Ευρωπαϊκή Εισαγγελία: Τα σαρώνει όλα (και) με νέα οδηγία… κατασχέσεων

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία προχώρησε σε μια πρωτόγνωρη κίνηση όταν “έβαλε στον πάγο” την Βουλγάρα Ευρωπαία Εισαγγελέα της, ύστερα από εσωτερική διοικητική έρευνα για πιθανή ανάρμοστη συμπεριφορά και παραβίαση της ανεξαρτησίας της. Η έρευνα ξεκίνησε ύστερα από δημοσιεύματα σε τοπικά ΜΜΕ που ανέφεραν ενδεχόμενους δεσμούς της με πρώην ισχυρό παράγοντα των βουλγαρικών διωκτικών αρχών. Η ίδια αρνήθηκε κατηγορηματικά κάθε σχέση και υποστηρίζει ότι πρόκειται για στοχευμένη πίεση, επειδή χειριζόταν σημαντική υπόθεση διαφθοράς στη χώρα της, που αφορούσε στην επέκταση της κρατικής αποθήκης… φυσικού αερίου.

Σε όλη την ΕΕ αλλά κυρίως στα όργανα της

Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας Λάουρα Κόβεσι απάντησε ότι  έπρεπε να απομακρυνθεί, ώστε να μην υπάρχει καμία αμφιβολία για την ακεραιότητα του θεσμού, που είναι σχετικά καινούριος και δημιουργήθηκε ύστερα από την πληθώρα των καταγγελιών διαφθοράς ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ. Η Κοβέσι και με αυτή την απόφαση της έδειξε ότι δεν υπάρχει πλέον ανοχή σε παραβιάσεις ή… υπόνοια παραβιάσεων ακόμη και μέσα στους κολπους των ελεγκτών. Βέβαια οι ρυθμοί που κινούνται οι έρευνες είναι παρόμοιοι με αυτούς της ελληνικής Δικαιοσύνης.  Σας θυμίζουμε ότι ακόμη η Εισαγγελία ερευνά την υπόθεση των διαπραγματεύσεων για τα εμβόλια κατά του κορωνοϊού μεταξύ της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και φαρμακοβιομηχανίας με κατηγορίες για παρέμβαση σε δημόσιες λειτουργίες, καταστροφή μηνυμάτων και σύγκρουση συμφερόντων. Την ίδια περίοδο ξεκίνησε έρευνα και για το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και τον επικεφαλής του για πιθανή κατάχρηση κονδυλίων στην προεκλογική καμπάνια του 2019. Η έρευνα κράτησε μέχρι τον Νοέμβριο του 2025 και τελικά έκλεισε χωρίς κατηγορίες, αφού δεν βρέθηκαν στοιχεία εγκληματικών πράξεων ύστερα από εξέταση μαρτυριών και τραπεζικών λογαριασμών (!).

Η νύμφη της θάλασσας

Τον Ιούνιο μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2025 η Εισαγγελία συντόνισε μια μεγάλη διασυνοριακή επιχείρηση με την ονομασία Καλυψώ σε τέσσερις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για απάτη ύψους περίπου 700 εκατομμυρίων ευρώ σε τελωνειακούς δασμούς και φόρο προστιθέμενης αξίας, σε εισαγωγές από την Κίνα, υφασμάτων, παπουτσιών, ηλεκτρικών σκούτερ κι άλλων προϊόντων. Κατασχέθηκαν χιλιάδες εμπορευματοκιβώτια, ανάμεσά τους και στον Πειραιά, ενώ αποκαλύφθηκε ένα διεθνές δίκτυο που φέρεται να ξέπλενε τα χρήματα από την απάτη. Τον Ιούλιο του 2025 ξεκίνησε έλεγχος για πολιτική ομάδα ακροδεξιάς παράταξης που πλέον έχει διαλυθεί, με κατηγορίες για κατάχρηση πάνω από τέσσερα εκατομμύρια ευρώ από τα κονδύλια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου την περίοδο 2019-2024. Οι κατηγορίες περιλαμβάνουν φουσκωμένα ή πλαστά συμβόλαια, παράβαση των κανόνων των διαγωνισμών και παράνομες δωρεές σε μη κυβερνητικές οργανώσεις και συνδέσμους. Τον Νοέμβριο του 2025 Γερμανίδα ευρωβουλευτής επικεφαλής της Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης, μπήκε στο μικροσκόπιο για κατάχρηση κονδυλίων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Κατηγορείται ότι χρησιμοποιούσε μισθούς βοηθών για προσωπικές μετακινήσεις μεταξύ Μονάχου, Βρυξελλών και Στρασβούργου, για ιδιωτικές δουλειές και ακόμα και για την πρόσληψη βοηθού που εργαζόταν για πρώην συνάδελφό της.

Τελειωμό δεν έχει

Λίγο αργότερα, τον Δεκέμβριο του 2025, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άνοιξε υπόθεση για απάτη σε δημόσιους διαγωνισμούς, διαφθορά, σύγκρουση συμφερόντων και παραβίαση επαγγελματικού απορρήτου κατά την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Διπλωματικής Ακαδημίας το 2021-2022. Στο επίκεντρο βρίσκονται η πρώην Ύπατη Εκπρόσωπος για την Εξωτερική Πολιτική και πρύτανης στο Κολέγιο της Ευρώπης στη Μπριζ, και ο  πρώην γενικός γραμματέας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης και στέλεχος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παράλληλα η Εισαγγελία ερευνά κι άλλες κατηγορίες μικρότερης εμβέλειας εναντίον Εσθονού ανώτερου στελέχους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αφορούν δώρα από το Κατάρ και διαρροή εμπιστευτικών πληροφοριών σε μεγάλη αεροπορική συμφωνία. Τον Ιανουάριο του 2026 άνοιξε νέα υπόθεση για Κύπριο ευρωβουλευτή ο οποίος φέρεται να νοίκιασε πολυτελή κατοικία στη Λεμεσό και την παρουσίαζε ως πολιτικό του γραφείο, με στόχο την κατάχρηση ευρωπαϊκών χρημάτων. Τέλος, τον Φεβρουάριο του 2026 η Εισαγγελία ξεκίνησε έρευνα για την πώληση κτιρίων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο βελγικό κράτος το 2024, με αστυνομικές έρευνες να πραγματοποιούνται απευθείας στα γραφεία της Επιτροπής στις Βρυξέλλες.

