Σεξουαλικά deepfakes με θύματα 46 γυναίκες και 4 άνδρες ευρωβουλευτές

Μία στις έξι γυναίκες ευρωβουλευτές έχει βρεθεί «πρωταγωνίστρια» σε υλικό σεξουαλικού περιεχομένου που δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.

Φωτογραφίες τους μετατρέπονται χωρίς τη συναίνεσή τους σε ψεύτικες γυμνές εικόνες, προκαλώντας έντονη ανησυχία για τις διαστάσεις που λαμβάνει η ψηφιακή βία κατά των γυναικών στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή.

Ανάμεσα στα θύματα βρίσκεται η Λένα Σίλινγκ, ευρωβουλευτής των Πρασίνων από την Αυστρία, η οποία αποφάσισε να μιλήσει δημόσια για την εμπειρία της, ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Ενωση να αναλάβει δράση. Οπως περιγράφει στον Guardian, τον προηγούμενο μήνα ενημερώθηκε ότι στο διαδίκτυο κυκλοφορούσαν γυμνές εικόνες της, κατασκευασμένες με τεχνητή νοημοσύνη. Οταν άνοιξε τους σχετικούς συνδέσμους, αναγνώρισε φωτογραφίες από μία από τις πρώτες συνεντεύξεις Τύπου της πολιτικής της σταδιοδρομίας. Μόνο που κάποιος είχε χρησιμοποιήσει την τεχνολογία για να αφαιρέσει ψηφιακά τα ρούχα της.

Η ίδια θυμόταν εκείνη τη συνέντευξη ως μια σημαντική στιγμή στην επαγγελματική της πορεία, όπως αναφέρει η kathimerini.gr. Τώρα, οι εικόνες της είχαν μετατραπεί σε εργαλείο εξευτελισμού.

«Ενιωσα αηδία», λέει. «Θυμάμαι πόσο νευρική ήμουν και πόσο πολύ είχα προετοιμαστεί για εκείνη τη συνέντευξη Τύπου. Και μετά, το να βλέπω κάποιον να χρησιμοποιεί αυτή την εικόνα με σκοπό να με βλάψει και να με ταπεινώσει ήταν πραγματικά δύσκολο να το συνειδητοποιήσω».

Στο στόχαστρο 50 ευρωβουλευτές

Η περίπτωση της Σίλινγκ δεν είναι μεμονωμένη. Σύμφωνα με έκθεση του think tank με έδρα το Βερολίνο, Agora Digitale Transformation (ADT), 50 μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχουν γίνει στόχοι σεξουαλικών deepfakes. Από αυτά, τα 46 είναι γυναίκες.

Η ίδια οργάνωση, η οποία ενημέρωσε την Αυστριακή ευρωβουλευτή για την ύπαρξη των εικόνων της στο διαδίκτυο, προειδοποιεί ότι η πορνογραφία deepfake έχει εξελιχθεί σε «συστημική απειλή για τις γυναίκες στην ευρωπαϊκή πολιτική».

Τα ευρήματα προηγούμενης έρευνας της ADT ήταν εξίσου ανησυχητικά. Συνολικά, 138 γυναίκες βουλευτές από 22 χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης είχαν πέσει θύματα ανάλογων πρακτικών, ενώ οι γυναίκες είχαν 33 φορές περισσότερες πιθανότητες από τους άνδρες συναδέλφους τους να απεικονίζονται ή να συνδέονται με πορνογραφικό περιεχόμενο deepfake.

Για τη Σίλινγκ, οι εικόνες αυτές συνιστούν μια μορφή «ψηφιακής βίας κατά των γυναικών», η οποία προστίθεται στη δυσανάλογα μεγάλη έκταση της σεξιστικής κακοποίησης, της παρενόχλησης και της βίας που ήδη αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην πολιτική.

Η ευρωβουλευτής προειδοποιεί ότι οι συνέπειες δεν περιορίζονται στα ίδια τα θύματα, αλλά αγγίζουν και τη λειτουργία της δημοκρατίας. «Τέτοιου είδους περιστατικά κάνουν την ενασχόληση με την πολιτική ακόμη πιο δύσκολη απ’ όσο είναι ήδη. Φανταστείτε τι θα συμβεί στην κοινωνία μας εάν όλο και περισσότερες γυναίκες εξαφανιστούν από τη δημόσια ζωή», επισημαίνει.

