Τέλος οι θερινές εκπτώσεις – Αρχίζει η δύσκολη εξίσωση για το λιανεμπόριο

Με χαμηλότερες προσδοκίες από αυτές που είχαν καλλιεργηθεί στην αρχή της περιόδου ολοκληρώνονται σήμερα, 31 Αυγούστου, οι θερινές εκπτώσεις, αφήνοντας πίσω τους μια αγορά που εξακολουθεί να κινείται σε συνθήκες έντονης πίεσης.

Η επιστροφή των καταναλωτών από τις διακοπές δεν στάθηκε αρκετή για να αλλάξει ουσιαστικά την εικόνα, με τους εμπόρους να περιγράφουν μια αγορά όπου οι αγορές γίνονται πλέον πολύ πιο στοχευμένα και το διαθέσιμο εισόδημα αποτελεί τον βασικό παράγοντα που καθορίζει τις αποφάσεις των νοικοκυριών.

Οι μέχρι τώρα εκτιμήσεις δείχνουν ότι ο συνολικός τζίρος της εκπτωτικής περιόδου αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στα 7 δισ. ευρώ. Ακόμη και ένα ιδιαίτερα δυναμικό κλείσιμο θα μπορούσε να ανεβάσει το ποσό περίπου στα 7,1 δισ. ευρώ, ωστόσο το αρχικό σενάριο που προέβλεπε επίδοση της τάξης των 7,4 δισ. ευρώ φαίνεται πλέον να απομακρύνεται.

Η εικόνα από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική. Στον Εμπορικό Σύλλογο Πειραιώς, περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις, συγκεκριμένα το 55%, δήλωσαν ότι ο τζίρος τους ήταν χαμηλότερος από εκείνον της περασμένης χρονιάς. Περίπου μία στις τρεις κινήθηκε στα ίδια επίπεδα, ενώ μόλις το 12% κατέγραψε βελτίωση. Για το 73% των επιχειρήσεων, η περιορισμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών αποτελεί τον κυριότερο λόγο για την υποτονική κίνηση.

Πάνω από 1.150 προϊόντα με μειωμένες τιμές στα ράφια – Έως και 20% εκπτώσεις από Δευτέρα

Ανάλογη είναι η εικόνα και στην Αθήνα. Έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, η οποία πραγματοποιήθηκε σε 409 μικρομεσαίες επιχειρήσεις του λιανεμπορίου, καταγράφει ότι το 71,3% δηλώνει χειρότερο τζίρο σε σύγκριση με πέρυσι. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η δυσκολία δεν αφορά μόνο την περίοδο των εκπτώσεων, αλλά αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης πίεσης που αντιμετωπίζει το μικρό και μεσαίο λιανεμπόριο.

Οι προσφορές αλλάζουν το τοπίο στην αγορά

Με τη λήξη των εκπτώσεων, η συζήτηση μεταφέρεται πλέον στο τι θα συμβεί τους επόμενους μήνες και, κυρίως, στο καθεστώς των προσφορών. Η συνεχής παρουσία προωθητικών ενεργειών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους έχει προκαλέσει προβληματισμό στους εμπόρους, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι σταδιακά μειώνεται η σημασία των επίσημων εκπτωτικών περιόδων.

Το ζήτημα αποτυπώνεται με ιδιαίτερη ένταση στην έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών. Το 98% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν τάσσεται υπέρ της αλλαγής του θεσμικού πλαισίου για τις προσφορές και τις εκπτώσεις. Παράλληλα, το 93,4% εκτιμά ότι η δυνατότητα πραγματοποίησης συνεχών προσφορών λειτουργεί κυρίως υπέρ των μεγάλων επιχειρήσεων, των πολυεθνικών και των ηλεκτρονικών πλατφορμών, δημιουργώντας πρόσθετη πίεση στις μικρότερες επιχειρήσεις.

Στο ίδιο ποσοστό ανέρχονται και όσοι θεωρούν ότι ένα αυστηρότερο πλαίσιο θα μπορούσε να επαναφέρει το ενδιαφέρον των καταναλωτών για τις θεσμοθετημένες εκπτώσεις. Για τους μικρομεσαίους, το ζητούμενο δεν είναι η κατάργηση των προσφορών, αλλά η δημιουργία ενός πιο ξεκάθαρου πλαισίου που θα επιτρέπει στις εκπτώσεις να διατηρήσουν τον αρχικό τους ρόλο ως εργαλείο διάθεσης των αποθεμάτων στο τέλος κάθε σεζόν.

Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, Θάνος Τσαγγάρης, έχει επισημάνει ότι οι εκπτώσεις θα πρέπει να λειτουργούν ως το τελευταίο στάδιο ρευστοποίησης των εποχικών αποθεμάτων. Όπως υποστηρίζει, η δυνατότητα συνεχών προσφορών έχει περιορίσει στην πράξη τη διακριτή σημασία της εκπτωτικής περιόδου. Την ίδια στιγμή, οι επιχειρήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν υψηλότερα λειτουργικά κόστη και έναν ολοένα ισχυρότερο ανταγωνισμό από μεγάλες αλυσίδες και διεθνείς ηλεκτρονικές πλατφόρμες.

