Γιατί η ακρίβεια στα τρόφιμα ήρθε για να μείνει… και το 2027

Νέος παγκόσμιος κύκλος «επιθετικού» πληθωρισμού στα τρόφιμα προβλέπεται για τους επόμενους μήνες, με τις διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα να διατηρούνται και το 2027 εξαιτίας των γεωπολιτικών συγκρούσεων, των προβλημάτων στις θαλάσσιες μεταφορές και των επιπτώσεων της ξηρασίας λόγω του φαινομένου El Niño στην προσφορά αγροτικών προϊόντων.

Η άνοδος των δεικτών και η επιβάρυνση στα νοικοκυριά

Σύμφωνα με στοιχεία του Reuters, οι τιμές του σιταριού έχουν αυξηθεί κατά 30% εντός του 2026, ενώ το ρύζι στις ασιατικές εξαγωγικές χώρες κατέγραψε ανατιμήσεις 10% έως 13%. Ο δείκτης τιμών τροφίμων της Οργάνωσης Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) του ΟΗΕ ανήλθε τον Σεπτέμβριο στις 136 μονάδες (στο υψηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2022), με τον επικεφαλής οικονομολόγο του Οργανισμού, Maximo Torero, να προειδοποιεί ότι οι μεγαλύτερες πιέσεις θα εκδηλωθούν στα τέλη του έτους και εντός του 2027, πλήττοντας κυρίως τα ασθενέστερα νοικοκυριά στη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και την Ασία. Παράλληλα, η Παγκόσμια Τράπεζα επισημαίνει ότι το τρίτο τρίμηνο του 2026 οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν ταχύτερα από το γενικό πληθωρισμό στο 22% των 150 χωρών που εξετάστηκαν.

Γεωπολιτικές εντάσεις, εφοδιαστική αλυσίδα και κόστος παραγωγής

Οι επιθέσεις σε υποδομές σιτηρών στη Μαύρη Θάλασσα και η ανασφάλεια στην Ερυθρά Θάλασσα αναγκάζουν τα εμπορικά πλοία σε μεγαλύτερες και ακριβότερες διαδρομές. Παράλληλα, η πολεμική σύγκρουση των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν αύξησε τις τιμές των καυσίμων και επηρέασε τις εξαγωγές λιπασμάτων μέσω των Στενών του Ορμούζ, με τους ναύλους σε βασικές διαδρομές να καταγράφουν άνοδο έως και 50%. Στελέχη της βιομηχανίας, όπως ο Manish Tiwary της Nestlé India, επιβεβαιώνουν ότι οι αυξήσεις στις πρώτες ύλες μετακυλίονται ήδη στην κατανάλωση.

Στην Αίγυπτο, η τιμή του μη επιδοτούμενου ψωμιού αυξήθηκε κατά 25% από τον Ιούλιο. Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα & Ινδονησία, το μαγειρικό λάδι ανατιμήθηκε κατά 40% στα ΗΑΕ και κατά 7% στην Ινδονησία, όπου οι τιμές του ρυζιού κατέγραψαν ιστορικά υψηλά. Επιπλέον, στην Ινδία οι τιμές στη ζάχαρη, τα κρεμμύδια και τα όσπρια αυξήθηκαν άνω του 10% τον Σεπτέμβριο.

Μείωση αποθεμάτων, συναλλαγματικές πιέσεις και προοπτικές για την ακρίβεια στα τρόφιμα

Καθώς τα εγχώρια αποθέματα σε χώρες της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής εξαντλούνται, αναμένεται νέο κύμα ζήτησης στις διεθνείς αγορές. Ο Alexander Karavaytsev του International Grains Council και ο Maximo Torero του FAO υπογραμμίζουν ότι τα έκτακτα αποθέματα των προηγούμενων ετών συρρικνώνονται, ενώ οι βιομηχανίες τροφίμων ανανεώνουν τα συμβόλαια προμηθειών σε υψηλότερες τιμές. Παράλληλα, στην Ινδονησία, η υποτίμηση της ρουπίας επιβαρύνει περαιτέρω τις εισαγωγές σιταριού (οι οποίες υποχώρησαν κατά 41% τον Σεπτέμβριο), αναγκάζοντας αλευροβιομηχανίες να υπολειτουργούν. Τέλος, ενώ τα αποθέματα σόγιας και καλαμποκιού παραμένουν επαρκή, η πορεία των τιμών του σιταριού θα εξαρτηθεί άμεσα από τις επικείμενες σοδειές στο νότιο ημισφαίριο.