Θεσσαλονίκη: Μια συμφωνία που δεν χρειάζεται… δημοΨΗΦΙΣΜΑΤΑ
Η πόλη έχασε πράγματι δεκαετίες από ιδεοληψίες που πολιτικοποιήθηκαν, «δεξιά» και «αριστερά» έργα, «τσιμέντο εναντίον πράσινου», Αθήνα εναντίον Θεσσαλονίκης...
Μελίνα Καραπαναγιωτίδου 
Μήπως να κάναμε μια καθαρή συμφωνία στόχων με απόλυτη διαφάνεια για τη Θεσσαλονίκη, με μελέτες βιωσιμότητας που να τις διαβάζει ο καθένας, πραγματικό διάλογο πριν από κάθε μεγάλη απόφαση αρμόδιου υπουργού ή υφυπουργού, δημάρχου, περιφερειάρχη, επιμελητηρίων που να εξηγούν και να διεκδικούν -με νούμερα και επιχειρήματα- τα όποια έργα και όχι να σιωπούν ή να κρύβονται πίσω από γενικόλογες δηλώσεις;
Έθεσα το παραπάνω ερώτημα στον Φάνη Ουγγρίνη, διότι η ενασχόληση του με τα κοινά είναι καθημερινη, όπως όλοι βλέπουμε από τις σελίδες του theopinion.gr. Μου απάντησε ότι τρία είναι τα προβλήματα, οι τοπικοί άρχοντες δε θέλουν να χάσουν το προνόμιο της έκφρασης του τοπικού πληθυσμού, θα χρειαστεί μια ασφαλής διαδικτυακή πλατφόρμα που μόνο το κεντρικό κράτος μπορεί να δημιουργήσει και οργανωμένες μειοψηφίες θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη μελλοντική ανάπτυξη, χειραγωγώντας τις ψηφοφορίες!
Ωστόσο, παρά τα εμπόδια, θα ήθελα μια κοινή συμφωνία κάτι που προκύπτει αβίαστα από τις δηλώσεις του υφυπουργού υποδομών Νίκου Ταχιάου πριν από λίγα 24ωρα. Ο υφυπουργός που από τα νειάτα του ασχολείται με τα κοινά της Θεσσαλονίκης και αν μη τι άλλο τα γνωρίζει άριστα, μίλησε για υπογραφές δημοψηφισμάτων που είναι οι ίδιες και οι ίδιες φωτογραφίζοντας στελέχη συγκεκριμένων κομμάτων που αποκομίζουν προσωπικά και εκλογικά οφέλη. Ταυτόχρονα όμως έθεσε μια ρεαλιστική προτεραιότητα, μίλησε για μελέτη κόστους-οφέλους για την επέκταση του μετρό πχ προς Τούμπα-Χαριλάου-Καρατάσιο, γιατί τελικά «υπάρχουν έργα ωφέλιμα και μη».
Η πόλη έχασε πράγματι δεκαετίες από ιδεοληψίες που πολιτικοποιήθηκαν, «δεξιά» και «αριστερά» έργα, «τσιμέντο εναντίον πράσινου», Αθήνα εναντίον Θεσσαλονίκης. Οι εμμονές μεγάλωσαν, μαζί με εμάς, και κόστισαν χρόνο και χρήμα. Το πρόβλημα δεν είναι ότι τα είπε νέτα σκέτα, το πρόβλημα είναι ο τρόπος που τα είπε διότι οι χαρακτηρισμοί είναι πάντα υποτιμητικοί και πολωτικοί. Άλλοι έχουν πει πολύ χειρότερα με την ασυλία που τους δίνει η… επαναστατικότητα τους και “δεν άνοιξε μύτη”. Επίσης υπάρχει μια ακόμη πραγματικότητα για τη Θεσσαλονίκη. Σε μία πόλη του 1.000.000 + κατοίκων μπορεί μια μικρή ομάδα να υπογράφει τις διαμαρτυρίες, τις προσφυγές ή τα δημοψηφίσματα, όμως η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών, μακριά από κόμματα και ομάδες, φοβούνται ότι η ανάπλαση της ΔΕΘ θα γίνει προς ίδιον όφελος οικονομικών συμφερόντων και όχι των δημοτών που ψάχνουν απελπισμένα πάρκα, χώρους αναψυχής, παιδότοπους κλπ. Αυτός δεν είναι ένας αβάσιμος φόβος. Η πόλη δεν έχει γνωρίσει μεγάλες δόξες σε υποδομές, επίσης έχει ταλαιπωρηθεί για να μην πω… βασανιστεί επί δεκαετίες πχ στο κυκλοφοριακό με αποτέλεσμα να δικαιολογείται κάθε αμφιβολία ή υποψία. Κι εδώ έρχεται το μεγάλο κενό που λίγοι έχουν θίξει μέχρι τώρα και επισημάνθηκε στο πρόσφατο EDITORIAL ΓΙΑ ΟΣΑ ΕΙΠΕ Ο ΤΑΧΙΑΟΣ