Ο τζίρος ανεβαίνει στα χαρτιά, όχι όμως και στις πωλήσεις

Τα δεδομένα για το λιανεμπόριο δείχνουν ότι η φετινή εικόνα των εκπτώσεων δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο. Η ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ για το δεύτερο τρίμηνο του 2026 καταγράφει μια σημαντική απόσταση ανάμεσα στον ονομαστικό και τον πραγματικό κύκλο εργασιών.

Ειδικότερα, στο λιανικό εμπόριο, χωρίς να υπολογίζονται τρόφιμα, οχήματα και καύσιμα, ο τζίρος σε πραγματικές τιμές μειώθηκε κατά 3,7% σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο του 2025. Σε ονομαστικούς όρους, αντίθετα, εμφανίστηκε αύξηση 1,2%. Η διαφορά αυτή δείχνει ότι η ονομαστική άνοδος δεν αντανακλά αντίστοιχη αύξηση στον όγκο των πωλήσεων, αλλά επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό από τις αυξήσεις των τιμών.

Η τάση συνεχίζεται και στο σύνολο του πρώτου εξαμήνου. Ο πραγματικός κύκλος εργασιών στις συγκεκριμένες κατηγορίες του λιανεμπορίου υποχώρησε κατά 2,3%. Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις δέχθηκαν ακόμη μεγαλύτερη πίεση, με μείωση 3,4%, ενώ στις μικρές επιχειρήσεις η υποχώρηση διαμορφώθηκε στο 1,7%. Στον αντίποδα, οι μεσαίες επιχειρήσεις παρουσίασαν αύξηση του πραγματικού τους τζίρου κατά 3,7%, επιβεβαιώνοντας την εικόνα μιας αγοράς που δεν κινείται με τον ίδιο ρυθμό για όλους.

Με απογοήτευση για τους εμπόρους τελειώνουν οι θερινές εκπτώσεις (VIDEO)

Οι διαφορές είναι εμφανείς και ανάμεσα στους επιμέρους κλάδους. Ιατρικά και ορθοπεδικά είδη, ρολόγια και κοσμήματα, σιδηρικά και χρώματα και ηλεκτρικές οικιακές συσκευές κατέγραψαν τις μεγαλύτερες αυξήσεις σε πραγματικούς όρους κατά το πρώτο εξάμηνο. Στην άλλη πλευρά βρίσκονται τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα βιβλία, τα έπιπλα και τα φωτιστικά, όπου οι απώλειες ήταν σημαντικές. Οι πωλήσεις υποδημάτων, πάντως, κινήθηκαν σχεδόν στα ίδια επίπεδα.

Η τουριστική άνοδος δεν έφτασε στον ίδιο βαθμό στα καταστήματα

Ένα ακόμη στοιχείο που προβληματίζει την αγορά είναι η περιορισμένη διάχυση της τουριστικής ανάπτυξης στο λιανεμπόριο. Η εισερχόμενη τουριστική κίνηση αυξήθηκε κατά 15,4% στο πρώτο εξάμηνο του 2026, ενώ τα έσοδα από τον τουρισμό ενισχύθηκαν κατά 14,8%. Παρά τη σημαντική αυτή επίδοση, η αύξηση δεν μεταφράστηκε αντίστοιχα σε πωλήσεις για το σύνολο του εμπορικού κόσμου.

Έτσι διαμορφώνεται σταδιακά μια αγορά πολλών ταχυτήτων. Οι μεγαλύτερες οργανωμένες αλυσίδες, τα δίκτυα που διαθέτουν ισχυρή παρουσία στο ηλεκτρονικό εμπόριο και οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε περιοχές με υψηλή τουριστική κίνηση εμφανίζουν μεγαλύτερες αντοχές. Αντίθετα, αρκετές μικρότερες επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα, δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν τόσο σε επίπεδο τιμών όσο και σε επίπεδο προβολής και ηλεκτρονικών πωλήσεων.

Για την ΕΣΕΕ, η κατάσταση συνδέεται με τη συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος και της αγοραστικής δύναμης, αλλά και με το αυξημένο κόστος βασικών αγαθών, στέγασης και ενέργειας. Παράλληλα, η αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες και η μεταφορά σημαντικού μέρους της δαπάνης σε διεθνείς ψηφιακές πλατφόρμες δημιουργούν ένα νέο τοπίο για τις ελληνικές επιχειρήσεις.

Το κλείσιμο των θερινών εκπτώσεων, επομένως, δεν σημαίνει απλώς την επιστροφή των τιμών στα προεκπτωτικά επίπεδα. Ανοίγει έναν ευρύτερο κύκλο συζήτησης για το πώς μπορεί να λειτουργήσει το λιανεμπόριο σε μια περίοδο κατά την οποία οι καταναλωτές περιορίζουν τις μη απαραίτητες αγορές, ενώ οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις καλούνται να λειτουργήσουν με αυξημένα κόστη και πιο έντονο ανταγωνισμό.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να επαναφέρει στο προσκήνιο τα αιτήματα για αλλαγές στους κανόνες των προσφορών, ελάφρυνση φορολογικών και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων και μέτρα που θα ενισχύσουν την πραγματική αγοραστική δύναμη. Για την αγορά, το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο να αυξηθεί ο τζίρος στα καταστήματα, αλλά να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε οι καταναλωτές να μπορούν και πάλι να διαθέσουν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους στο λιανεμπόριο.