Εξετάζονται νέοι δασμοί για Shein και Temu: Πόσο μπορεί να ακριβύνουν οι μικρές παραγγελίες στην Ευρώπη

Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για τις αγορές από πλατφόρμες όπως η Shein και η Temu, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σταδιακά σε αυστηρότερο πλαίσιο για τα εκατομμύρια μικρά δέματα που φτάνουν καθημερινά από χώρες εκτός ΕΕ.

Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον μια πρόσθετη χρέωση διαχείρισης, η οποία θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 2 ευρώ για αποστολές χαμηλής αξίας.

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παραμένει υπό διαπραγμάτευση και δεν έχουν οριστικοποιηθεί ούτε το τελικό ύψος του τέλους ούτε οι λεπτομέρειες εφαρμογής του. Εφόσον υιοθετηθεί στη σημερινή της μορφή, μια παραγγελία που φτάνει απευθείας στον καταναλωτή από τρίτη χώρα θα μπορούσε να επιβαρύνεται συνολικά με έως και 5 ευρώ, καθώς στο νέο τέλος θα προστεθεί ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ που ισχύει ήδη από την 1η Ιουλίου.

Διαφορετική μεταχείριση προβλέπεται για τα προϊόντα που βρίσκονται ήδη σε αποθήκες εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αυτή την περίπτωση, το προτεινόμενο τέλος διαχείρισης θα περιορίζεται στα 0,50 ευρώ, δημιουργώντας ένα σαφές οικονομικό κίνητρο για τις μεγάλες ηλεκτρονικές πλατφόρμες να μεταφέρουν μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων τους στην ευρωπαϊκή αγορά.

Τι αλλάζει από τον Νοέμβριο

Το Συμβούλιο της ΕΕ έχει τοποθετήσει την εφαρμογή της νέας χρέωσης από τον Νοέμβριο του 2026, χωρίς ωστόσο να έχουν κλείσει όλες οι λεπτομέρειες. Το αρχικό σχέδιο, όπως αναφέρει η kathimerini.gr,  προβλέπει ότι το κόστος θα επιβαρύνει την πλατφόρμα ή τον έμπορο, χωρίς να αποκλείεται τελικά να περάσει μέρος ή ολόκληρο στην τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής.

Ο Νοέμβριος φέρνει και μία ακόμη σημαντική αλλαγή στις εισαγωγές μικρής αξίας. Από την 1η του μήνα θα γίνει υποχρεωτική η αναγραφή αναγνωριστικών κωδικών προϊόντων στις σχετικές τελωνειακές δηλώσεις.

Για εταιρείες όπως η Shein και η Temu αυτό σημαίνει ότι κάθε προϊόν θα πρέπει να συνοδεύεται από περισσότερα και ακριβέστερα στοιχεία. Η αλλαγή αυξάνει την ιχνηλασιμότητα των εμπορευμάτων και περιορίζει τα περιθώρια για ασαφείς ή ελλιπείς δηλώσεις. Παράλληλα, οι τελωνειακές αρχές αποκτούν καλύτερα εργαλεία για τον εντοπισμό επικίνδυνων, παραποιημένων ή λανθασμένα δηλωμένων προϊόντων.

Το παράδειγμα της Ιταλίας

Το τι μπορεί να συμβεί όταν μια τέτοια χρέωση εφαρμόζεται σε εθνικό επίπεδο έχει ήδη φανεί στην Ιταλία. Από τις αρχές του 2026 η Ρώμη επέβαλε τέλος 2 ευρώ σε δέματα αξίας έως 150 ευρώ που έφταναν απευθείας από χώρες εκτός ΕΕ.

Το μέτρο δεν φαίνεται να εξαφάνισε τη ζήτηση για προϊόντα από τρίτες χώρες. Αντίθετα, άλλαξε σε σημαντικό βαθμό τη διαδρομή τους. Στοιχεία των ιταλικών τελωνειακών αρχών που επικαλούνται οι Financial Times έδειξαν ότι οι απευθείας αφίξεις δεμάτων χαμηλής αξίας στην Ιταλία μειώθηκαν κατά 36% το διάστημα από 1 έως 20 Ιανουαρίου, σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Παράλληλα, τουλάχιστον 30 εμπορευματικές πτήσεις που κατευθύνονταν προς το αεροδρόμιο Μαλπένσα του Μιλάνου μεταφέρθηκαν σε άλλους ευρωπαϊκούς προορισμούς, μεταξύ των οποίων η Λιέγη, το Άμστερνταμ και η Βουδαπέστη. Τα προϊόντα μπορούσαν να εκτελωνιστούν εκεί και στη συνέχεια να μεταφερθούν οδικώς στην Ιταλία, καθώς μετά την είσοδό τους σε ελεύθερη κυκλοφορία μπορούν να διακινούνται μεταξύ των κρατών-μελών.

