Από τα μπλόκα στα… μπλογκ αγροτών

«Μόνο η κυβέρνηση μπορεί να μας σώσει» λένε οι αγρότες, όμως η πραγματικότητα μπορεί και να είναι διαφορετική. Μέσα στην ίδια Κοινή Αγροτική Πολιτική, υπάρχουν αυτή τη στιγμή εργαλεία τα οποία οι αγρότες μπορούν να τα αξιοποιήσουν μόνοι τους και να διπλασιάσουν το εισόδημά τους σε τρία με πέντε χρόνια, χωρίς να περιμένουν εξαγγελίες, προεκλογικά καλάθια ή τηλεοπτικές υποσχέσεις.

Δέκα ή δεκαπέντε γείτονες που μαζί έχουν 300-500 στρέμματα μπορούν να φτιάξουν μια αναγνωρισμένη Ομάδα Παραγωγών ή έναν σύγχρονο συνεταιρισμό. Αυτό τους δίνει αμέσως πρόσβαση σε επιδοτήσεις 65-80% για ψυγεία, γραμμές τυποποίησης, συσκευαστήρια και αποθήκες. Στην πράξη σημαίνει ότι με 150-200 χιλιάδες ευρώ από την τσέπη τους φτιάχνουν εγκαταστάσεις που κοστίζουν 700-900 χιλιάδες. Στην Ισπανία και την Ιταλία το 70-80% της παραγωγής φεύγει μέσα από τέτοιες ομάδες στην Ελλάδα μόλις το 12%.Τα μεγάλα σούπερ-μάρκετ ψάχνουν απεγνωσμένα Έλληνες προμηθευτές προσφέρουν τριετή ή πενταετή συμβόλαια με σταθερή τιμή και προπληρωμή του 30%. Όποιος μπει σε γεωργία με συμβόλαια παίρνει από την πρώτη χρονιά 20-40% υψηλότερη τιμή και δεν τον απασχολεί αν θα βρει έμπορο τον Αύγουστο. Η νέα ΚΑΠ πληρώνει επιπλέον χρήματα για απλές πρακτικές. Βιολογικά 487 ευρώ το στρέμμα , κάλυψη εδάφους τον χειμώνα 70 ευρώ κλπ. Είναι λεφτά που μπαίνουν στον λογαριασμό κάθε Δεκέμβριο χωρίς έλεγχο, αρκεί να δηλωθούν σωστά. Το 2024 μόνο το 9% των Ελλήνων αγροτών τα πήρε, ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη το παίρνει ο ένας στους τρεις.

Το κλειδί είναι η συνεργασία

Το ρεύμα είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εχθρός. Μια ομάδα 10-15 αγροτών μπορεί να φτιάξει Ενεργειακή Κοινότητα, να βάλει φωτοβολταϊκά σε κοινόχρηστη γη ή στέγες και να μηδενίσει το κόστος για αντλίες και ψυγεία. Το κράτος δίνει 100% επιδότηση στη σύνδεση και 60% στον εξοπλισμό. Ήδη ξεκίνησαν οι πρώτες τέτοιες κοινότητες σε Κρήτη, Θεσσαλία και Μακεδονία. Η τεχνολογία έγινε φτηνή. Με 5-10 χιλιάδες ευρώ μια μικρή ομάδα φτιάχνει e-shop και πουλάει λάδι, μέλι, φρούτα, τυριά απευθείας στον καταναλωτή με 40-50% μεγαλύτερο κέρδος. Τα courier χρεώνουν 3-4 ευρώ το δέμα. Στην Ιταλία το 22% του τζίρου των μικρών αγροτών γίνεται online στην Ελλάδα δεν φτάνει ούτε το 2%. Υπάρχουν και δάνεια χωρίς τράπεζες. Το Ταμείο Μικροπιστώσεων δίνει μέχρι 25.000 ευρώ με 1% επιτόκιο και δύο χρόνια χάρι, μόνο με τιμολόγια πώλησης, χωρίς υποθήκη χωραφιού. Το 2024 δόθηκαν μόλις 180 σε όλη την Ελλάδα, ενώ υπάρχουν δεκάδες εκατομμύρια διαθέσιμα. Τα προγράμματα Αγροτικής Ανάπτυξης (Πυλώνας 2) είναι ανοιχτά σχεδόν όλο τον χρόνο: νέα θερμοκήπια, αντιχαλαζικά, γεωτρήσεις, αυτόματα αρδευτικά, ακόμα και drones παίρνουν 60-100% επιδότηση όταν γίνονται ομαδικά. Και το σημαντικότερο δεν χρειάζεται να τα κάνουν όλα μόνοι τους. Σε κάθε νομό υπάρχουν σήμερα 8-20 ιδιωτικά γραφεία γεωπόνων-μελετητών και οργανωμένες εταιρείες που αναλαμβάνουν τα πάντα. Το κόστος είναι λογικό και τις περισσότερες φορές καλύπτεται από την ίδια την επιδότηση. Ίσως το μέλλον της υπαίθρου μπορεί να καθοριστεί από τους ίδιους τους ανθρώπους της, χωρίς μεσάζοντες και χωρίς διαπραγματεύσεις. Ίσως.

ΠΗΓΕΣ https://www.europarl.europa.eu/factsheets/en/sheet/329735/rural-development-and-the-cap https://agriculture.ec.europa.eu/media/news/study-shows-crucial-role-producer-organisations-eu-fruit-and-vegetables-sector-2022-12-15_en https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/05/19/strengthening-farmers-position-in-the-agrifood-supply-chain-council-agrees-negotiating-position https://agriculture.ec.europa.eu/common-agricultural-policy/income-support/eco-schemes_e https://agriculture.ec.europa.eu/system/files/2022-12/csp-at-a-glance-eu-countries_en.pdf