“Πόλεμος” χωρίς… live στα πεδία των μαχών

Δεν χρησιμοποιούνται drones, όπλα και βόμβες, αλλά λιγότερη επιτήρηση και περισσότερη αδιαφορία. Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές και θα γίνουν πιο έντονες τα επόμενα χρόνια, ακόμη και αν οι «εχθροπραξίες» διακοπούν όπως τονίζουν ειδικοί που χαρακτηρίζουν την κατάσταση «έκτακτη ανάγκη διεθνών διαστάσεων» με μακροπρόθεσμη ζημιά. Αυτά τα συμπεράσματα βασίζονται σε εκτιμήσεις από έγκυρες και αξιόπιστες πηγές όπως The Lancet, Harvard, UCLA, CDC πρώην στελέχη και οργανώσεις όπως Gavi και WHO. Οι δε αριθμοί αποδεικνύουν ότι οι αποφάσεις… ντόμινο έχουν περισσότερα θύματα κυρίως σε παιδιά και ευάλωτους πληθυσμούς του παγκόσμιου νότου!

Οι… εχθροπραξίες σε αυτόν τον πόλεμο, επιστήμης-πολιτικης, ξεκίνησαν με την ανάληψη της διακυβέρνησης των ΗΠΑ από τον Ντόναλντ Τραμπ. Όμως οι συνέπειες άρχισαν να φαίνονται σχετκά πρόσφατα και όπως υποστηρίζουν αναλύσεις και δημοσιεύσεις ιατρικών επιθεωρήσεων, οι πολιτικές στον τομέα της υγείας θα προκαλέσουν στο μέλλον εκατομμύρια επιπλέον θανάτους μέχρι το 2030, μεταξύ των οποίων εκατομμύρια εκτιμάται ότι θα ειναι παιδιά κάτω των 5 ετών! Οι μελέτες είναι ξεκάθαρες και συνδέουν άμεσα τις περικοπές κονδυλιων από τις ΗΠΑ με θανάτους όχι από άμεση βία, αλλά από τη διακοπή προγραμμάτων εμβολιασμού, θεραπείας HIV, ελονοσίας, φυματίωσης, υποσιτισμού και μητρικής-παιδικής υγείας, καθώς και από την αποδυνάμωση της επιτήρησης επιδημιών. Στο τελευταίο τεύχος του The Lancet εκφράζονται σοβαρές ανησυχίες για τον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) και την αξιολόγηση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας φαρμάκων, θεραπειών και ιατρικών συσκευών σε παγκοσμιο επίπεδο.

Η βασική αρχή του FDA είναι ότι κανένα προϊόν δεν φτάνει στους ασθενείς χωρίς ισχυρές δικλείδες ασφαλείας, ενώ πρέπει να διατίθεται γρήγορα σε όσους το χρειάζονται. Όμως με την τρέχουσα κυβέρνηση πολλά ανώτερα στελέχη παραιτήθηκαν, ύστερα από “πόλεμο” και πιέσεις που δέχτηκαν, αφήνοντας πίσω τους ελάχιστα έμπειρα στελέχη. Η κατάσταση έχει οδηγήσει σε καθυστερήσεις στις αξιολογήσεις θεραπειών και αναβολές επιθεωρήσεων σε δεκάδες χώρες. Το δε Κέντρο Αξιολόγησης και Έρευνας Βιολογικών Προϊόντων, τμήμα του οργανισμού, που ασχολείται με εμβόλια, γονιδιακές θεραπείες και φάρμακα για σπάνιες ασθένειες, έχει δει συχνές αλλαγές στη διεύθυνση από τον Ιανουάριο του 2025 ό,τι σημαίνει αυτό για την ομαλή λειτουργία του συστήματος.

Το αλαλούμ καταγράφεται και σε ασυνεπείς και ορισμένες φορές αμφίβολες αποφάσεις. Για παράδειγμα, τον Φεβρουάριο ο FDA αρχικά αρνήθηκε να εξετάσει την αίτηση για το εμβόλιο γρίπης mRNA-1010 της Moderna, όχι λόγω προβλημάτων ασφάλειας ή αποτελεσματικότητας, αλλά λόγω διαφωνίας με τον σχεδιασμό της κλινικής δοκιμής παρότι είχε προηγουμένως εγκρίνει τη μελέτη. Μια εβδομάδα αργότερα ανέτρεψε την απόφαση και δέχτηκε τροποποιημένη αίτηση! Ας μην ξεχνάμε ότι οι ΗΠΑ ήταν ο μεγαλύτερος χρηματοδότης σε παγκόσμια επιτήρηση ασθενειών, έρευνα και εμβόλια και τώρα υπάρχουν τεράστια κενά σε δεκάδες χώρες, κυρίως στην Αφρική, την Ασία και τη Λατινική Αμερική. Με τα νέα δεδομένα διακόπτονται προγράμματα που ήταν κοντά στην εξάλειψη πολιομυελίτιδας, ιλαράς και χολέρας. Καθηγητές όπως ο Lawrence Gostin από το Georgetown και πρώην στελέχη όπως ο Atul Gawande και ο Πίτερ Μαρκς μιλούν για «ανεπανόρθωτη ζημιά» που θα καταμετρηθεί σε εκατοντάδες χιλιάδες ή εκατομμύρια θανάτους. Στην Ευρώπη, οι ανάλογοι φορείς, EMA και ο ECDC, καλύπτουν κυρίως τις ανάγκες της και δεν μπορούν να αναπληρώσουν το κενό των ΗΠΑ καθώς η ΕΕ διαθέτει λιγότερα κονδύλια και αντιμετωπίζει δικά της προβλήματα πχ πόλεμο στην Ουκρανία, έστω και αν και η Covid-19 υπενθύμισε με το χειρότερο τρόπο ότι οι ασθένειες δεν έχουν σύνορα. Ξεκινούν π.χ. από την Ασία και μολύνουν τις ισχυρότερες οικονομίες του κόσμου περιορίζοντας ελευθερίες και πρόσβαση σε φάρμακα και προγράμματα υγείας (ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΜΒΟΛΙΩΝ)

