Η Επιστήμη μίλησε: Να πώς να τρώτε για να ζήσετε περισσότερο
Σύμφωνα με μια νέα μελέτη, μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου - από οποιαδήποτε αιτία - κατά σχεδόν 20%, απλά και μόνο τρώγοντας περισσότερα τρόφιμα από τέσσερα υγιεινά διατροφικά πλάνα που μπορείτε να επιλέξετε.
Οι άνθρωποι που ακολουθούσαν προσεκτικά κάποιο από τα υγιεινά διατροφικά πρότυπα – τα οποία όλα έχουν ως κοινό γνώμονα την κατανάλωση περισσότερων δημητριακών ολικής αλέσεως, φρούτων, λαχανικών, ξηρών καρπών και οσπρίων – έχουν επίσης λιγότερες πιθανότητες να πεθάνουν από καρκίνο, καρδιαγγειακές παθήσεις, αναπνευστικές και νευροεκφυλιστικές παθήσεις.
Επιμέλεια: Φρόσω Καζεπίδου
Τα αποτελέσματα της μελέτης, που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό JAMA Internal Medicine, δείχνουν ότι «υπάρχουν περισσότεροι από ένας τρόποι για να τρώτε καλά και να αποκομίζετε τα συνακόλουθα οφέλη για την υγεία», δήλωσε ο Δρ David Katz, ειδικός σε θέματα ιατρικής του τρόπου ζωής, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.
«Οι άνθρωποι συχνά βαριούνται έναν τρόπο διατροφής», δήλωσε ο συν-συγγραφέας της μελέτης δρ Frank Hu, «οπότε αυτά είναι καλά νέα. Σημαίνει ότι έχουμε μεγάλη ευελιξία όσον αφορά τη δημιουργία των δικών μας υγιεινών διατροφικών μοτίβων που μπορούν να προσαρμοστούν στις ατομικές διατροφικές προτιμήσεις, ανάλογα με την κατάσταση της υγείας και την κουλτούρα καθενός».
«Για παράδειγμα, αν ακολουθείτε την υγιεινή μεσογειακή διατροφή και μετά από μερικούς μήνες θέλετε να δοκιμάσετε κάτι διαφορετικό, μπορείτε να μεταβείτε σε μια δίαιτα DASH (διατροφή που επικεντρώνεται στον έλεγχο της υπέρτασης) ή να μεταβείτε σε μια ημι-χορτοφαγική δίαιτα», δήλωσε ο Hu, καθηγητής διατροφής και επιδημιολογίας και πρόεδρος του τμήματος διατροφής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας T.H. Chan του Χάρβαρντ.
Μια μακροχρόνια μελέτη
Η μελέτη παρακολούθησε τις διατροφικές συνήθειες 75.000 γυναικών που συμμετείχαν στη μελέτη Nurses’ Health Study και περισσότερων από 44.000 ανδρών στη μελέτη Health Professionals Follow-up Study ,επί 36 χρόνια. Κανένας από τους άνδρες και τις γυναίκες δεν είχε καρδιαγγειακή νόσο κατά την έναρξη της μελέτης ενώ ελάχιστοι ήταν καπνιστές. Όλοι συμπλήρωναν ερωτηματολόγια διατροφής κάθε τέσσερα χρόνια.
«Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες και μακροβιότερες μελέτες που εξετάζουν τα συνιστώμενα διατροφικά πρότυπα και τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο πρόωρων θανάτων και θανάτων από σοβαρές ασθένειες», δήλωσε ο Hu.
Ο Hu και η ομάδα του βαθμολόγησαν τους συμμετέχοντες σχετικά με το πόσο στενά ακολουθούσαν τέσσερα υγιεινά διατροφικά στιλ που είναι σε συγχρονισμό με τις τρέχουσες διατροφικές οδηγίες των ΗΠΑ.
«Το ένα είναι η μεσογειακή διατροφή, η οποία δίνει έμφαση στην κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, δημητριακών ολικής αλέσεως, ξηρών καρπών, οσπρίων, ψαριών και μεγάλης ποσότητας ελαιόλαδου», δήλωσε ο Hu. «Αυτό το διατροφικό πρότυπο δίνει έμφαση στα υγιεινά λίπη, ιδιαίτερα στα μονοακόρεστα, εκτός από τα φυτικά τρόφιμα και το ελάχιστο αλκοόλ», είπε.