Το αποτέλεσμα ήταν να μετακινηθεί μέρος της τελωνειακής και logistics δραστηριότητας αντί να μειωθούν αντίστοιχα οι εισαγωγές. Το παράδειγμα αυτό δείχνει και τη δυσκολία που μπορεί να δημιουργήσει μια διαφορετική φορολογική ή τελωνειακή επιβάρυνση από χώρα σε χώρα, καθώς οι εταιρείες μπορούν να αναζητήσουν την οικονομικότερη πύλη εισόδου στην ευρωπαϊκή αγορά.

Πώς ο δασμός των 3€ στα δέματα από τις κινεζικές πλατφόρμες γυρνάει…μπούμερανγκ

Shein και Temu αλλάζουν μοντέλο

Οι εξελίξεις αυτές επιταχύνουν μια αλλαγή που ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη στο επιχειρηματικό μοντέλο των δύο μεγάλων πλατφορμών. Για χρόνια, μεγάλο μέρος των παραγγελιών βασιζόταν σε μικρά δέματα που έφευγαν απευθείας από την Κίνα και κατευθύνονταν στον τελικό καταναλωτή.

Το νέο μοντέλο στηρίζεται περισσότερο στη μεταφορά μεγαλύτερων φορτίων, στον εκτελωνισμό και στην αποθήκευση προϊόντων μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με αυτόν τον τρόπο, η τελική παραγγελία μπορεί να αποστέλλεται από ευρωπαϊκή αποθήκη και να αντιμετωπίζεται ως ενδοευρωπαϊκή παράδοση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι τα προϊόντα απαλλάσσονται από τους ευρωπαϊκούς κανόνες ή τους δασμούς. Η βασική διαφορά είναι ότι ο εκτελωνισμός μεταφέρεται από το επίπεδο του κάθε μικρού δέματος στο επίπεδο της μεγάλης εισαγωγής. Αφού ολοκληρωθούν οι σχετικές διαδικασίες και τα προϊόντα τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία, μπορούν να διακινηθούν μεταξύ κρατών-μελών χωρίς νέο τελωνειακό έλεγχο στα εσωτερικά σύνορα.

Η Shein έχει ήδη επενδύσει σε αυτή την κατεύθυνση, δημιουργώντας στο Βρότσλαβ της Πολωνίας έναν μεγάλο ευρωπαϊκό κόμβο logistics. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας, όταν αναπτυχθεί πλήρως, η εγκατάσταση θα διαθέτει συνολική αποθηκευτική επιφάνεια 740.000 τετραγωνικών μέτρων και θα μπορεί να εξυπηρετεί περισσότερους από 100 εκατομμύρια πελάτες στην Ευρώπη.

Η Temu κινείται με περισσότερο αποκεντρωμένο μοντέλο, συνεργαζόμενη με ευρωπαίους εμπόρους, πωλητές και διεθνή δίκτυα logistics. Στο πλαίσιο της συνεργασίας της με τη DHL έχει θέσει ως μακροπρόθεσμο στόχο έως και το 80% των ευρωπαϊκών πωλήσεών της να προέρχεται από προϊόντα που βρίσκονται ήδη στην Ευρώπη ή κοντά στην αγορά όπου βρίσκεται ο καταναλωτής.

Ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ

Η νέα συζήτηση έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την έναρξη ενός άλλου μέτρου. Από την 1η Ιουλίου 2026, τα εμπορεύματα αξίας έως 150 ευρώ που εισάγονται απευθείας από τρίτες χώρες επιβαρύνονται με προσωρινό δασμό 3 ευρώ.

Η ρύθμιση προβλέπεται να ισχύσει έως την 1η Ιουλίου 2028, οπότε η υφιστάμενη απαλλαγή για τις συγκεκριμένες εισαγωγές θα καταργηθεί και θα εφαρμοστούν οι κανονικοί δασμοί ανάλογα με την κατηγορία του προϊόντος.

Η χρέωση, ωστόσο, δεν υπολογίζεται απαραίτητα ως ένα ενιαίο ποσό ανά δέμα. Συνδέεται με τις διαφορετικές δασμολογικές κατηγορίες που περιλαμβάνονται σε μια δήλωση εισαγωγής. Έτσι, πέντε ίδια T-shirts μπορούν να επιβαρυνθούν συνολικά με 3 ευρώ, ενώ ένα T-shirt και ένα ρολόι, επειδή ανήκουν σε διαφορετικές κατηγορίες, θα μπορούσαν να επιβαρυνθούν με 6 ευρώ. Εάν προστεθεί και το υπό συζήτηση τέλος διαχείρισης των 2 ευρώ, η δεύτερη περίπτωση θα μπορούσε να φτάσει συνολικά στα 8 ευρώ.

Οι τελικοί κανόνες για τον υπολογισμό και την είσπραξη της νέας χρέωσης δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.

