Τέσσερις χώρες της ΕΕ πιέζουν τις Βρυξέλλες για μείωση της πίεσης που ασκεί η αγορά δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στη βιομηχανία

Η Εσθονία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ισπανία υποστηρίζουν το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών, το βασικό εργαλείο της κλιματικής πολιτικής της ΕΕ, αλλά επιθυμούν σαφέστερους, απλούστερους και ενδεχομένως πιο ευέλικτους κανόνες για την προστασία της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, σύμφωνα με έγγραφο στο οποίο είχε πρόσβαση και δημοσιοποίησε το Euronews.

Οι τέσσερις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επανεξετάσει μέρος των προγραμματισμένων μεταρρυθμίσεων της αγοράς άνθρακα, προειδοποιώντας ότι ορισμένοι κλάδοι της βιομηχανίας ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σοβαρή ανταγωνιστική πίεση λόγω των αυστηρότερων κανόνων για τις εκπομπές που πρόκειται να τεθούν σε ισχύ μεταξύ 2026 και 2030, σύμφωνα με το ίδιο έγγραφο.

Όπως σημειώνουν, διακυβεύεται η αγορά άνθρακα της Ένωσης, το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS), το οποίο απαιτεί από τις εταιρείες βαριάς βιομηχανίας να πληρώνουν για τη ρύπανση από άνθρακα που συνδέεται με τις εκπομπές τους. Η Επιτροπή θα αναθεωρήσει σύντομα το βασικό της εργαλείο κλιματικής πολιτικής, το οποίο έχει δεχτεί επανειλημμένες επιθέσεις από αρκετές χώρες της ΕΕ και τη βιομηχανία λόγω της ραγδαίας αύξησης των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας και της απώλειας ανταγωνιστικότητας έναντι της Κίνας και των ΗΠΑ.

Στο έγγραφο, η Εσθονία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ισπανία προειδοποιούν ότι η νέα μέθοδος υπολογισμού των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορούσε να αναγκάσει τις εταιρείες να μειώσουν τις εκπομπές τους ταχύτερα από ό,τι μπορούν ρεαλιστικά να διαχειριστούν πολλοί κλάδοι.

Η αντίδρασή τους έρχεται ως απάντηση στην πρόσφατη πρόθεση της Επιτροπής να χορηγήσει λιγότερα δωρεάν δικαιώματα ρύπανσης στις βιομηχανίες, ένα μέτρο που είχε θεσπιστεί για να τις βοηθήσει να παραμείνουν ανταγωνιστικές έναντι χωρών με λιγότερο αυστηρούς κανόνες για το κλίμα.

«Αυτό ενέχει τον κίνδυνο να επιταχυνθεί η απομετατόπιση της βιομηχανίας μας, δεδομένου του τρέχοντος πλαισίου», δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Βιομηχανίας Σεμπαστιάν Μαρτίν, κατά τη διάρκεια της συνάντησης των υπουργών Βιομηχανίας στις Βρυξέλλες την Πέμπτη.

«Δεν βλέπω πώς η χημική βιομηχανία μπορεί να απορροφήσει αύξηση 3 δισ. ευρώ σε φόρους λόγω αυτών των δεικτών αναφοράς».

Επίσης, οΓάλλος υπουργός υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν παρείχε «καμία συγκεκριμένη χρονολογική σειρά» ή «νομική ανάλυση».

«Δεν μπορούμε απλώς να δεχτούμε υποσχέσεις. Χρειαζόμαστε κάτι συγκεκριμένο», πρόσθεσε ο Σεμπαστιάν Μαρτίν.

Ο υπουργός Βιομηχανίας της Εσθονίας, Έρκι Κέλντο, τόνισε ότι τα κονδύλια της ΕΕ που προορίζονται για την αποκαρβονιοποίηση της βιομηχανίας πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τόσο τη «γεωγραφική ισορροπία» όσο και «τις ανάγκες των μικρών οικονομιών».

Πράσινες φιλοδοξίες έναντι βιομηχανικών φιλοδοξιών

Η συγκεκριμένη συζήτηση αναδεικνύει μια διαρκή πρόκληση που αντιμετωπίζει η πράσινη ατζέντα της ΕΕ, σχετικά με το πώς να διατηρηθούν οι φιλόδοξοι στόχοι μείωσης των εκπομπών, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η ευρωπαϊκή βαριά βιομηχανία θα παραμείνει ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το έγγραφο που υποστηρίζουν οι τέσσερις χώρες επικεντρώνεται κυρίως σε κλάδους που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την παραγωγή θερμότητας και τη χρήση καυσίμων, υποστηρίζοντας ότι πολλές εταιρείες εξακολουθούν να μην διαθέτουν εμπορικά βιώσιμες τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα ή προσιτές εναλλακτικές λύσεις που απαιτούνται για τη μείωση των εκπομπών με τον ρυθμό που αναμένουν οι Βρυξέλλες.

Τα κύρια επιχειρήματά τους στο έγγραφο επικεντρώνονται σε βιομηχανίες που ήδη αντιμετωπίζουν δυσκολίες λόγω των υψηλών τιμών της ενέργειας, επισημαίνοντας ότι το αποτέλεσμα των συζητήσεων σχετικά με τη νέα μέθοδο κατανομής δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις επενδυτικές αποφάσεις και το κόστος παραγωγής κατά την επόμενη δεκαετία.

«Εάν εφαρμοστεί όπως έχει προγραμματιστεί, η δωρεάν κατανομή για ορισμένους τομείς ενδέχεται να καταστεί ανεπαρκής για την αποτροπή της διαρροής άνθρακα», αναφέρεται στο έγγραφο, αναφερόμενο στους φόβους ότι οι κατασκευαστές θα μπορούσαν να μεταφέρουν την παραγωγή τους εκτός Ευρώπης σε χώρες με λιγότερο αυστηρούς περιβαλλοντικούς κανόνες.

Οι τέσσερις χώρες ζητούν επίσης από την Επιτροπή να παράσχει άμεση διευκρίνιση σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των νέων δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων και αν αυτά θα μπορούν να διαφοροποιούνται ανάλογα με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι διάφοροι βιομηχανικοί τομείς.

Ζήτησαν επίσης να κατατεθεί ξεχωριστή νομοθετική πρόταση σχετικά με τις προκαθορισμένες τιμές υπολογισμού που θα χρησιμοποιούνται όταν δεν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία πριν από τον Ιανουάριο του 2027.

Επιπλέον, οι κυβερνήσεις ζήτησαν νομική αξιολόγηση σχετικά με το αν η νέα μέθοδος καθορισμού του όγκου των δωρεάν δικαιωμάτων θα μπορούσε να εφαρμοστεί αναδρομικά από τον Ιανουάριο του 2026.

Η συντονισμένη αυτή κίνηση αυξάνει την πίεση προς την Επιτροπή εν όψει της επικείμενης συνάντησης υψηλού επιπέδου υπό την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και με τη συμμετοχή των χωρών της ΕΕ, όπου αναμένεται να ψηφιστούν οι κανόνες για τα δωρεάν δικαιώματα εκπομπών.