Το επόμενο είναι η φυτική διατροφή, η οποία επίσης επικεντρώνεται στην κατανάλωση περισσότερων φυτικών προϊόντων, αλλά δεν περιλαμβάνει ζωικά προϊόντα και αλκοόλ.
«Αποθαρρύνει ακόμη και σχετικά υγιεινές επιλογές, όπως τα ψάρια ή ορισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα», δήλωσε ο Hu, προσθέτοντας ότι το διατροφικό σχέδιο αποδοκιμάζει τα ανθυγιεινά τρόφιμα φυτικής προέλευσης, όπως τα προϊόντα πατάτας.
«Ο Εναλλακτικός Δείκτης Υγιεινής Διατροφής αναπτύχθηκε στο Χάρβαρντ», δήλωσε ο Hu, και χρησιμοποιεί τα «καλύτερα διαθέσιμα στοιχεία» για να συμπεριλάβει τα τρόφιμα και τα θρεπτικά συστατικά που συνδέονται περισσότερο με χαμηλότερο κίνδυνο χρόνιων ασθενειών.
«Συμπεριλάβαμε ρητά ξηρούς καρπούς, σπόρους, δημητριακά ολικής αλέσεως και χαμηλότερη κατανάλωση κόκκινων και επεξεργασμένων κρεάτων και ζαχαρούχων ποτών», πρόσθεσε. «Επιτρέπεται η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ».
Ευρήματα ανά ασθένεια
Αφού βαθμολογήθηκε το διατροφικό μοτίβο κάθε ατόμου, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε πέντε ομάδες, από την υψηλότερη έως τη χαμηλότερη προσκόλληση σε ένα ή περισσότερα από τα διατροφικά πρότυπα.
Το υψηλότερο πεμπτημόριο της ποιότητας της διατροφής σε σύγκριση με το χαμηλότερο, σχετιζόταν με περίπου 20% μείωση της θνησιμότητας από όλες τις αιτίες.
Η μελέτη διαπίστωσε επίσης μείωση στον κίνδυνο θανάτου από ορισμένες χρόνιες ασθένειες εάν οι άνθρωποι βελτίωναν τη διατροφή τους με την πάροδο του χρόνου.
Οι συμμετέχοντες που βελτίωσαν την υγιεινή διατροφή τους κατά 25%, θα μπορούσαν να μειώσουν τον κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά νοσήματα κατά 6% έως 13% και τον κίνδυνο θανάτου από καρκίνο κατά 7% έως 18%”. Υπήρχε μείωση έως και 7% στον κίνδυνο θανάτου από νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η άνοια.
Η μείωση της θνησιμότητας από αναπνευστικά νοσήματα ήταν στην πραγματικότητα πολύ μεγαλύτερη, μειώνοντας τον κίνδυνο κατά 35% έως 46%.
Ποιο είναι το συμπέρασμα αυτής της μεγάλης, μακροχρόνιας μελέτης;
«Ποτέ δεν είναι αργά για να υιοθετήσουμε υγιεινές διατροφικές συνήθειες. Τα οφέλη της υγιεινής διατροφής μπορεί να είναι σημαντικά όσον αφορά τη μείωση του συνόλου των πρόωρων θανάτων και των διαφόρων αιτιών πρόωρου θανάτου», δήλωσε ο Hu.
«Οι άνθρωποι έχουν επίσης μεγάλη ευελιξία όσον αφορά τη δημιουργία του δικού τους υγιεινού διατροφικού πλάνου. Αλλά οι κοινές αρχές – κατανάλωση περισσότερων τροφίμων φυτικής προέλευσης και λιγότερες μερίδες κόκκινου κρέατος, επεξεργασμένων κρεάτων, πρόσθετης ζάχαρης και νατρίου – θα πρέπει να υπάρχουν, ανεξάρτητα από το είδος της διατροφής που θέλετε να δημιουργήσετε».