Διαφορετικοί κόσμοι… ίδιοι δρόμοι
Και στις δύο περιπτώσεις η πίεση σε βάρος των πολιτών έχει συσσωρευτεί από καιρό με μία αίσθηση ότι οι εκπρόσωποι τους, σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο, ούτε τους ακούν, ούτε τους υπολογίζουν...
Μελίνα Καραπαναγιωτίδου 
Όταν οι όποιοι θεσμοί δεν καταφέρνουν «να πάρουν πάνω τους» την πίεση των πολιτών, η αντίδραση στους δρόμους καταλήγει να μοιάζει ίδια, είτε η χώρα είναι μεγάλη, ευρωπαϊκή και πλούσια, είτε μικρή, φτωχότερη και βαλκανική. Αυτό φάνηκε ξεκάθαρα μέσα σε μία εβδομάδα ανάμεσα στο Παρίσι και τα Τίρανα…
Στη γαλλική πρωτεύουσα το πρωί της Κυριακής οι δρόμοι γύρω από την πλατεία της Δημοκρατίας ήταν γεμάτοι συντρίμμια και σπασμένες βιτρίνες. Την προηγούμενη μέρα εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι είχαν κατέβει στους δρόμους για την ακρίβεια και τις κακές συνθήκες στα σχολεία. Οι περισσότεροι διαδήλωσαν ειρηνικά. Όμως ομάδες με κουκούλες λεηλάτησαν καταστήματα, έβαλαν φωτιές σε αυτοκίνητα και επιτέθηκαν σε δημόσια κτίρια. Πάνω από 1.800 άνθρωποι συνελήφθησαν, εκατοντάδες αστυνομικοί και πυροσβέστες τραυματίστηκαν, ένας διαδηλωτής πέθανε από καρδιακό επεισόδιο και ένας 17χρονος έχασε το χέρι του από χειροβομβίδα. Η κυβέρνηση μίλησε για ακροαριστερούς και ευκαιριακές ομάδες ενώ οι οργανωτές, ανάμεσά τους και εκπρόσωποι των Κίτρινων Γιλέκων απαντύσαν ότι η βία ακροδεξιών επισκίασε τα πραγματικά αιτήματα.
ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΙΔΗ ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ
Την ίδια στιγμή, στα Τίρανα οι διαδηλώσεις είχαν μπει στην 6η μέρα. Φοιτητές και νέοι άνθρωποι συγκρούστηκαν με την αστυνομία έξω από το υπουργείο Παιδείας. Πέταξαν πέτρες και μολότοφ, ενώ οι αστυνομικοί απάντησαν με δακρυγόνα και αντλίες νερού. Εκατοντάδες τραυματίστηκαν ανάμεσα τους πολλοί αστυνομικοί. Οι διαδηλωτές ζητούσαν την παραίτηση του πρωθυπουργού που βρίσκεται στην εξουσία από το 2013 με αφορμή το κόστος της εκπαίδευσης και την ανεργία αλλά στο βάθος υπήρχαν μήνες διαμαρτυριών για πολυτελές τουριστικό project που συνδέεται με την οικογένεια Τραμπ. Πολλοί το έβλεπαν και το βλέπουν ως πώληση της χώρας ενώ ο Εντι Ράμα αρνήθηκε να παραιτηθεί μιλώντας για ξένο δάκτυλο.
Οι δύο χώρες δεν έχουν πολλά κοινά. Η μία είναι μεγάλη, πλούσια και με μακρά ιστορία μαζικών κινημάτων. Η άλλη είναι μικρή, φτωχότερη και με… διαφορετικό παρελθόν. Κι όμως, η εικόνα μοιάζει και δημιουργεί ένα μοτίβο. Ειρηνικές διαδηλώσεις που ξεφεύγουν σε βία, λεηλασίες και επιθέσεις σε δημόσια κτίρια. Και στις δύο περιπτώσεις η πίεση είχε συσσωρευτεί από καιρό. Έτσι όταν αυτή η πίεση δεν βρίσκει διέξοδο, η αντίδραση γίνεται αναμενόμενη και προβλέψιμη. Και στις δύο χώρες, οι καταστροφές υπονόμευσαν τα αιτήματα πιο αποτελεσματικά από οποιαδήποτε κυβερνητική δήλωση. Η σύγκριση αυτή δείχνει όμως και κάτι ακόμη, πιο άβολο. Όταν οι θεσμοί δεν απορροφούν την πίεση εγκαίρως, οι πολίτες αντιδρούν παρόμοια, είτε ζουν σε μια μεγάλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα είτε σε μια μικρότερη βαλκανική πόλη. Όλα τα υπόλοιπα, οι ετικέτες ακροδεξιάς ή ακροαριστεράς καθώς και οι όποιες αναλύσεις και εξηγήσεις ακολουθούν μετά…