Λιγότερα δέματα από την Κίνα, αλλά όχι απαραίτητα λιγότερες αγορές (ΦΩΤΟ)

Τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα

Η ελληνική αγορά παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις κινεζικές πλατφόρμες, καθώς η διείσδυσή τους είναι από τις υψηλότερες στην Ευρώπη. Έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας με στοιχεία του Απριλίου 2026 έδειξε ότι σε Ελλάδα, Πορτογαλία και Ισπανία περισσότερο από το 70% των καταναλωτών είχε πραγματοποιήσει αγορά από κινεζική ηλεκτρονική πλατφόρμα, ενώ σε Γερμανία και Γαλλία το αντίστοιχο ποσοστό ήταν κάτω από 50%.

Το μέγεθος των παραγγελιών είναι επίσης σημαντικό. Σχεδόν τα δύο τρίτα είχαν αξία έως 25 ευρώ, ενώ εννέα στις δέκα δεν ξεπερνούσαν τα 50 ευρώ. Περίπου ένας στους πέντε καταναλωτές δήλωσε ότι πραγματοποιεί τέτοιες αγορές τουλάχιστον μία φορά τον μήνα.

Μελέτη της ΕΣΕΕ εκτίμησε τις πωλήσεις Shein και Temu στην Ελλάδα για το 2024 στα 627 εκατ. ευρώ, με βάση τον αριθμό των εισερχόμενων δεμάτων και μια μέση αξία παραγγελίας 25 ευρώ. Η εκτίμηση αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 20,9% μιας αγοράς ηλεκτρονικού εμπορίου ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ. Με διαφορετική μεθοδολογία, η ίδια μελέτη υπολόγισε τις πωλήσεις στα 529 εκατ. ευρώ, δηλαδή στο 17,63% της αγοράς.

Πρόκειται, ωστόσο, για εκτιμήσεις και όχι για επίσημα στοιχεία πωλήσεων ανά χώρα. Επιπλέον, το γεγονός ότι ένας καταναλωτής βρίσκεται στην Ελλάδα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο σχετικός δασμός εισπράττεται από ελληνικό τελωνείο. Όπως διευκρινίζει η ΑΑΔΕ, όταν χρησιμοποιείται το σύστημα IOSS, η τελωνειακή οφειλή δημιουργείται στο κράτος-μέλος όπου υποβάλλεται η δήλωση εισαγωγής, ενώ χωρίς IOSS δημιουργείται κατά κανόνα στη χώρα τελικού προορισμού.

Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί ιδιόκτητο κέντρο logistics της Shein ή της Temu στην Ελλάδα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι όλες οι παραγγελίες των Ελλήνων καταναλωτών φτάνουν απευθείας από την Κίνα, καθώς μπορούν να αποστέλλονται και από αποθήκες σε άλλα κράτη-μέλη ή μέσω συνεργαζόμενων δικτύων logistics.

Περισσότεροι έλεγχοι, όχι μόνο νέες χρεώσεις

Πίσω από τις αλλαγές βρίσκεται και ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα για τις ευρωπαϊκές αρχές. Το 2025 εισήχθησαν στην ΕΕ σχεδόν 5,9 δισεκατομμύρια προϊόντα χαμηλής αξίας, ένας όγκος που καθιστά πρακτικά αδύνατο τον αποτελεσματικό έλεγχο αποκλειστικά μέσω φυσικής εξέτασης κάθε δέματος.

Η ευρωπαϊκή στρατηγική κινείται έτσι σε περισσότερα επίπεδα: οικονομικές επιβαρύνσεις, αυξημένες απαιτήσεις για τις τελωνειακές δηλώσεις και μεγαλύτερη ευθύνη για τις πλατφόρμες που διακινούν τα προϊόντα. Σε στοχευμένους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν το 2025, περισσότερο από το 60% των προϊόντων που εξετάστηκαν δεν πληρούσε τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Για την ελληνική αγορά, πάντως, είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με το αποτέλεσμα των νέων μέτρων. Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεντρωτικά στοιχεία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή τις ελληνικές τελωνειακές αρχές για την πορεία των δεμάτων και τα έσοδα μετά την εφαρμογή του προσωρινού δασμού.

Τα πιο καθαρά δεδομένα αναμένεται να προκύψουν τους επόμενους μήνες, όταν θα υπάρχουν στοιχεία για το τρίτο τρίμηνο και θα έχει περάσει η περίοδος των μεγάλων αγορών της Black Friday και των Χριστουγέννων. Μέχρι τότε, η σημαντικότερη αλλαγή φαίνεται να αφορά περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο φτάνουν τα προϊόντα στην Ευρώπη παρά την ίδια τη ζήτηση: περισσότερα μεγάλα φορτία, περισσότερες ευρωπαϊκές αποθήκες και ένα μοντέλο που μεταφέρει σταδιακά το κέντρο βάρους από το μικρό δέμα που ξεκινά από την Κίνα στο οργανωμένο ευρωπαϊκό δίκτυο logistics.