Η ίδια έχει επικοινωνήσει με ορισμένες από τις άλλες ευρωβουλευτές που βρέθηκαν στο στόχαστρο, διαπιστώνοντας ότι αρκετές φοβούνται να μιλήσουν δημόσια. «Αλλά δεν υπάρχει τίποτα για το οποίο πρέπει να ντρέπονται. Κάποιοι χρησιμοποίησαν καταχρηστικά τις φωτογραφίες σας, εσείς δεν κάνατε τίποτα κακό», τονίζει. Και προσθέτει: «Νομίζω ότι αυτή είναι η στιγμή που πρέπει να πούμε: Εντάξει, αυτό πρέπει να σταματήσει».

«Μια απαγόρευση στα χαρτιά δεν προστατεύει κανέναν»

Η υπόθεση έχει πλέον αποκτήσει και θεσμική διάσταση. Με πρωτοβουλία της Λένα Σίλινγκ και της Γερμανίδας ευρωβουλευτού των Πρασίνων Τέρι Ράιντκε, 119 ευρωβουλευτές υπέγραψαν επιστολή προς την Ευρωπαϊκή Ενωση, ζητώντας ουσιαστική αντιμετώπιση του φαινομένου.

Σύμφωνα με τον Guardian, στις 2 Δεκεμβρίου πρόκειται να τεθεί σε ισχύ σε ολόκληρη την ΕΕ απαγόρευση εφαρμογών και ιστοσελίδων που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη για να αφαιρούν ψηφιακά τα ρούχα γυναικών από φωτογραφίες τους.

Οι ευρωβουλευτές ζητούν η απαγόρευση να συνοδευτεί από αποτελεσματικούς μηχανισμούς εφαρμογής. «Μια απαγόρευση στα χαρτιά δεν προστατεύει κανέναν αν δεν εφαρμόζεται», αναφέρεται στην επιστολή, η οποία επισημαίνει την ευρεία χρήση εφαρμογών γνωστών ως «nudifiers», που επιτρέπουν την ψηφιακή αφαίρεση ρούχων από φωτογραφίες γυναικών με μόνο ένα κλικ.

«Σκοπός τους είναι η ταπείνωση και ο έλεγχος πάνω στα σώματα των γυναικών, ενώ το αποτέλεσμά τους είναι να καθιστούν τη δημόσια ζωή πιο εχθρική για τις γυναίκες πολιτικούς», τονίζεται στην επιστολή.

Οι υπογράφοντες προειδοποιούν, μάλιστα, ότι κάθε νέα γυναίκα που σκέφτεται να ακολουθήσει πολιτική σταδιοδρομία είναι πλέον αναγκασμένη να συνυπολογίζει το ενδεχόμενο να βρεθεί και η ίδια αντιμέτωπη με μια τέτοια εμπειρία.

«Μας ξεγύμνωσαν χωρίς τη συναίνεσή μας»

Η Σίλινγκ εξηγεί ότι στόχος της πρωτοβουλίας είναι να ασκηθεί πίεση στις εθνικές Αρχές, ώστε να κλείσουν τυχόν νομικά κενά ή «παραθυράκια» που θα επέτρεπαν στις συγκεκριμένες εφαρμογές να συνεχίσουν να λειτουργούν στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

«Μας ξεγύμνωσαν χωρίς τη συναίνεσή μας. Αυτό δεν μπορεί να γίνει η νέα κανονικότητα», δηλώνει.

Αυτός είναι και ο λόγος που αποφάσισε να δημοσιοποιήσει την προσωπική της εμπειρία. Ελπίζει ότι η μαρτυρία της θα συμβάλει στην κινητοποίηση των κρατών-μελών, ώστε να αντιμετωπίσουν τις εταιρείες τεχνολογίας για τις οποίες αυτή η μορφή ψηφιακής βίας μπορεί να αποτελεί ένα επικερδές επιχειρηματικό μοντέλο.

Η ίδια συνοψίζει το αίτημά της σε μία φράση: «Είναι πολύ απλό. Κάθε γυναίκα που θέλει να θέσει υποψηφιότητα για ένα δημόσιο αξίωμα πρέπει να μπορεί να το κάνει χωρίς να φοβάται ότι θα τη γδύσουν παρά τη θέλησή της».