Πώς θα καταλάβετε αν ο σύντροφός σας προσπαθεί να σας χειραγωγήσει

Ένα άγγιγμα στο χέρι ή ένα σφίξιμο στον ώμο μπορεί να εκφράζει παρηγοριά και στοργή. Ωστόσο, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, η σωματική επαφή δεν έχει πάντοτε καλοπροαίρετο χαρακτήρα και ενδέχεται να χρησιμοποιείται ως μέσο χειραγώγησης μέσα σε μια ερωτική σχέση.

Πώς η αφή μπορεί να γίνει εργαλείο ελέγχου

Ερευνητές από τη Νέα Υόρκη υποστηρίζουν ότι άτομα με χαρακτηριστικά της λεγόμενης «Σκοτεινής Τριάδας» μπορεί να αξιοποιούν τη σωματική επαφή για να επηρεάζουν τον σύντροφό τους. Όπως επισημαίνουν, τέτοιες κινήσεις ενδέχεται να ενισχύουν την αίσθηση ιδιοκτησίας και υποταγής. Σύμφωνα με τα ευρήματα, όταν ένας σύντροφος επιχειρεί να αγκαλιάσει τον άλλον ή να του κρατήσει το χέρι, να τον αγγίξει στον ώμο ή στο πίσω μέρος του κεφαλιού κατά τη διάρκεια μιας λεκτικής αντιπαράθεσης, η κίνηση μπορεί να λειτουργεί ως προσπάθεια επιβολής. Ωστόσο, μια τέτοια συμπεριφορά από μόνη της δεν αρκεί για να χαρακτηριστεί κάποιος ψυχοπαθής ή ναρκισσιστής. «Δεν είναι όλες οι σωματικές μορφές έκφρασης καλοπροαίρετες. Μπορούν στην πραγματικότητα να χρησιμοποιηθούν προς όφελος του εαυτού τους αλλά σε βάρος του συντρόφου τους», σημειώνει ο Richard Mattson, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Binghamton και συγγραφέας της μελέτης. Όπως διευκρινίζει ο ίδιος, η έρευνα επικεντρώθηκε στη χειραγώγηση μέσω της αφής σε συνδυασμό με την τάση ενός ατόμου να αποφεύγει τη σωματική επαφή.

Η μελέτη σε 500 φοιτητές

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Current Psychology και βασίστηκε σε στοιχεία από 500 φοιτητές άνω των 18 ετών, οι οποίοι προέρχονταν από τις βορειοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες και βρίσκονταν σε ερωτική σχέση. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτήσεις σχετικά με το πόσο άνετα αισθάνονται όταν τους αγγίζουν, τον βαθμό στον οποίο αποφεύγουν τη σωματική επαφή εξαιτίας της δυσφορίας που τους προκαλεί, καθώς και τη χρήση της αφής με τρόπους που δεν ωφελούν τον άλλο άνθρωπο. Παράλληλα, συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για την αξιολόγηση των τριών χαρακτηριστικών προσωπικότητας που συνθέτουν τη «Σκοτεινή Τριάδα»: την ψυχοπάθεια, τον ναρκισσισμό και τον μακιαβελισμό. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες με χαρακτηριστικά της «Σκοτεινής Τριάδας» ήταν πιθανότερο να χρησιμοποιούν τη σωματική επαφή για να χειραγωγούν τον σύντροφό τους. Ωστόσο, οι ερευνητές εντόπισαν διαφοροποιήσεις ανάλογα με το φύλο.

• Οι άνδρες που ανησυχούσαν για την κατάσταση της σχέσης τους ήταν πιθανότερο να χρησιμοποιούν τη σωματική επαφή ως μέσο αναζήτησης επιβεβαίωσης από τις συντρόφους τους.
• Οι γυναίκες με χαρακτηριστικά της «Σκοτεινής Τριάδας» αισθάνονταν μεγαλύτερη δυσφορία όταν τις άγγιζαν, αλλά ήταν πιθανότερο να αξιοποιούν την αφή για να χειραγωγούν τον σύντροφό τους.
• Οι γυναίκες με υψηλό «άγχος προσκόλλησης», δηλαδή με φόβο εγκατάλειψης, εμφάνισαν εντονότερη αποστροφή προς τη σωματική επαφή. Επιπλέον, τα χαρακτηριστικά της «Σκοτεινής Τριάδας» συνδέονται με δυσκολίες στις ερωτικές σχέσεις, όπως συχνότερες διαμάχες, αλλά και με τη χρήση βίας.

Πώς εξηγούν οι ερευνητές τα ευρήματα

Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, στους άνδρες με άγχος προσκόλλησης η αφή μπορεί να λειτουργεί ως τρόπος καθησυχασμού ή προστασίας. «Για παράδειγμα, μπορεί να επιβάλλουν τη φυσική τους παρουσία για να υπενθυμίσουν στον εαυτό τους τη σύνδεσή τους με τη σύντροφό τους, ως αντίδραση σε συναισθήματα όπως η ζήλια», εξηγούν οι ειδικοί. Στην περίπτωση των γυναικών, η σωματική επαφή ενδέχεται να λειτουργεί ως τρόπος ενίσχυσης της διαπροσωπικής δύναμης και εξασφάλισης μεγαλύτερου ελέγχου στη σχέση. Οι συγγραφείς υπογραμμίζουν τη σημασία της συνεξέτασης των χαρακτηριστικών προσωπικότητας και των προτύπων προσκόλλησης, προκειμένου να γίνει καλύτερα κατανοητός ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται και χρησιμοποιούν την αφή στις ερωτικές τους σχέσεις. Όπως σημειώνουν, η συγκεκριμένη ερευνητική κατεύθυνση βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, αλλά θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στην πληρέστερη κατανόηση του ρόλου της σωματικής επαφής στις σχέσεις.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τις ερωτικές σχέσεις

Η μελέτη αναδεικνύει ότι η αφή δεν αποτελεί πάντοτε ένδειξη στοργής και μπορεί, υπό ορισμένες συνθήκες, να χρησιμοποιηθεί ως μέσο ελέγχου. Οι ερευνητές επισημαίνουν τη σημασία της κατανόησης των προθέσεων που μπορεί να κρύβονται πίσω από τέτοιες συμπεριφορές, στο πλαίσιο της διατήρησης υγιών και ισότιμων σχέσεων.