5 μύθοι για τον ύπνο που πρέπει να ξεχάσετε

Αχ, ο ύπνος. Καθώς μεγαλώνουμε, ένας καλός βραδινός ύπνος μοιάζει πραγματικά με το ιερό δισκοπότηρο.

Επιμέλεια: Φρόσω Καζεπίδου

Όταν είμαστε καλά ξεκούραστοι, νιώθουμε γεμάτοι ενέργεια, σε εγρήγορση και έτοιμοι να αδράξουμε την ημέρα – αλλά πόσο συχνά συμβαίνει αυτό στην πραγματικότητα; Τις περισσότερες φορές, παλεύουμε με τον ανεπαρκή ή κακής ποιότητας ύπνο. Παρά το γεγονός ότι αποτελεί έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους της καλής υγείας, μια καλή ρουτίνα ύπνου μπορεί να είναι δύσκολο να επιτευχθεί, και υπάρχει πολλή παραπληροφόρηση γύρω από το θέμα.

Μύθος 1: Όλοι χρειαζόμαστε 8 ώρες ύπνου τη νύχτα

Μερικές φορές αισθάνεστε ότι το οκτώ είναι ο μαγικός αριθμός – αλλά οι ειδικοί λένε ότι πρόκειται για μύθο.

Η ποσότητα ύπνου που χρειάζεται ένα άτομο μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με διάφορους παράγοντες, όπως η ηλικία, ο τρόπος ζωής και η γενική υγεία του. Ενώ ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να αισθάνονται ανανεωμένοι και σε εγρήγορση μετά από μόλις έξι ή επτά ώρες ύπνου, άλλοι μπορεί να χρειάζονται οκτώ ή εννέα ώρες για να αισθάνονται καλύτερα. Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να χρειάζονται περισσότερο ή λιγότερο από τις μέσες συστάσεις και θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη άλλους παράγοντες, όπως η ποιότητα του ύπνου τους, και όχι μόνο την ποσότητα.

Εν ολίγοις – μην κολλάτε πολύ στους αριθμούς, αρκεί να βεβαιώνεστε ότι κοιμάστε αρκετά για εσάς.

Μύθος 2: Το αλκοόλ βοηθά να κοιμόμαστε καλύτερα

Αν και όλοι έχουμε βιώσει τις ηρεμιστικές επιδράσεις ενός παραπάνω ποτού, είναι ασφαλές να πούμε ότι ένας ύπνος με αλκοόλ μπορεί να μοιάζει με βαθύ ύπνο, αλλά δεν είναι αναζωογονητικός – το να ξυπνάς με ένα τράνταγμα, με ταχυπαλμία και ιδρωμένος δεν είναι καλό πράγμα.

Το αλκοόλ δρα σαν ηρεμιστικό, οπότε ναι, μπορεί να μας βοηθήσει να αποκοιμηθούμε πιο γρήγορα και να πέσουμε σε βαθύτερο ύπνο, ωστόσο, αυτό μπορεί στη συνέχεια να μπερδέψει τα στάδια του ύπνου μας, πράγμα που σημαίνει ότι παραλείπουμε τον σημαντικό ύπνο REM στο πρώτο μέρος της νύχτας.

Αυτό διαταράσσει τους κύκλους του ύπνου ενώ είναι πιθανόν να επιφέρει πιο συχνή αφύπνιση στο δεύτερο μισό της νύχτας ή μεγάλες περιόδους αυπνίας. Μπορεί να μας οδηγήσει στο να αισθανόμαστε λιγότερο ικανοί να λειτουργήσουμε καλά κατά τη διάρκεια της επόμενης ημέρας, μπορεί να τρώμε περισσότερη ζάχαρη και να καταναλώνουμε περισσότερη καφεΐνη για να μας βοηθήσει να βγάλουμε τη μέρα, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει και τον ύπνο μας το επόμενο βράδυ.

Μύθος 3: Μια ώρα πριν τα μεσάνυχτα, αξίζει δυο μετά τα μεσάνυχτα

Παρόλο που μπορεί να είναι μύθος, η φράση “μια ώρα πριν από τα μεσάνυχτα” έχει κάποια αλήθεια – αν και, όπως τα περισσότερα γεγονότα που σχετίζονται με τον ύπνο, είναι περίπλοκο.

