Τι… δεν λέει η Εθνική Αρχή Διαφάνειας

Το 2020, τον πρώτο χρόνο αφότου το Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας καταργήθηκε και οι αρμοδιότητές του πέρασαν στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, οι τακτικοί έλεγχοι στον χώρο της υγείας έπεσαν σχεδόν στο μηδέν. Βέβαια ήταν η χρονιά που ξεκίνησε η πανδημία. Η ίδια η αρχή, σε ανακοίνωση που εξέδωσε μετά τον θάνατο Μαζωνάκη, παραδέχεται ότι εκείνη τη χρονιά έγιναν μόλις έντεκα τακτικοί έλεγχοι σε όλη τη χώρα. Την επόμενη ανέβηκαν στους 145, μετά στους 247 και σταδιακά αυξήθηκαν, φτάνοντας τους 374 την περασμένη χρονιά. Μέχρι τον Ιούνιο του 2026 το σύνολο των τακτικών ελέγχων είναι 1.576.

Οι αριθμοί αυτοί παρουσιάζονται σήμερα ως απόδειξη ότι «γίνονται έλεγχοι» και ότι η ΕΑΔ λέει ότι εντόπισε σοβαρές παρανομίες. Ιατρικές πράξεις από ανθρώπους που δεν είναι γιατροί. Εμφύτευση μαλλιών από αναισθησιολόγο και νοσηλευτές, σε δερματολογικό ιατρείο που λειτουργούσε χωρίς δερματολόγο. Νοσηλευτής χωρίς άδεια. Ιδιωτική κλινική που διαφήμιζε τμήμα το οποίο δεν είχε στην άδειά της. Μονάδα αιμοκάθαρσης χωρίς προϊστάμενο νοσηλευτή και με βοηθούς χωρίς άδεια άσκησης επαγγέλματος. Εμβολιασμός με ληγμένο εμβόλιο. Αισθητικές πράξεις από άτομα χωρίς τα απαιτούμενα προσόντα. Τράπεζες ομφαλοπλακουντιακού αίματος χωρίς άδεια και δεξαμενές με κρυοσυντηρημένους ιστούς μέσα σε ιδιωτικό σχολείο. Παράνομο ιατρείο αισθητικής σε κατοικία, φιαλίδια άγνωστης προέλευσης που έμοιαζαν με βοτουλινική τοξίνη και αυξητική ορμόνη εκτός νόμιμης κυκλοφορίας. Κέντρα φυσιοπαθητικής όπου μη γιατρός διαφήμιζε θεραπείες για πλήθος ασθενειών, πουλούσε κολλοειδή άργυρο χωρίς άδεια ΕΟΦ και χρησιμοποιούσε συσκευές βιοσυντονισμού σε ένα πεδίο που στην Ελλάδα σχεδόν… δεν ρυθμίζεται. Κατευθυνόμενη εκτέλεση συνταγών εμβολίων από παιδίατρο προς συγκεκριμένο φαρμακείο και απόθεμα δεκάδων μη συνταγογραφημένων εμβολίων στο ιατρείο.

Αυτά δεν είναι εικασίες. Είναι στοιχεία που έδωσε η ίδια η ΕΑΔ και περιγράφει ως χαρακτηριστικές υποθέσεις. Το παράδοξο είναι ότι μόλις είκοσι έξι εκθέσεις διαβιβάστηκαν σε πειθαρχικά όργανα ή στην εισαγγελία. Στις περισσότερες περιπτώσεις η «υλοποίηση» που επικαλείται είναι μια επιστολή στο υπουργείο για να φτιαχτεί νόμος, μια γνωμοδότηση του ΚΕΣΥ, μια ενημέρωση του ΕΟΦ ή του τάδε ιατρικού συλλόγου, ένα πρόστιμο, μια προσωρινή ανάκληση άδειας. Η αρχή εντοπίζει, καταγράφει, προτείνει. Τις βαριές κυρώσεις τις επιβάλλουν άλλοι φορείς και όχι πάντα. Γι’ αυτό μπορεί να μιλά για εκατοντάδες ελέγχους, ενώ στην αγορά συνεχίζουν να λειτουργούν ιατρεία, κέντρα αισθητικής και εναλλακτικές μονάδες στο όριο ή έξω από τον νόμο. Η ανακοίνωση επιμένει πολύ στη διαδικασία. Λέει ότι το ΣΕΥΥΠ υπαγόταν στον υπουργό υγείας, ενώ η ΕΑΔ είναι ανεξάρτητη, λογοδοτεί στη Βουλή, έχει ηλεκτρονικό πρωτόκολλο και αξιολογεί τις καταγγελίες με κριτήρια. Λέει ακόμη ότι το πόρισμα δεν βγαίνει αυτόματα, ότι κάθε υπόθεση θέλει χρόνο και τεκμηρίωση.

Όλα αυτά μπορεί να ισχύουν ως θεσμικό αφήγημα. Δεν απαντούν όμως στα ερωτήματα που άνοιξε η επικαιρότητα και ο τραγικός θάνατος του δημοφιλούς καλλιτέχνη. Πόσοι γιατροί υπηρετούν σήμερα στον τομέα υγείας της συγκεκριμένης αρχής; Πόσοι επιτόπιοι έλεγχοι γίνονται στα ιδιωτικά ιατρεία σε σχέση με τις χιλιάδες δομές που υπάρχουν; Πόσα κέντρα έκλεισαν οριστικά; Η ανακοίνωση προσπαθεί να αποδείξει ότι δεν υπάρχει κενό εποπτείας. Τα δικά της στοιχεία δείχνουν κάτι πιο σύνθετο και πιο… ανησυχητικό, ότι μετά την κατάργηση των επιθεωρητών υγείας στήθηκε ένας γενικός μηχανισμός διαφάνειας, που μετρά πορίσματα, παραπέμπει φακέλους και ζητά νομοθετικές διορθώσεις, ενώ η καθημερινή ασυδοσία σε εναλλακτικές θεραπείες συνεχίζει να βρίσκει χώρο. Οι παρανομίες που η ίδια απαριθμεί δεν είναι η απόδειξη ότι το σύστημα δουλεύει. Είναι η απόδειξη ότι το σύστημα, ακόμη και όταν βλέπει το πρόβλημα, συχνά δεν μπορεί ή δεν προλαβαίνει να το σταματήσει πριν γίνει είδηση… θανάτου.

Σφοδρή αντιπαράθεση γιατρών-υπουργείου Υγείας για τον θάνατο Μαζωνάκη