Eurostat: 1 στους 2 νέους στην Ελλάδα εξαρτάται οικονομικά από τους γονείς του

Υπάρχει μια ηλικία στην οποία, θεωρητικά, η ζωή θα έπρεπε να έχει ήδη αρχίσει να αποκτά τη δική της μορφή: ένα δικό σου σπίτι, λογαριασμοί που πληρώνεις μόνος σου, ένα εισόδημα που σου επιτρέπει να προγραμματίζεις το μέλλον και, αν το επιθυμείς, μια οικογένεια που δημιουργείς με τους δικούς σου όρους. Στην Ελλάδα, όμως, αυτό το «θεωρητικά» απέχει αρκετά από την πραγματικότητα.

Για ένα μεγάλο κομμάτι της γενιάς των 25-34 ετών, η ενηλικίωση δεν σημαίνει απαραίτητα έξοδο από το πατρικό σπίτι. Αντίθετα, το παιδικό δωμάτιο παραμένει το ασφαλέστερο – και συχνά το μοναδικό οικονομικά βιώσιμο – σημείο αναφοράς.

Το 56,3% των Ελλήνων 25-34 ετών εξακολουθεί να ζει με τους γονείς του, όταν στην ΕΕ το αντίστοιχο ποσοστό είναι 30,1%. Τα ενοίκια, οι τιμές των ακινήτων και η περιορισμένη αγοραστική δύναμη μετατρέπουν την οικονομική ανεξαρτησία σε πολυετή αναμονή – και το πατρικό σπίτι από προσωρινός σταθμός γίνεται για πολλούς μόνιμη λύση

Τα στοιχεία της Eurostat είναι χαρακτηριστικά: το 56,3% των νέων ηλικίας 25-34 ετών στην Ελλάδα ζούσε με τους γονείς του, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ανέρχεται σε 30,1%. Η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη υψηλότερη θέση στην ΕΕ, πίσω μόνο από την Κροατία, όπου το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 62,3%.

Generation Z: Η πιο μορφωμένη αλλά και πιο ανασφαλής γενιά της Ελλάδας

Την ίδια στιγμή, η μέση ηλικία κατά την οποία οι νέοι στην Ελλάδα εγκαταλείπουν το πατρικό τους έχει φτάσει τα 30,7 χρόνια. Στην ΕΕ, ο μέσος όρος είναι μόλις 26,2 χρόνια. Δεν πρόκειται, επομένως, απλώς για μια διαφορετική οικογενειακή κουλτούρα. Είναι και μια ιστορία για το πόσο κοστίζει η ανεξαρτησία.

Η Ελλάδα δεν είναι απλώς «η χώρα που μένουμε με τους γονείς μας»

Η συζήτηση για τους νέους που μένουν μέχρι τα 30 ή και μετά με τους γονείς τους συχνά γίνεται με έναν τρόπο που αδικεί την πραγματικότητα. Μια εικόνα του 30χρονου που επιστρέφει κάθε μήνα στο παιδικό του δωμάτιο μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε στερεότυπο: «οι νέοι δεν θέλουν να φύγουν», «βολεύονται», «μένουν με τους γονείς τους επειδή δεν θέλουν ευθύνες». Τα στοιχεία, όμως, δείχνουν κάτι πολύ πιο σύνθετο.

Η Ελλάδα έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά νέων που παραμένουν στην οικογενειακή κατοικία, την ίδια στιγμή που έχει και το υψηλότερο ποσοστό νέων στην ΕΕ που αντιμετωπίζουν υπερβολική επιβάρυνση από το κόστος στέγασης. Το 2024, το 30,3% των νέων ηλικίας 15-29 ετών στην Ελλάδα ζούσε σε νοικοκυριό όπου τουλάχιστον το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος κατευθυνόταν στη στέγαση. Ο μέσος όρος στην ΕΕ ήταν μόλις 9,7%. Και εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο κομμάτι της ιστορίας. Δεν έχουμε απλώς νέους που μένουν περισσότερο με τους γονείς τους. Έχουμε νέους που δυσκολεύονται να φύγουν επειδή το κόστος της ανεξάρτητης ζωής είναι δυσανάλογα υψηλό σε σχέση με τα διαθέσιμα εισοδήματα.