Πρώην στελέχη και επιστήμονες των CDC και FDA, όπως ο Δημήτρης Δασκαλάκης και ο Πίτερ Μαρκς, παραιτήθηκαν ακριβώς επειδή θεωρούν ότι και αυτές οι “πολεμικές” αποφάσεις  υπονομεύουν την επιστήμη αλλά και την ίδια την υγεία με αποτέλεσμα να οδηγήσουν σε θανάτους από αποτρέψιμες ασθένειες. Τα μοντέλα  δείχνουν ότι το… ντόμινο είναι πραγματικό. Λιγότερα χρήματα οδηγούν σε λιγότερα εμβόλια και φάρμακα και συνεπώς σε περισσότερες αποτρέψιμες ασθένειες και περισσότερους θανάτους αφού η παγκόσμια υγεία είναι διασυνδεδεμένη και είναι θέμα πόρων και προτεραιοτήτων. Γι’ αυτό η «ανεπανόρθωτη ζημιά» που αναφέρουν δεν είναι υπερβολή, είναι προειδοποίηση βασισμένη σε  δεδομένα και όχι σε εικασιες. Το FDA δεν μπορεί πλέον να επιθεωρεί σωστά εργοστάσια στο εξωτερικό, με αποτέλεσμα μεγαλύτερο κίνδυνο μολυσμένων τροφίμων και φαρμάκων να φτάνουν σε χώρες που βασίζονται στις αμερικανικές εγκρίσεις. Επιπλέον έχουν απομακρυνθεί λογω των περικοπών χιλιάδες επιστήμονες που συνεργάζονταν σε εξήντα τουλάχιστον χώρες για επιτήρηση επιδημιών, με συνέπεια να καθυστερεί η ανίχνευση νέων ιών ή “ξεσπασμάτων” πριν εξαπλωθούν για τα καλά. Ακόμη και με αλλαγή πολιτικής σήμερα, οι επιπτώσεις δεν θα σταματήσουν άμεσα, με περισσότερες λοιμώξεις, υψηλότερο κόστος θεραπειών και ακόμη πιο αδύναμα συστήματα υγείας σε φτωχές χώρες.

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι δεν είναι ζήτημα μιας χώρας, έστω και υπερδύναμης, είναι παγκόσμιο. Η απώλεια χρηματοδότησης αφηνει μεγάλο αριθμό παιδιών χωρίς βασικά εμβόλια τα επόμενα χρόνια και πρέπει να περιμένουμε  περισσότερα κρούσματα ετησίως με την ταυτόχρονη ανάπτυξη και επανάκαμψη παλιών ασθενειών όπως ελονοσία, πολιομυελίτιδα, HIV, υποσιτισμό και μητρικούς θανάτους. Στις δε ΗΠΑ προειδοποιούν για αύξηση ιλαράς, καθυστερήσεις σε έρευνα για καρκίνους, διαβήτη κι άλλα χρόνια νοσήματα καθώς και υψηλότερη θνησιμότητα  και μείωση εμπιστοσύνης σε εμβόλια και πολιτικές υγείας. Κι αν δεν κάνουμε κάτι για να τελειώσει άμεσα αυτός ο πόλεμος επιστήμης-πολιτικής θα πεθαίνουν όλο και περισσότερα παιδιά από ασθένειες που θα μπορούσαν να προληφθούν και να ξεπεραστούν…

ΠΗΓΕΣ:

https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(25)01186-9/fulltext – https://www.thelancet.com/journals/langlo/article/PIIS2214-109X(26)00008-2/fulltext – https://ph.ucla.edu/news-events/news/research-finds-more-14-million-preventable-deaths-2030-if-usaid-defunding – https://www.cgdev.org/blog/update-lives-lost-usaid-cuts

“Ένας ανίδεος υπουργός υγείας και οι… συνταγές του”