Απόφαση που δεν εφαρμόζεται άμεσα σε άλλη… ευρωπαϊκή χώρα

Ένας οδηγός ταξί στη Θεσσαλονίκη παίρνει “κούρσα” για… Αλεξανδρούπολη, μια διαδρομή περίπου 300 χιλιομέτρων μέσω της Εγνατίας Οδού που κανονικά διαρκεί τρεις με τέσσερις ώρες. Με ένα συμβατικό ταξί πχ diesel ή βενζίνης είναι ρουτίνα, σταματάει μόνο για ανεφοδιασμό αν χρειαστεί και επιστρέφει χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα. Όμως αν το ταξί είναι ηλεκτρικό, τα πράγματα αλλάζουν δραματικά.

Πολλά σύγχρονα ηλεκτρικά μοντέλα έχουν θεωρητική αυτονομία πάνω από 400 χιλιόμετρα, αλλά στην πραγματικότητα, με ταχύτητες αυτοκινητόδρομου, κλιματισμό ή θέρμανση, βαριά φορτία και επιβάτες, η αυτονομία πέφτει σημαντικά, συχνά κοντά στα 300-350 χιλιόμετρα. Για τη μονή διαδρομή μπορεί να βγάλει τη δουλειά, αλλά για την επιστροφή ή για συνέχεια εργασίας, χρειάζεται σίγουρα φόρτιση. Και εδώ προκύπτει ένα ακόμη πρόβλημα επειδή το δίκτυο γρήγορων φορτιστών κατά μήκος της Εγνατίας και όχι μόνο δεν είναι πυκνό. Οι περισσότεροι σταθμοί βρίσκονται μέσα ή κοντά σε πόλεις όχι σε σημεία εξυπηρέτησης αυτοκινητόδρομου. Αυτό σημαίνει ότι ο οδηγός πρέπει να βγει από τον κεντρικό δρόμο, να ψάξει θέση, να περιμένει 30 έως 60 λεπτά για φόρτιση σε γρήγορο σταθμό, αν δεν είναι κατειλημμένος ή δεν έχει βλάβη και μετά να επιστρέψει. Ο χρόνος χάνεται, ο πελάτης πληρώνει περισσότερο ή… βαριέται, και ο οδηγός χάνει επόμενες κούρσες.

“Μια μετάβαση με… βίαιο τρόπο”

Σε μια μέρα με πολλές διαδρομές αυτό γίνεται απαγορευτικό και μειώνει δραστικά τα εισοδήματα των ιδιοκτητών ή των οδηγών που μοιράζονται για οικονομικούς λόγους άδειες ταξί και βάρδιες. Το πρόβλημα θα γίνεται όλο και μεγαλύτερο με την εφαρμογή του νέου κανονισμού στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον οποίο από την 1η Ιανουαρίου 2026 όλα τα νέα ταξί που ταξινομούνται σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη πρέπει να είναι αμιγώς ηλεκτρικά, χωρίς δυνατότητα επιλογής υβριδικών ή συμβατικών κινητήρων. Χιλιάδες οδηγοί που τα οχήματά τους φτάνουν το όριο ηλικίας ή εκδίδουν νέες άδειες καλούνται να αγοράσουν ηλεκτρικά αυτοκίνητα, με υψηλό κόστος αγοράς και χωρίς επαρκείς υποδομές να υποστηρίζουν την επαγγελματική τους χρήση, ειδικά σε μακρινές διαδρομές, όπως αυτή προς την Αλεξανδρούπολη. Το δίκτυο φόρτισης βελτιώνεται χρόνο με το χρόνο, αλλά παραμένει ανεπαρκές για εντατική χρήση σε περιφερειακούς δρόμους, κάνοντας τη δουλειά και τη ζωή πολλών επαγγελματιών εξαιρετικά δύσκολη και χωρίς να υπάρχει λόγος

