Ο λόγος που οι άντρες «πληρώνουν» περισσότερο από τις γυναίκες τη μοναξιά

Υπάρχει κάποιο πρόβλημα με τη μοναξιά; Μα, στην ίδια κοινωνία δεν ζούμε όλοι; Στην κοινωνία που εξαίρει τις δυνατότητες του αυτοκυρίαρχου ατόμου, στην κοινωνία που επικροτεί τον κορυφαίο, στην κοινωνία που λανσάρει τον ναρκισσισμό τού «να είσαι ο εαυτός σου στον μέγιστο δυνατό βαθμό».

Εύλογο δεν είναι η μοναξιά να προκύψει σαν επακόλουθο των συλλογικών μας φαντασιώσεων; Προς τι οι διαμαρτυρίες, λοιπόν, που πλέον παίρνει μαζικές διαστάσεις;

Για τους απανταχού ειδικούς της ψυχικής υγείας, αν δεν σέρνεσαι κάθε Σάββατο σε πάρτι, αν δεν συμμετέχεις στους καταναλωτικούς οργασμούς των γιορτών, αν προτιμάς μια ζωή χωρίς εντάσεις, αν δεν θες και πολλά πολλά απ’ τους ανθρώπους άλλο πια, ακόμα-ακόμα και αν είσαι φύσει μελαγχολικός και ονειροπόλος ως προσωπικότητα, όλα αυτά είναι ενδείξεις πως μάλλον είσαι άρρωστος.

Ειδικά αν είσαι άντρας…

Τι φύλο έχει η μοναξιά;

Η μοναξιά είναι φαινόμενο οικουμενικό, και κατατρώει γενικώς τα σωθικά του μοντέρνου ανθρώπου. Βέβαια, καθώς φαίνεται, στις μέρες μας τη μελετούμε, την αναλύουμε και την ερμηνεύουμε με βάση το φύλο.

Άρα, η μοναξιά γίνεται επιδημία αντρική, μια ιογενής κατάσταση που προσβάλλει μόνο τους άντρες. Και, όπως συμβαίνει σε κάθε επιδημία, η πιο αποτελεσματική μέθοδος ενάντια στην εξάπλωση της μόλυνσης είναι η καραντίνα: να απομονώσουμε τον φορέα.

Είναι όντως η αντρική μοναξιά η βασική αιτία για τον αποκλεισμό των αντρών απ’ τις χαρές της κοινωνικής ζωής, ή μήπως είναι ο κοινωνικός αποκλεισμός αυτός που βύθισε τους άντρες στη μοναξιά;

Η ρεβάνς των γυναικών

Δεν χρειάζεται να είναι κανείς διάνοια για να εξάγει το συμπέρασμα πως οι άντρες είναι μόνοι επειδή οι γυναίκες είναι μόνες και τούμπαλιν. Κι όμως, ενώ στην περίπτωση των γυναικών η μοναξιά παρουσιάζεται σαν «ανεξαρτησία», στην περίπτωση των αντρών είναι επιδημία.

Δεν χωρά αμφιβολία, ήρθε η ώρα οι γυναίκες να πάρουν τη ρεβάνς.

Εκεί που για χιλιετίες ολόκληρες οι άντρες τραγουδούσαν πως «θα ζήσουν σαν ελεύθερα πουλιά», και ήταν το άχθος της ζωής που τους έσερνε στη μονογαμία και στον έντιμο οικογενειακό βίο, τώρα είναι η σειρά των γυναικών να γευτούν τους καρπούς αυτής της ελευθερίας, να κυνηγήσουν καριέρες και προσωπικά όνειρα, να γεμίσουν το πορτοφόλι τους, να εξερευνήσουν όλα όσα οι άντρες κατάφεραν να χτίσουν κατά το προηγούμενο διάστημα, και, φυσικά, να απολαύσουν το σεξουαλικό τους δικαίωμα με όσο πιο πολλούς παρτενέρ γίνεται δίχως το άγχος της κατακραυγής.

Η αλήθεια είναι πως όσο κρατούσαν το ερωτικό παιχνίδι οι άντρες στα χέρια τους, ξεχείλιζαν το πάθος και το όργιο. Τώρα, αντιθέτως, επικρατούν η απάθεια και η μοναξιά.

Εφόσον, λοιπόν, οι γυναίκες αδυνατούν πλέον να προσφέρουν την αγάπη τους γιατί έχουν άλλα, πιο σημαντικά πράγματα να κάνουν, τότε, κάνουν το δεύτερο καλύτερο τη τάξει δώρο στους άντρες: τους χαρίζουν, επιτέλους, τη μοναξιά τους.

Η μοναξιά ήταν ανέκαθεν αντρική υπόθεση

Σε αντίθεση με τους σημερινούς κοινωνιολόγους, οι άντρες δεν έβλεπαν ποτέ στη μοναξιά ένα είδος επιδημίας. Το αντίθετο, την αγκάλιαζαν σαν ευλογία… Ήταν ένα παράθυρο στο κοινωνικό χάος.