Είναι και το Ταμείο Ανάκαμψης

Η πιο πρόσφατη και συνολική εικόνα… ανεντιμότητας δόθηκε στις αρχές Μαρτίου 2026 με την ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) για το 2025. Στο τέλος της περσινής χρονιας η Εισαγγελία είχε σε εξέλιξη 3.602 ενεργές έρευνες, με αύξηση 35% σε σχέση με το 2024 και με εκτιμώμενη ζημιά πάνω από 67 δισεκατομμύρια ευρώ στα ευρωπαϊκά και εθνικά προϋπολογισμούς. Πάνω από τα δύο τρίτα αυτής της ζημιάς δηλαδή 45 δισεκατομμύρια προέρχονται από απάτες ΦΠΑ και τελωνειακές απάτες, που έχουν πάρει πλέον βιομηχανικές διαστάσεις με οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα, συχνά με κινεζική εμπλοκή. Η έκθεση τονίζει ότι ο κίνδυνος διαφθοράς και απάτης παραμένει υψηλός, ιδίως λόγω των μεγάλων πληρωμών από το Ταμείο Ανάκαμψης μέχρι το τέλος του 2026.

Φέρτε πίσω τα ευρωπαϊκά κλεμμένα

Κατόπιν όλων αυτών, πριν από λίγες ημέρες, στις 26 Μαρτίου το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την πρώτη ενιαία ευρωπαϊκή οδηγία για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Πρόκειται για ιστορικό βήμα που εισάγει κοινούς ορισμούς για εγκλήματα όπως δωροδοκία, κατάχρηση εξουσίας, παράνοτος πλουτισμός, εμπόριο επιρροής και ιδιωτική διαφθορά, με εναρμονισμένες ποινές και υποχρεώσεις πρόληψης για όλα τα κράτη μέλη. Τα κράτη έχουν δύο χρόνια προθεσμία για να ενσωματώσουν τους κανόνες στην εθνική τους νομοθεσία. Η οδηγία διευκολύνει την ΕΕ να ζητήσει πίσω τα… κλεμμένα ευρωπαικά χρήματα. Για παράδειγμα, για σοβαρές πράξεις δωροδοκίας ή υπεξαίρεσης, το ανώτατο όριο ποινής φυλάκισης πρέπει να είναι τουλάχιστον 4-5 χρόνια. Προβλέπονται και πρόσθετες κυρώσεις όπως πρόστιμα, αποκλεισμός από δημόσια αξιώματα, απαγόρευση συμμετοχής σε διαγωνισμούς κ.λπ. Για νομικά πρόσωπα (εταιρείες), τα πρόστιμα μπορούν να φτάσουν έως το 5% του παγκόσμιου ετήσιου τζίρου τους για σοβαρές πράξεις. Οι χώρες πρέπει να έχουν στρατηγικές πρόληψης, εκπαίδευση αρχών, και καλύτερη συνεργασία μεταξύ τους σε διασυνοριακές υποθέσεις.

Μετά το 2028 και… βλέπουμε

Η  οδηγία ενισχύει τη δυνατότητα κατάσχεσης και δήμευσης (confiscation) των περιουσιακών στοιχείων και των κερδών που προήλθαν από τη διαφθορά. Συνδέεται με προηγούμενες οδηγίες για ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων, οπότε οι εισαγγελείς και οι δικαστές έχουν πλέον καλύτερα εργαλεία να εντοπίσουν, να «παγώσουν» και να δημεύσουν χρήματα, ακίνητα, αυτοκίνητα ή άλλα περιουσιακά στοιχεία που αποκτήθηκαν παράνομα. Αν αποδειχθεί ότι κάποιος έκλεψε ευρωπαϊκά κονδύλια, είναι πιο εύκολο να του πάρουν τα λεφτά πίσω (ή ισοδύναμη αξία) και να τα επιστρέψουν στο κράτος ή στην ΕΕ.  Όμως η οδηγία την πράξη θα αρχίσει να εφαρμόζεται πλήρως από το 2028-2029. Είναι ίσως ένα βήμα για να μην υπάρχουν «παραδείσοι» διαφθοράς μέσα στην ΕΕ αλλά μόνο πχ σε βαλίτσες κάτω από κούνιες μωρών ή σε νησιά Κειμαν. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) δείχνει να δουλεύει αποτελεσματικά στην πάταξη της λαμογιάς ακόμα και σε υψηλά κλιμάκια (Επιτροπή, ευρωβουλευτές, μεγάλα κόμματα) όμως οι υποθέσεις κινούνται αργά, οι έρευνες ανοίγουν αλλά λίγες τελειώνουν με πραγματικές καταδίκες και επιστροφή χρημάτων. Το σίγουρο είναι οτι η διαφθορά στην ΕΕ είναι μεγάλη και συστημική με δεκάδες δισεκατομμύρια χάνονται κάθε χρόνο, σε ΦΠΑ, επιδοτήσεις και δημόσιους διαγωνισμούς κάτι που σημαίνει ότι και εκεί οι εισαγγελείς τρέχουν και δεν φθάνουν…