Σε άλλες χώρες της ΕΕ δεν βιάζονται

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η κατάσταση είναι πιο ευέλικτη. Η Οδηγία για τα Καθαρά Οχήματα θέτει εθνικούς στόχους για αύξηση του ποσοστού χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών οχημάτων κυρίως σε δημόσιες προμήθειες και στόλους, αλλά δεν επιβάλλει ενιαία υποχρέωση για 100% ηλεκτρικά ταξί από συγκεκριμένη ημερομηνία σε όλες τις χώρες. Κάθε κράτος μέλος αποφασίζει το ρυθμό μετάβασης, με έμφαση σε σταδιακή προσαρμογή και υποδομές πρώτα. Σε αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ η μετάβαση προχωράει σταθερά τα τελευταία χρόνια ενώ μεγάλες πόλεις έχουν θέσει αυστηρούς στόχους, όπως το Άμστερνταμ όπου από το 2025 μόνο ηλεκτρικά ή υδρογόνου ταξί μπορούν να εγγράφονται ως νέα, ενώ παρόμοιοι κανονισμοί ισχύουν σε πόλεις της Γαλλίας, του Βελγίου και της Γερμανίας για να γίνουν τα ταξί μηδενικών εκπομπών αλλά μέχρι το… 2030. Η Ελλάδα επέλεξε πιο αυστηρό και γρήγορο χρονοδιάγραμμα, κάτι που οδήγησε, σήμερα και αύριο, στην 48ωρη απεργιακή κινητοποίηση. Σύμφωνα με το Υπουργείο Υποδομών, το 2026 επηρεάζονται μόνο περίπου 270 ιδιοκτήτες (λιγότερο από 1% του συνόλου), κυρίως όσων λήγει η άδεια ή πρέπει να αντικαταστήσουν όχημα λόγω ηλικίας. Το 2027 ο αριθμός ανεβαίνει σε 300. Εξαιρέσεις υπάρχουν για ηλικιωμένους  ή οχήματα με ολική καταστροφή. Μέχρι σήμερα η Ελλάδα διαθέτει περίπου 3.800 τοποθεσίες με σχεδόν 10.000 σημεία φόρτισης. Υπάρχουν προγράμματα όπως τα «Πράσινα Ταξί» (ως 17.500€ bonus + οικολογικό μπόνους) και «Κινούμαι Ηλεκτρικά 3» (παρατάθηκε μέχρι Μάρτιο 2026). Μέχρι τώρα έχουν επιδοτηθεί 158 ηλεκτρικά ταξί σε όλη την Ελλάδα και το υπουργείο ετοιμάζει νέο πρόγραμμα για φέτος. Από τις σημερινές συναντήσεις των ιδιοκτητών ταξί στην Αθήνα και στο αρμόδιο υπουργείο ενδέχεται να υπάρξουν νέες προθεσμίες στην εφαρμογή της απόφασης διαφορετικά οι απεργίες θα… συνεχιστούν.

Προβλήματα ηλεκτρικών οχημάτων

Τα κύρια ζητήματα που αναφέρουν μελέτες, όπως από το Harvard ή το Nature, είναι η έλλειψη και η χαμηλή αξιοπιστία σταθμών φόρτισης (συχνά μόνο 78% λειτουργούν σωστά), ο μεγαλύτερος χρόνος φόρτισης σε σχέση με το γέμισμα βενζίνης και το υψηλότερο αρχικό κόστος αγοράς, που δυσκολεύει ιδιαίτερα τους οδηγούς ταξί με εντατική χρήση. Στα ταξί στην Ευρώπη, για παράδειγμα στο Άμστερνταμ ή το Λονδίνο, υπήρξαν παλιότερα παράπονα για γρήγορη φθορά μπαταριών λόγω συνεχούς γρήγορης φόρτισης και υψηλών χιλιομέτρων, ενώ σε περιπτώσεις όπως στη Σουηδία ή την Ολλανδία εταιρείες ταξί αντιμετώπισαν τεχνικά προβλήματα ή ακόμα και χρεοκοπίες από απρόβλεπτα κόστη συντήρησης. Ωστόσο, πρόσφατες έρευνες από πανεπιστήμια -όπως το Stanford- και δεδομένα από χιλιάδες οχήματα δείχνουν ότι οι μπαταρίες… υποβαθμίζονται αργά, μόλις 1,8% κατά μέσο όρο τον χρόνο, και διατηρούν πάνω από 80-90% της χωρητικότητάς τους ακόμα και από 200.000-700.000 χιλιόμετρα και σε ταξί με σκληρή χρήση. Όσο για τις πυρκαγιές, που συχνά ακούγονται, μελέτες από οργανισμούς όπως το ICCT και ασφαλιστικές εταιρείες καταλήγουν ότι τα ηλεκτρικά έχουν μικρότερο κίνδυνο πυρκαγιάς από τα βενζινοκίνητα, παρόλο που όταν συμβεί είναι πιο δύσκολο να σβήσει. Συνολικά, φορείς όπως η UITP και το Nature τονίζουν ότι τα πρώτα μοντέλα είχαν περισσότερα προβλήματα αξιοπιστίας, αλλά τα νεότερα ξεπερνούν πλέον τα συμβατικά σε διάρκεια ζωής και οι μεγαλύτερες δυσκολίες σήμερα είναι πρακτικές, όπως οι υποδομές φόρτισης, που βελτιώνονται… σταδιακά ενώ η απόφαση για χρήση ηλεκτρικών ταξί στην Ελλάδα είναι εντελώς άμεση.

Πηγές https://www.carandmotor.gr/nea/posoi-idioktites-taxi-prepei-na-paroyn-ilektriko-ih-2026-kai-posoi-2027  – https://www.gov.gr/ipiresies/polites-kai-kathemerinoteta/metakineseis/demosios-prosbasima-semeia-phortises – https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX:32019L1161  – https://transport.ec.europa.eu/transport-themes/clean-transport/clean-and-energy-efficient-vehicles/clean-vehicles-directive_en