Τα οφέλη της μοναξιάς ήταν πολλαπλά και εκτείνονταν απ’ την ψυχική ηρεμία, την πνευματική γαλήνη, το πάθος για γνώση, την καλλιτεχνική δημιουργία, το brainstorming, μέχρι τη διατήρηση της προσωπικής αξιοπρέπειας και της ακεραιότητας του χαρακτήρα, ίσως τα δύο βασικότερα ηθικά στοιχεία του κλασικού ανδρισμού.

Ο μέσος άντρας ανέκαθεν κατανοούσε πως η τύρβη της κοινωνίας, το θέατρο των καθημερινών διαπραγματεύσεων για συνύπαρξη, η αθέτηση των υποσχέσεων και το σπάσιμο των ηθικών συμβολαίων που συνάπτονται, η προστριβή με τη φιλαυτία του καθενός, όλα αυτά και ακόμα περισσότερα εξαγοράζονται με τίμημα σκληρές ταπεινώσεις για τα ανώτερα αισθήματα της φρόνησης, της τιμής και της ευθύτητας.

Καθώς ανεβαίνει τον ανήφορο της ζωής του, ένας άντρας σε κομβικές στιγμές θα αναρωτηθεί με θρασύτητα: «Τι κοινό έχω εγώ με αυτό το ρεσιτάλ ηλιθίων, αν είναι η συμμετοχή μου να λερώνει τις καθαρές μου αξίες και να τσαλαπατά την αξιοπρέπεια της προσωπικότητάς μου;»

Δεν προέρχεται η μοναξιά μονάχα απ’ την απόγνωση. Υπάρχουν και περιπτώσεις μοναξιάς όπου η απόφαση πάρθηκε με ωφελιμιστικούς όρους, αφού πρώτα σταθμίστηκαν τα υπέρ και τα κατά. Η μοναξιά γίνεται απόγνωση για τον σύγχρονο άντρα επειδή ο ίδιος περιμένει μια γυναίκα να τον κάνει να νιώσει κάποιος.

Μοναξιά: μια παλιά αντρική τέχνη

Οι άντρες έχουν στη φύση τους τη μοναχικότητα, γι’ αυτό και συνήθως την καλωσορίζουν. Η μοναξιά ήταν συχνά συνδεδεμένη με περιπέτειες και άθλους.

Φαντάζεται κανείς τι αποθέματα μοναξιάς απαιτούνταν σ’ έναν προφήτη που κυνηγούσε τους θεούς στα βουνά για να λάβει τις εντολές τους, ή σ’ έναν βουδιστή μοναχό που έδωσε όρκο αφωνίας για να έρθει σε απόλυτη επαφή με τον εαυτό του, σε κάποιον εξερευνητή καθώς βάδιζε σε απάτητα εδάφη, στον φιλόσοφο που έτρεξε στην άκρη της θάλασσας για να αγναντεύει τις κινήσεις των άστρων, στον εφευρέτη που έφτιαξε ένα καινούργιο εργαλείο, στον καλλιτέχνη που με υπομονή λάξευε το μάρμαρο για να βγάλει από μέσα ένα άγαλμα.

Αλλά, ακόμα και όταν η μοναξιά δεν είναι μια τέχνη για την ανάδειξη του ηρωισμού επιφανών αντρών, ακόμα δηλαδή και στις περιπτώσεις που όντως είναι ένα είδος απόσυρσης απ’ την κοινωνία και τίποτα παραπάνω, και πάλι δοξολογείται ως μούσα των εκλεπτυσμένων και ευαίσθητων ψυχών. Τέτοιοι άντρες είναι αναπόφευκτο να μένουνε μόνοι.

Όταν η μοναξιά γίνεται η καλύτερη παρέα

Συνήθως δίνουμε έμφαση στη μοναξιά ως αντίδραση στον κοινωνικό θόρυβο. Βέβαια, πολλές φορές η μοναξιά δεν λειτουργεί ως μια απλή διέξοδος ή μια αμυντική κίνηση, αλλά ως ένα σκαλοπάτι ανύψωσης σε έναν ανώτερο κόσμο.

Ένα τέτοιο σπουδαίο εγκώμιο της μοναξιάς έπλεξε ο Πετράρχης. Τούτη η υπαρξιακή συνθήκη μεταμορφώνεται, στα μάτια του αναγεννησιακού ποιητή, ως η δυνατότητα για να προσεγγίσει κανείς τη vita contemplativa, τη «συμπληρωματική ζωή» των ιδεών, της έρευνας, της μελέτης, του πειράματος…

Πόσο δίκιο είχε ο Σοπενχάουερ όταν παραδεχόταν στον εαυτό του ότι δεν έβρισκε τίποτα αξιέπαινο στην κοινωνικοποίηση. Ποιος ο λόγος να αφιερώσεις τον πολύτιμο χρόνο σου για να αναλώνεσαι με τις μικροπρέπειες των ανθρώπων; Γιατί να κάθεσαι και να ακούς τη γκρίνια τους ή να ταυτίζεσαι με την κλάψα τους, ενώ την ίδια στιγμή θα μπορούσες να περάσεις όμορφα το απόγευμά σου συζητώντας νοερά με τον Σαίξπηρ ή τον Σωκράτη;

Αν νιώθεις μόνος όσο είσαι μόνος, τότε δεν έχεις καλή παρέα.

