Νέα έρευνα συνδέει την εμμηνόπαυση με αλλαγές στον εγκέφαλο και αυξημένο κίνδυνο Αλτσχάιμερ
Επιστήμονες στις ΗΠΑ εξετάζουν πώς η πτώση των οιστρογόνων μετά την εμμηνόπαυση μπορεί να επηρεάζει τη μνήμη και τη λειτουργία του εγκεφάλου στις γυναίκες
Επιμέλεια - theopinion 
Νέα επιστημονικά δεδομένα φέρνουν στο προσκήνιο τον πιθανό ρόλο των οιστρογόνων στη διατήρηση της μνήμης και της εγκεφαλικής λειτουργίας κατά τη γήρανση, ενισχύοντας τη συζήτηση γύρω από τη σύνδεση της εμμηνόπαυσης με τον αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της Νόσος Αλτσχάιμερ στις γυναίκες.
Προκλινική μελέτη της Ιατρικής Σχολής Feinberg του Northwestern University υποστηρίζει ότι η μείωση των οιστρογόνων στον εγκέφαλο μετά την εμμηνόπαυση ενδέχεται να επηρεάζει περιοχές που σχετίζονται άμεσα με τη μνήμη και τη μάθηση. Οι ερευνητές εστίασαν σε έναν λιγότερο μελετημένο μηχανισμό του εγκεφάλου, γνωστό ως εξωκυττάρια θεμέλια ουσία (ECM), ένα δίκτυο που περιβάλλει και υποστηρίζει τα εγκεφαλικά κύτταρα.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε νεαρά και ηλικιωμένα ποντίκια, αρσενικά και θηλυκά, με διαφορετικά επίπεδα οιστρογόνων. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η απώλεια των ορμονών σε συνδυασμό με τη γήρανση φάνηκε να επηρεάζει περισσότερο τα θηλυκά, προκαλώντας αλλαγές σε περιοχές του εγκεφάλου όπως ο ιππόκαμπος, που παίζει καθοριστικό ρόλο στη μνήμη.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η εξωκυττάρια θεμέλια ουσία λειτουργεί σαν ένας «υποστηρικτικός σκελετός» ανάμεσα στα εγκεφαλικά κύτταρα, διευκολύνοντας την επικοινωνία και τη σωστή λειτουργία τους. Αν και μέχρι σήμερα η έρευνα για νευροεκφυλιστικές νόσους επικεντρωνόταν κυρίως στους νευρώνες, η νέα μελέτη δείχνει ότι και το περιβάλλον ανάμεσα στα κύτταρα μπορεί να επηρεάζεται σημαντικά από τη μείωση των οιστρογόνων.
Η επικεφαλής της έρευνας, Χονγκ Ζάο, σημείωσε ότι τα ευρήματα υποδηλώνουν πως οι γυναίκες ίσως εμφανίζουν μεγαλύτερη ευαισθησία στην απώλεια οιστρογόνων σε προχωρημένη ηλικία, κάτι που θα μπορούσε να συμβάλλει στον αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ. Στο πλαίσιο της έρευνας, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν γενετικά τροποποιημένα ποντίκια που δεν μπορούσαν να παράγουν φυσιολογικά οιστρογόνα, είτε συνολικά είτε μόνο στον εγκέφαλο. Μέσα από τη διαδικασία αυτή, κατέγραψαν αλλαγές στη συμπεριφορά, στη μνήμη αλλά και στη γονιδιακή λειτουργία του ιππόκαμπου.
Τα αποτελέσματα ενισχύουν τη θεωρία ότι η πτώση των οιστρογόνων μετά την εμμηνόπαυση μπορεί να επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία του εγκεφάλου και να σχετίζεται με νευροεκφυλιστικές ασθένειες. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η συγκεκριμένη ανακάλυψη ίσως ανοίγει τον δρόμο για νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις που θα στοχεύουν όχι μόνο στους νευρώνες αλλά και στο υποστηρικτικό περιβάλλον του εγκεφάλου.
Παράλληλα, η μελέτη επαναφέρει στο επίκεντρο τη συζήτηση γύρω από τη θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (HRT). Αν και ορισμένες προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει πιθανή βελτίωση στη μνήμη και στις γνωστικές λειτουργίες μέσω της χορήγησης οιστρογόνων, τα επιστημονικά δεδομένα παραμένουν αντικρουόμενα, καθώς άλλες μελέτες δεν κατέγραψαν ουσιαστικά οφέλη ή εντόπισαν πιθανές παρενέργειες.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διευκρινιστεί ο ακριβής ρόλος των οιστρογόνων στον γυναικείο εγκέφαλο και να αναπτυχθούν ασφαλέστερες θεραπευτικές στρατηγικές για την πρόληψη ή την επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου Αλτσχάιμερ στις γυναίκες.