Πράσινο φως στο 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με εξαίρεση για το ελληνικό LNG σε παλαιά συμβόλαια

Σε συμφωνία για το νέο, 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας κατέληξαν οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Coreper), έπειτα από δύσκολες διαπραγματεύσεις που είχαν ως βασικό σημείο τριβής τις ελληνικές αντιρρήσεις για τους περιορισμούς στη μεταφορά ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς τρίτες χώρες.

Ο συμβιβασμός που επιτεύχθηκε προβλέπει μια περιορισμένη εξαίρεση για τις μεταφορές ρωσικού LNG και τις σχετικές εμπορικές δραστηριότητες, υπό την προϋπόθεση ότι αφορούν συμφωνίες οι οποίες είχαν υπογραφεί πριν από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, δηλαδή πριν από τις 24 Φεβρουαρίου 2022, σύμφωνα με  την ΕΡΤ.

Με τη ρύθμιση αυτή διατηρείται η υφιστάμενη δραστηριότητα, χωρίς ωστόσο να δίνεται δυνατότητα επέκτασης ή δημιουργίας νέων εμπορικών ροών. Παράλληλα, το Συμβούλιο της ΕΕ διατηρεί το δικαίωμα να επανεξετάζει σε ετήσια βάση την εξαίρεση, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγών στο μέλλον.

Η ελληνική πλευρά είχε εκφράσει επιφυλάξεις απέναντι σε μια πλήρη απαγόρευση, υποστηρίζοντας ότι ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεταφορά των μεριδίων αγοράς της Ρωσίας σε χώρες εκτός Ευρώπης, χωρίς να περιορίσει ουσιαστικά τα έσοδα της Μόσχας. Το επιχείρημα είχε ιδιαίτερη σημασία για την Αθήνα, καθώς η Ελλάδα διαθέτει σημαντικό ρόλο στη διεθνή ναυτιλία μεταφοράς LNG. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε παρουσιάσει σχετική οικονομική ανάλυση στους εκπροσώπους των κρατών μελών, ενώ η Αθήνα ζητούσε σαφή τεκμηρίωση ότι οι προτεινόμενοι περιορισμοί θα είχαν μεγαλύτερη επίπτωση στη Ρωσία από ό,τι στην ευρωπαϊκή ναυτιλιακή δραστηριότητα, όπως μετέδωσε η ΕΡΤ.

Στο επίκεντρο του νέου πακέτου βρίσκεται και η διατήρηση του ανώτατου ορίου τιμής για το ρωσικό πετρέλαιο για ακόμη δώδεκα μήνες στο υφιστάμενο επίπεδο. Το μέτρο είχε παραμείνει προσωρινά «παγωμένο» στα 44,1 δολάρια το βαρέλι έως τις 23 Ιουλίου, όσο συνεχίζονταν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών μελών.

Το νέο πακέτο περιλαμβάνει τον μεγαλύτερο αριθμό νέων καταχωρίσεων προσώπων και οντοτήτων από οποιαδήποτε προηγούμενη δέσμη κυρώσεων των τελευταίων τεσσάρων ετών. Προβλέπει επιπλέον περιορισμούς στον ρωσικό χρηματοπιστωτικό τομέα, μέτρα κατά της χρήσης κρυπτονομισμάτων για την παράκαμψη των κυρώσεων, νέες κυρώσεις σε πλοία και υποδομές που συνδέονται με τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, αλλά και πρόσθετους εμπορικούς περιορισμούς που αφορούν τη στρατιωτική βιομηχανία της χώρας.

Παράλληλα, περιλαμβάνονται προβλέψεις για την προώθηση περιορισμών στις θεωρήσεις εισόδου για Ρώσους πρώην μαχητές. Οι συνομιλίες μεταξύ των κρατών μελών χαρακτηρίστηκαν ιδιαίτερα δύσκολες, ωστόσο οι κυβερνήσεις της ΕΕ διατήρησαν την κοινή τους γραμμή για την επιβολή νέων μέτρων με στόχο τον περιορισμό των δυνατοτήτων της Ρωσίας να χρηματοδοτεί τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η τελική συμφωνία ήρθε μετά την αποτυχία επίτευξης συμφωνίας στη συνεδρίαση της 15ης Ιουλίου, με το θέμα να επανέρχεται στις 22 Ιουλίου, στην τελευταία συνεδρίαση των πρέσβεων πριν από τη θερινή διακοπή. Η Αυστρία είχε προηγουμένως αποσύρει τις αντιρρήσεις της, μετά από πρόταση της Κομισιόν σχετικά με τη Raiffeisen Bank.

Τα τεχνικά στάδια για την ολοκλήρωση του πακέτου θα ακολουθήσουν άμεσα, ενώ η διαδικασία τυπικής έγκρισης από το Συμβούλιο της ΕΕ αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο για την εφαρμογή των νέων μέτρων. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα χαρακτήρισε τη συμφωνία «ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα» για την ενίσχυση της πίεσης προς τη Ρωσία, σημειώνοντας ότι οι νέες κυρώσεις επικεντρώνονται σε κρίσιμους τομείς, όπως η ενέργεια, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, τα κρυπτονομίσματα και το εμπόριο. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία και η επιδίωξη μιας βιώσιμης ειρηνευτικής λύσης παραμένουν σταθερές προτεραιότητες.

«Μάχη» στις Βρυξέλλες για το ρωσικό LNG – Οι ελληνικές ενστάσεις και ο φόβος απώλειας αγορών