H σιωπή ή η γενικολογία των τοπικών εκπροσώπων, υφυπουργών, βουλευτών και κυρίως δημάρχων που θέλουν να τα έχουν καλά με όλους και δεν παίρνουν ξεκάθαρη θέση σε αυτά τα έργα ή έστω στις ανάγκες των δημοτών. Οι εκπρόσωποι μας στην τοπική αυτοδιοίκηση δεν ξεκαθαρίζουν τις προτάσεις τους, οι οποίες θα έπρεπε να κρατούν λίγο περισσότερο από τις… θητείες τους. Αν το έκαναν θα κάλυπταν συντεταγμένα και δημοκρατικά τα κενά που υπάρχουν ή δημιουργούνται σκόπιμα ή μη. Ο νυν υφυπουργός αν προχωρήσει με ανοιχτά χαρτιά, με διαφάνεια και σεβασμό στις πραγματικές ανησυχίες των πολιτών, τότε δεν θα χρειάζονται ούτε υπογραφές, ούτε σιωπές. Σε ένα «Συμβόλαιο Ανάπτυξης» ανάμεσα σε διοίκηση-κυβέρνηση, ΤΑ και δημότες με ανοιχτά δεδομένα, ψηφιακή πλατφόρμα συμμετοχής και πραγματική λογοδοσία από την αρχή ως το τέλος τότε τα προσωπικά ή κομματικά συμφέροντα θα βγουν εκτός των τειχών. Θα ξέρουμε κάθε τρίμηνο τι διεκδίκησαν και τι πέτυχαν οι δήμαρχοι και τι τα υπουργεία με τα οποια δεν τα πηγαίνουν και τόσο καλά λόγω “έλλειψης κονδυλίων και ανάθεσης συνεχών αρμοδιοτήτων χωρίς το ανάλογο προσωπικό”, όπως τουλάχιστον υποστηρίζουν. Ωστόσο στον καιρό της ΕΕ και των προγραμμάτων-βροχή για οτιδήποτε της καθημερινότητας ακούγονται ως δικαιολογίες.
Αυτά κι άλλα θα μπορούσαν να αποφευχθούν αν όλα τα έργα της Θεσσαλονίκης έμπαιναν σε μία ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα ανοιχτή σε όλους. Κάθε μελέτη κόστους-οφέλους θα αναρτάται μέσα σε 15 μέρες από την ολοκλήρωσή της, όχι σε τεχνική γλώσσα, αλλά με απλά γραφήματα, 3D βίντεο, σύγκριση σεναρίων πχ «αν κάνουμε το μετρό στα δυτικά vs αν δεν το κάνουμε» και υπολογισμό οφέλους ανά γειτονιά; Αν θέλει δε ο πολίτης θα μπαίνει πχ και με κωδικούς taxisnet να σχολιάζει, να προτείνει βελτιώσεις και να ψηφίζει προτεραιότητες; Τι πιο δημοκρατικό, διαφανές και συμμετοχικό; Γιατί να μην βλέπουμε τις συμπληρωματικές μελέτες και να αντιλαμβανόμαστε τις δυσκολίες από μία ακόμη ένσταση στο ΣτΕ; Δεν θα πρόκειται για άλλη μία διαβούλευση που θα αρχίζει με επιτροπή και θα τελειώνει σε… φάκελο αλλά για μια δεσμευτική πρωτοβουλία, όπως μια σύμβαση ΣΔΙΤ, μόνο που εδώ ο «επενδυτής» θα είναι ο πολίτης.
Και επειδή πολλές φορές ακούμε στη Θεσσαλονίκη για το θαύμα της Βαρκελώνης, να υπενθυμίσω ότι εκει υπάρχει ήδη η ψηφιακή πλατφόρμα συμμετοχής. Μια ανοιχτού κώδικα πλατφόρμα (decidim.barcelona) και μέχρι σήμερα έχουν γίνει δεκάδες συμμετοχικές διαδικασίες, με χιλιάδες προτάσεις από τις οποίες επίσης χιλιάδες έχουν γίνει επίσημη πολιτική. Και αν θέλετε να δείτε στην Ελλάδα πώς λειτουργεί αυτό το σύστημα, ρίξτε μια ματιά στο Δήμο Νεάπολης-Συκεών με τον άχαστο δήμαρχο -σας αρέσει ή όχι- που υλοποιει διαδικασίες συμμετοχικού προϋπολογισμού, με πλατφόρμα και συνελεύσεις σε έργα γειτονιάς και νεολαίας. Βεβαίως υπάρχουν δομές που λειτουργούν ως αναπτυξιακοί οργανισμοί ΟΤΑ με πολλούς δήμους-μετόχους, εστιάζοντας σε στρατηγικό σχεδιασμό, βιωσιμότητα και έργα υπερ-δημοτικής κλίμακας. Δεν έχει όμως το συμμετοχικό-ψηφιακό στοιχείο δηλαδή τη δυνατότητα επιλογής συμμετοχής όλων…