Κίνηση–ματ της ΔΕΗ: Μπήκε «σφήνα» στους AI Gigafactories με πρόταση στη Κομισιόν για εγκατάσταση στη Δυτική Μακεδονία
Η ΔΕΗ υπέβαλε πρόσφατα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκδήλωση ενδιαφέροντος για την ανέγερση ενός από τα πέντε μεγαλεπήβολα Gigafactories τεχνητής νοημοσύνης που σχεδιάζει η ΕΕ.
Διονύσης Ασημιάδης 
Η ΔΕΗ υπέβαλε πρόσφατα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκδήλωση ενδιαφέροντος για την ανέγερση ενός από τα πέντε μεγαλεπήβολα Gigafactories τεχνητής νοημοσύνης που σχεδιάζει η ΕΕ.
Σε μια στρατηγική κίνηση στραμμένη στο μέλλον της ψηφιακής οικονομίας, η ΔΕΗ υπέβαλε πρόσφατα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκδήλωση ενδιαφέροντος για την ανέγερση ενός από τα πέντε μεγαλεπήβολα Gigafactories τεχνητής νοημοσύνης που σχεδιάζει η ΕΕ. Το εργοστάσιο, με εκτιμώμενο κόστος μεταξύ 3 και 5 δισ. €, θα τοποθετηθεί στη Δυτική Μακεδονία, περιοχή που μετασχηματίζεται ήδη σε ενεργειακό και τεχνολογικό κόμβο μετά τα πρόσφατα σχέδια της ΔΕΗ.
Πρόκειται για τις λεγόμενες “AI Gigafactories”, κομβικές υποδομές υπολογιστικής ισχύος που αποτελούν πυρήνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την αυτονομία στην τεχνητή νοημοσύνη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη θέσει στόχο τη δημιουργία πέντε τέτοιων μονάδων μέσα στα επόμενα χρόνια, με συνολικό προϋπολογισμό περίπου 20 δισεκατομμύρια ευρώ και κάθε μονάδα προβλέπεται να επεξεργάζεται περί τα 100.000 AI chips υψηλών επιδόσεων. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η πρόταση της ΔΕΗ αποτελεί όχι απλώς ελληνική συμμετοχή αλλά μία από τις πιο οργανωμένες και ώριμες υποψηφιότητες που κατατέθηκαν στην Κομισιόν, ανάμεσα σε 76 συνολικά από 16 διαφορετικές χώρες.
Η επιλογή της Δυτικής Μακεδονίας δεν είναι τυχαία. Αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου μετάβασης της περιοχής από τη λιγνιτική εξάρτηση στην καθαρή ενέργεια και την τεχνολογία. Ήδη, μέσω του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, έχουν δρομολογηθεί επενδύσεις ύψους 5,75 δισεκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων σημαντικό μέρος αφορά την ενεργειακή υποδομή, τα δίκτυα και ένα νέο data center ισχύος 300 μεγαβάτ, που έχει σχεδιαστεί ώστε να επεκταθεί σε 1.000 μεγαβάτ. Αν η πρόταση για την AI Gigafactory εγκριθεί, η εγκατάσταση θα καλύψει έκταση εκατοντάδων στρεμμάτων, με άμεση πρόσβαση σε πράσινη ενέργεια από φωτοβολταϊκά πάρκα που ήδη κατασκευάζονται στην περιοχή. Το ενεργειακό αποτύπωμα της μονάδας θα είναι σχεδόν μηδενικό, χάρη στη σύνδεση με το εθνικό δίκτυο ΑΠΕ και στην ύπαρξη τοπικών υποδομών ψύξης.
Σε επίπεδο απασχόλησης, το έργο αναμένεται να δημιουργήσει περισσότερες από 2.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας κατά τη φάση λειτουργίας, ενώ η κατασκευαστική περίοδος, διάρκειας 2-3 ετών, θα κινητοποιήσει περισσότερους από 10.000 εργαζόμενους σε έργα πολιτικού μηχανικού, εξειδικευμένης τεχνολογίας, ασφάλειας δεδομένων και ενεργειακής διαχείρισης. Παράλληλα, ήδη σχεδιάζονται εξειδικευμένα εκπαιδευτικά προγράμματα μέσω συνεργασίας με πανεπιστημιακά ιδρύματα, με στόχο τη δημιουργία νέων ειδικοτήτων σχετικών με high-performance computing, διαχείριση data centers και λειτουργία νευρωνικών μοντέλων μεγάλης κλίμακας.
Η ευρωπαϊκή επιτροπή έχει δηλώσει ότι οι τελικές αποφάσεις για την τοποθέτηση των Gigafactories θα ληφθούν στο τελευταίο τρίμηνο του 2025. Ωστόσο, η πρόταση της ΔΕΗ φαίνεται να πληροί πολλές από τις κρίσιμες προϋποθέσεις: ενεργειακή αυτάρκεια, υφιστάμενες υποδομές, πολιτική στήριξη, επενδυτική ωριμότητα, καθώς και κοινωνική αποδοχή σε μία περιοχή που επιζητεί αναπτυξιακή στροφή μετά την απολιγνιτοποίηση. Αν η πρόταση προχωρήσει, η Ελλάδα θα εισέλθει για πρώτη φορά στην ελίτ των χωρών που φιλοξενούν υποδομές υψηλής τεχνητής νοημοσύνης ένα βήμα που, πέρα από τις οικονομικές προεκτάσεις, έχει μεγάλη γεωστρατηγική σημασία στο ψηφιακό μέλλον της Ευρώπης.