Η Eurostat λέει πως οι Έλληνες φεύγουν από το πατρικό τους στα 30 – Η νεολαία συμφωνεί;

30,7 ετών για να φύγεις από το σπίτι

Η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες της Ευρώπης όπου η αποχώρηση από την πατρική κατοικία γίνεται σε μεγαλύτερη ηλικία. Το 2024, ο μέσος νέος στην ΕΕ εγκατέλειψε το πατρικό του στα 26,2 χρόνια. Στην Ελλάδα η ηλικία ήταν 30,7 χρόνια. Μόνο τέσσερις ακόμη χώρες ξεπερνούν ή αγγίζουν τα 30 χρόνια: η Κροατία με 31,3, η Σλοβακία με 30,9, η Ιταλία με 30,1 και η Ισπανία με 30,0. Στην άλλη άκρη της Ευρώπης βρίσκεται ένα εντελώς διαφορετικό μοντέλο. Στη Φινλανδία οι νέοι φεύγουν από το πατρικό κατά μέσο όρο στα 21,4 χρόνια, στη Δανία στα 21,7 και στη Σουηδία στα 21,9. Η διαφορά των σχεδόν εννέα ετών ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Φινλανδία δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο από το αν μια κοινωνία είναι περισσότερο ή λιγότερο «οικογενειακή».

In 2025, 30.1% of young adults aged 25-34 in the EU lived with their parents.👩‍🏠

Highest shares in: 🇭🇷 Croatia (62.3% of young adults) 🇬🇷 Greece (56.3%)

Lowest in: 🇩🇰 Denmark (3.9%) 🇫🇮 Finland (4.0%)

Learn more ➡️ https://t.co/oRu3GaE8nm pic.twitter.com/58kPZ4DqrW

— EU_Eurostat (@EU_Eurostat) July 26, 2026

Πίσω από αυτήν υπάρχουν διαφορετικές αγορές εργασίας, διαφορετικά συστήματα κοινωνικής προστασίας, διαφορετικές συνθήκες στέγασης και, κυρίως, διαφορετικές δυνατότητες για έναν νέο άνθρωπο να στηρίξει οικονομικά ένα δικό του νοικοκυριό.

Το ενοίκιο τρώει τον μισθό πριν καν αρχίσει ο μήνας

Για έναν νέο εργαζόμενο που ζει μόνος, η εξίσωση είναι σκληρή. Μισθός. Μείον ενοίκιο. Μείον ρεύμα, νερό, θέρμανση και ίντερνετ. Μείον τρόφιμα και μετακινήσεις. Μείον έξοδα υγείας, ρούχα, κοινωνική ζωή και οποιαδήποτε έκτακτη ανάγκη. Και ό,τι απομένει πρέπει ιδανικά να χρησιμοποιηθεί για αποταμίευση. Στην πράξη, σε πολλές περιπτώσεις δεν μένει σχεδόν τίποτα.

Η Eurostat θεωρεί «υπερβολική επιβάρυνση από το κόστος στέγασης» την περίπτωση όπου τα συνολικά έξοδα κατοικίας αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 40% του διαθέσιμου εισοδήματος του νοικοκυριού. Στην Ελλάδα το ποσοστό για τους νέους 15-29 ετών έφτασε το 30,3% το 2024 – πάνω από τριπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αυτό σημαίνει ότι η στέγαση δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη κατηγορία στον μηνιαίο προϋπολογισμό. Για πολλούς νέους αποτελεί το βασικό οικονομικό εμπόδιο για να ξεκινήσουν μια αυτόνομη ζωή.

Eurostat: Η Ελλάδα «πρωταθλήτρια» Ευρώπης στις ώρες εργασίας

Και το σπίτι που θα αγόραζες κάποτε γίνεται όλο και ακριβότερο

Αν το ενοίκιο είναι δύσκολο, η αγορά κατοικίας μοιάζει ακόμη πιο μακρινή. Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι οι τιμές των διαμερισμάτων συνέχισαν να αυξάνονται και το 2025. Με τα αναθεωρημένα στοιχεία, οι τιμές αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 8,1% σε ολόκληρη τη χώρα, μετά από άνοδο 9,1% το 2024. Η εικόνα είναι ακόμη πιο έντονη εκτός Αθήνας. Για το σύνολο του 2025, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 9,7% στη Θεσσαλονίκη και κατά 10,2% στις άλλες μεγάλες πόλεις. Άρα ένας νέος που θέλει να αγοράσει ένα σπίτι βρίσκεται αντιμέτωπος με δύο προβλήματα ταυτόχρονα.

Από τη μία, πρέπει να έχει ένα εισόδημα αρκετά υψηλό ώστε να εξυπηρετεί ένα στεγαστικό δάνειο. Από την άλλη, χρειάζεται να έχει συγκεντρώσει ένα σημαντικό αρχικό κεφάλαιο. Και για έναν άνθρωπο που ήδη δυσκολεύεται να αποταμιεύσει επειδή μεγάλο μέρος του εισοδήματός του πηγαίνει στο ενοίκιο, η συγκέντρωση αυτού του κεφαλαίου γίνεται ακόμη δυσκολότερη.

Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: υψηλό ενοίκιο → χαμηλή αποταμίευση → αδυναμία αγοράς κατοικίας → παραμονή στο πατρικό → καθυστέρηση της ανεξαρτητοποίησης.

Το πατρικό λειτουργεί ως «οικονομικό δίχτυ ασφαλείας»

Εδώ βρίσκεται ένας παράγοντας που συχνά παραβλέπεται: η οικογένεια στην Ελλάδα λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό ως άτυπο σύστημα κοινωνικής προστασίας. Όταν το κράτος ή η αγορά δεν μπορούν να εξασφαλίσουν εύκολη πρόσβαση σε προσιτή κατοικία, η οικογένεια καλείται να καλύψει το κενό. Το παιδί μένει στο σπίτι περισσότερο. Οι γονείς συμμετέχουν σε έξοδα. Ένα άδειο δωμάτιο παραμένει διαθέσιμο για έναν ενήλικο γιο ή κόρη.

Η Gen Z δεν αποταμιεύει – ξοδεύει: Γιατί οι νέοι επιλέγουν τις μικρές χαρές αντί για το «χτίσιμο» του μέλλοντος

Και σε ορισμένες περιπτώσεις, η οικονομική βοήθεια συνεχίζεται ακόμη και όταν ο νέος έχει φύγει από το σπίτι. Αυτό είναι σημαντικό όταν διαβάζουμε το «56,3%». Το ποσοστό μετρά τη συγκατοίκηση με τους γονείς, όχι όλους τους νέους που εξαρτώνται οικονομικά από την οικογένειά τους. Επομένως, δεν είναι σωστό να πούμε ότι ακριβώς «1 στους 2 νέους 25-34 ζει ή επωφελείται από το οικογενειακό εισόδημα» με βάση ένα συγκεκριμένο στατιστικό της Eurostat. Αυτό που μπορούμε να πούμε με ασφάλεια είναι ότι πάνω από ένας στους δύο αυτής της ηλικιακής ομάδας στην Ελλάδα συγκατοικεί με τους γονείς του, ενώ η οικονομική βοήθεια από την οικογένεια μπορεί να επεκτείνεται και σε όσους έχουν ήδη φύγει από το πατρικό. Και αυτό είναι ίσως το πιο ουσιαστικό σημείο της συζήτησης.

Η ανεξαρτησία δεν είναι μόνο θέμα κατοικίας

Το να φύγει ένας νέος από το πατρικό του δεν είναι απλώς μια αλλαγή διεύθυνσης. Επηρεάζει σχεδόν κάθε σημαντική απόφαση της ενήλικης ζωής. Πότε θα συγκατοικήσει με έναν σύντροφο. Πότε θα παντρευτεί, αν θέλει να παντρευτεί. Πότε θα αποκτήσει παιδιά. Αν θα μπορέσει να αλλάξει δουλειά χωρίς να φοβάται ότι δεν θα πληρώνει το ενοίκιο. Αν θα μπορεί να μετακομίσει σε άλλη πόλη. Αν θα μπορεί να κάνει ένα μεταπτυχιακό ή να ξεκινήσει μια δική του επιχείρηση. Αν θα έχει τη δυνατότητα να αποταμιεύσει. Με άλλα λόγια, η στεγαστική κρίση μετατρέπεται σε κρίση χρονισμού της ενήλικης ζωής. Και όσο ακριβότερη γίνεται η κατοικία, τόσο περισσότερες αποφάσεις μεταφέρονται προς τα πίσω.

Δεν είναι τυχαίο ότι η οικονομική ανασφάλεια παραμένει τόσο έντονη

Η εικόνα των νέων στην Ελλάδα δεν αφορά μόνο τη στέγαση. Το 2025, το 14,7% των νέων ηλικίας 15-29 ετών στην Ελλάδα αντιμετώπιζε σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση, έναντι 5,8% στην ΕΕ. Η Ελλάδα είχε το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά τη Ρουμανία.

Παράλληλα, το 2025 το ποσοστό των νέων 15-29 ετών που βρίσκονταν εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης – το λεγόμενο NEET – ήταν 13,6% στην Ελλάδα, έναντι 11,0% στην ΕΕ. Παρότι η ελληνική επίδοση έχει βελτιωθεί σημαντικά σε σχέση με το 2015, όταν το ποσοστό ήταν 24,1%, παραμένει πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Άρα το πρόβλημα δεν είναι ότι οι νέοι «δεν δουλεύουν». Ούτε ότι όλοι έχουν χαμηλά εισοδήματα.