Δεν φταίει η μοναξιά, αλλά η απομόνωση

Δεν είναι η ερωτική μοναξιά των αντρών καινούργιο φαινόμενο, αλλά η απομόνωσή τους απ’ την ενεργή δημόσια ζωή. Εκεί βρίσκεται η μόλυνση που οδηγεί στην «επιδημία».

Τι ωραία που συμβούλευε ο Οβίδιος τους καημένους ερωτόπληκτους που έφαγαν χυλόπιτα απ’ την αγαπημένη τους να τρέξουν στα θέατρα, στα δικαστήρια και στα βουλευτήρια για να ξεχάσουν την πίκρα του έρωτά τους. Οι άντρες γλιτώνουν απ’ την οδύνη της ερωτικής μοναξιάς όταν συναντιούνται μεταξύ τους και δημιουργούν κόσμους «αντρικών υποθέσεων».

Κι αν δεν μπορούμε πλέον να γυρίσουμε ανάποδα τον τροχό της Ιστορίας για να κάνουμε ξανά τα θέατρα ή τα δικαστήρια αποκλειστικά για άντρες, αυτό δεν αναιρεί πως είναι επιτακτική ανάγκη για τους άντρες να χτίσουν απ’ την αρχή νέους τόπους αντρικών υποθέσεων. Τόπους που θα ξανασυναντηθούν μεταξύ τους για να συμπράξουν, να συνεργαστούν και να μεγαλουργήσουν.

Οι γυναίκες, πιο έξυπνες σ’ αυτό το σημείο, είδαν πρώτες ότι ο κόσμος μας, με το να καθιστά ολοένα πιο θολές τις ιδιότητες των φύλων, δεν θα μας πάει και πολύ μακριά. Έτσι, τις βλέπουμε να δημιουργούν safe spaces και «women’s only» δραστηριότητες, τρόπους εν ολίγοις για να έρθουν σε επαφή με τη θηλυκή πλευρά τους, χωρίς την παρουσία του αντρικού βλέμματος.

Μένει να δούμε πότε θα το πάρουν και οι άντρες χαμπάρι πόσο απαραίτητο είναι να ξαναβρούν τον χαμένο ανδρισμό τους.

Η επαναφορά του «Men’s only» στη ζωή του σύγχρονου άντρα

Πού θα βρει κανείς μαζεμένους τους καθημερινούς άντρες στον 21ο αιώνα; Ίσως στα στρατόπεδα. Ίσως στις βιομηχανίες που απαιτούν βαριά χειρωνακτική εργασία. Ίσως στα γήπεδα, στα ομαδικά αθλήματα και στις αντρικές τουαλέτες. Ίσως και στα video games.

Πουθενά αλλού όμως. Και αυτό ακούγεται αρκετά ελλειπτικό.

Φαίνεται να χάνεται εκείνη η παλιά τέχνη των αντρών να ιδρύουν gentlemen’s clubs ώστε να εκφράζουν ποιητικά τον ανδρισμό τους… Η επίθεση στην πατριαρχία έχει δημιουργήσει ένα βαρύ ενοχικό σύνδρομο στον σύγχρονο άντρα για την εικόνα του, ως ένα πλάσμα προορισμένο μόνο για βία και καταπίεση… Έτσι, κρύβεται κάτω απ’ το χαλάκι η αλήθεια που θέλει τους άντρες να είναι σκαπανείς πολιτισμικού μεγαλείου.

Είτε μιλάμε για τις συντεχνίες των μαστόρων και των καλλιτεχνών, είτε μιλάμε για τα πειράματα συλλογικής επιχειρηματικότητας, συνεταιρισμών και ενώσεων κοινού ενδιαφέροντος, είτε μιλάμε για κύκλους ανταλλαγής ιδεών (think tanks), είτε απλώς μιλάμε για λέσχες ψυχαγωγίας, τα παραδείγματα είναι ατελείωτα με περιπτώσεις όπου οι άντρες έσπασαν τα δεσμά της απομόνωσης για να βαδίσουν μεταξύ τους προς έναν κοινό στόχο.

Ο άντρας γίνεται άντρας όταν του φυτεύεις στην καρδιά έναν ανώτερο σκοπό. Κι όταν του τον αποσπάσεις, το μόνο που του απομένει είναι να βιώνει τη μοναξιά του κόσμου.

Η «τρυφερή» χειρονομία που προδίδει έναν άντρα που θέλει να σας χειραγωγήσει

Πηγή: Andro.gr