Το πρώτο μισό του νυχτερινού ύπνου είναι πιο βαθύς ύπνος (γνωστός ως NREM) και είναι το σημείο όπου τα κύτταρα του σώματος αναγεννιούνται. Το ανοσοποιητικό μας σύστημα αναπληρώνεται, οι αυξητικές μας ορμόνες ενεργοποιούνται και είναι ένας πολύ πιο πλήρης ύπνος. Το δεύτερο μισό της νύχτας είναι κυρίως ύπνος REM, δηλαδή ύπνος ονείρων. Είναι ένας πιο ελαφρύς ύπνος και είναι το διάστημα που η μνήμη επεξεργάζεται. Αν ο ύπνος είναι πολύ βαρύς με REM και όχι αρκετό NREM μπορεί να νιώσουμε ακόμα πιο εξαντλημένοι.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι όλοι μας έχουμε ένα χρονοτύπο – μια βιολογική προδιάθεση να κοιμόμαστε ορισμένες ώρες της ημέρας, η οποία επηρεάζει το πότε νιώθετε υπνηλία.

Αντί λοιπόν να τα βάζουμε με τον εαυτό σας και να πηγαίνουμε κόντρα στη φύση, φρόνιμο θα ήταν να ακούσουμε το σώμα μας και να πηγαίνουμε για ύπνο όταν νιώθουμε κουρασμένοι αντί να πιέζουμε τον εαυτό μας να πάει στο “φυσιολογικό” μας χρόνο κατάκλισης.

Μύθος 4: Ένας «υπνάκος» θα αναπληρώσει τον χαμένο ύπνο

Μια εμβόλιμη σιέστα μπορεί να μας δώσει ξεκούραση και ενεργειακή ώθηση για το υπόλοιπο της ημέρας, αλλά τίποτα δεν συγκρίνεται με μια ολόκληρη νύχτα αδιάλειπτου ύπνου. Χρειάζεστε μια συγκεκριμένη ποσότητα ύπνου για να μπορέσει το σώμα και το μυαλό να κάνει όλες τις δουλειές του ύπνου – ένας “υπνάκος” δεν αναπληρώνει τον χαμένο χρόνο. Η τακτική έλλειψη ύπνου αθροίζεται και τελικά θα επηρεάσει την ψυχική και σωματική σας υγεία, καθώς δεν επιτρέπετε στο σώμα και το μυαλό σας να λειτουργήσουν σωστά.

Μύθος 5: Μπορείτε να κοιμηθείτε το Σαββατοκύριακο

Όπως και με τον “υπνάκο”, είναι δελεαστικό να ξαπλώνουμε για ώρες το Σαββατοκύριακο και να κοιμόμαστε μέχρι το μεσημέρι. Αλλά δυστυχώς, το να κοιμάστε μέχρι το μεσημέρι μια φορά την εβδομάδα δεν θα αντισταθμίσει την έλλειψη ποιοτικού ύπνου τις υπόλοιπες έξι ημέρες.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ίδρυμα Ύπνου, αν και το να κοιμάστε λίγο παραπάνω για λίγες ημέρες μπορεί να σας βοηθήσει να νιώσετε πιο ξεκούραστοι, έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να χρειαστούν έως και τέσσερις ημέρες για να ανακάμψετε από μόλις μία ώρα χαμένου ύπνου και εννέα ημέρες για να εξαλειφθεί το έλλειμα ύπνου. Σε αυτό προστίθεται ότι ο “ύπνος του Σαββατοκύριακου” μπορεί να δυσκολέψει την επιστροφή σας στο σταθερό πρόγραμμα ύπνου, οδηγώντας σε έναν φαύλο κύκλο αϋπνίας και κακής ποιότητας ύπνου.

Φαίνεται λοιπόν ότι η μόνη πραγματική μαγική λύση είναι να ακούσετε το σώμα σας και τι σας ταιριάζει ως άτομο.