Είναι ότι η μετάβαση από την εκπαίδευση στην εργασία, από την εργασία στην οικονομική αυτονομία και από την οικονομική αυτονομία στη δημιουργία δικού τους νοικοκυριού παραμένει πολύ πιο δύσκολη από ό,τι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Και υπάρχει και μια πολιτισμική διάσταση

Η οικογένεια στην Ελλάδα έχει παραδοσιακά ισχυρό ρόλο. Το να μένει ένας νέος με τους γονείς του δεν θεωρείται απαραίτητα κοινωνικά παράξενο. Σε πολλές οικογένειες, μάλιστα, θεωρείται αυτονόητο ότι το παιδί θα παραμείνει στο σπίτι μέχρι να μπορέσει να σταθεί οικονομικά μόνο του.

Αυτό διαφοροποιεί την Ελλάδα από χώρες της βόρειας Ευρώπης, όπου η πρώιμη αποχώρηση από την οικογενειακή κατοικία αποτελεί περισσότερο καθιερωμένο στάδιο μετάβασης στην ενηλικίωση. Η ίδια η Eurostat επισημαίνει ότι οι διαφορές μεταξύ των χωρών παραμένουν σχετικά σταθερές διαχρονικά και συνδέονται και με διαφορετικές πρακτικές συγκατοίκησης μεταξύ γενεών. Άρα δεν μπορεί κάθε διαφορά να αποδοθεί στην οικονομία.

Όμως η Ελλάδα παρουσιάζει μια ιδιαιτερότητα που δεν μπορεί να αγνοηθεί: οι νέοι φεύγουν αργά από το πατρικό και, ταυτόχρονα, όσοι ζουν εκτός αυτού αντιμετωπίζουν πολύ υψηλή στεγαστική επιβάρυνση. Η ίδια η Eurostat χαρακτηρίζει την Ελλάδα εξαίρεση ως προς αυτόν τον συνδυασμό.

Τι σημαίνει αυτό για τη γενιά των 30άρηδων;

Για πολλούς Millennials και Gen Z, η δεκαετία των 20 δεν είναι πλέον απαραίτητα η περίοδος κατά την οποία «στήνεις τη ζωή σου». Είναι η περίοδος κατά την οποία προσπαθείς να δημιουργήσεις τις οικονομικές προϋποθέσεις για να μπορέσεις κάποια στιγμή να τη στήσεις. Σπουδές, πρώτη δουλειά, δεύτερη δουλειά, ενοίκιο, αναζήτηση φθηνότερου σπιτιού, συγκατοίκηση, επιστροφή στο πατρικό, αναμονή για καλύτερο μισθό, αναμονή για να πέσουν τα επιτόκια ή να βρεθεί ένα οικονομικότερο ακίνητο και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, η ηλικία των 30 φτάνει.

Το γεγονός ότι η μέση ηλικία αποχώρησης από το πατρικό στην Ελλάδα είναι 30,7 χρόνια δεν σημαίνει ότι όλοι οι νέοι φεύγουν τότε. Για κάποιους η ανεξαρτητοποίηση έρχεται νωρίτερα και για άλλους αρκετά αργότερα. Ο μέσος όρος, όμως, δείχνει το μέγεθος της καθυστέρησης σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι «γιατί μένουν με τους γονείς;»

Είναι «γιατί είναι τόσο δύσκολο να φύγουν;»

Η διαφορά ανάμεσα στις δύο ερωτήσεις είναι τεράστια. Η πρώτη μεταφέρει την ευθύνη στον νέο. Η δεύτερη εξετάζει το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να πάρει μια απόφαση. Όταν το 56,3% των 25-34χρονων συγκατοικεί με τους γονείς του, όταν η μέση ηλικία αποχώρησης είναι 30,7 χρόνια και όταν το 30,3% των νέων 15-29 ετών ζει σε νοικοκυριό με στεγαστική επιβάρυνση άνω του 40% του διαθέσιμου εισοδήματος, δύσκολα μπορεί κανείς να αντιμετωπίσει το φαινόμενο ως απλή ατομική επιλογή.

Το ίδιο ισχύει όταν οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 8,1% το 2025 και κατά 9,1% το 2024. Η στεγαστική κρίση δεν αφορά τελικά μόνο όσους ψάχνουν σπίτι σήμερα. Αφορά μια ολόκληρη γενιά που προσπαθεί να αποφασίσει πότε θα μπορέσει να ζήσει πραγματικά μόνη της. Και αυτό είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της ελληνικής πραγματικότητας του 2026: για έναν στους δύο νέους 25-34 ετών, το «φεύγω από το πατρικό» δεν είναι ακόμη αυτονόητο επόμενο βήμα. Είναι ένα οικονομικό σχέδιο που πρέπει πρώτα να βγει στα χαρτιά. Και για αρκετούς, τα νούμερα ακόμη δεν βγαίνουν.