Η Ευρώπη απειλείται με λειψυδρία – Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα

Η κλιματική αλλαγή και τα ολοένα συχνότερα κύματα ξηρασίας αυξάνουν την πίεση στους υδάτινους πόρους της Ευρώπης, με αρκετές χώρες της Μεσογείου να αντιμετωπίζουν ήδη σοβαρές προκλήσεις στη διαχείριση του νερού και να έρθουν αντιμέτωπες με λειψυδρία.

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ακόμη ένα θερμό καλοκαίρι, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για τη διαθεσιμότητα των υδάτινων πόρων. Αν και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης χρησιμοποιείται κατά μέσο όρο μόλις το 5,8% των διαθέσιμων αποθεμάτων γλυκού νερού, η εικόνα διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα, με ορισμένα κράτη να βρίσκονται ήδη σε οριακή κατάσταση.

Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται η Κύπρος, η οποία αξιοποιεί περίπου το 72% των διαθέσιμων αποθεμάτων γλυκού νερού σε ετήσια βάση. Κατά τους θερινούς μήνες, το ποσοστό αυτό μπορεί να αγγίξει ακόμη και το 92%, γεγονός που την κατατάσσει στις πλέον ευάλωτες χώρες της Ευρώπης όσον αφορά τη λειψυδρία.

Οι ειδικοί θεωρούν ότι μια χώρα εισέρχεται σε ζώνη προειδοποίησης όταν καταναλώνει περισσότερο από το 20% των διαθέσιμων υδάτινων πόρων της. Με αυτό το κριτήριο, αρκετές μεσογειακές χώρες βρίσκονται ήδη σε επίπεδα αυξημένου κινδύνου.

Μετά την Κύπρο ακολουθεί η Μάλτα, όπου η ετήσια χρήση νερού φτάνει το 33%, ενώ το καλοκαίρι εκτοξεύεται στο 67%. Υψηλή πίεση καταγράφεται επίσης στην Ελλάδα, όπου η χρήση των διαθέσιμων αποθεμάτων ανέρχεται περίπου στο 37% κατά τη θερινή περίοδο. Αντίστοιχα αυξημένα ποσοστά εμφανίζουν η Ρουμανία (34%), η Πορτογαλία (31%), η Ιταλία (27%) και η Ισπανία (26,5%).

Η Κύπρος έχει ήδη λάβει μέτρα για τον περιορισμό της κατανάλωσης, καλώντας τους πολίτες να μειώσουν τη χρήση νερού κατά περίπου 10% ημερησίως. Παράλληλα, επενδύει στην επέκταση των μονάδων αφαλάτωσης, επιδιώκοντας να ενισχύσει την επάρκεια πόσιμου νερού, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.

Ελλάδα και Κύπρος στις πρώτες θέσεις και στην πρόσβαση σε καθαρό νερό

Πέρα από τη συνολική κατανάλωση, ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί και η πρόσβαση των πολιτών σε επαρκές και ασφαλές πόσιμο νερό. Σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, περίπου ένας στους δέκα κατοίκους της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιμετωπίζει δυσκολίες στην πρόσβαση σε καθαρό νερό.

Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στην Κύπρο, όπου το πρόβλημα αφορά το 36,5% του πληθυσμού, ενώ ακολουθεί η Ελλάδα με ποσοστό 31,5%, γεγονός που την κατατάσσει ανάμεσα στις χώρες με τις μεγαλύτερες προκλήσεις στον συγκεκριμένο τομέα.

Οι ειδικοί επισημαίνουν, ωστόσο, ότι η δυσκολία πρόσβασης δεν οφείλεται πάντοτε στην έλλειψη διαθέσιμων υδάτινων πόρων. Σε αρκετές χώρες, όπως η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Κροατία και η Ιρλανδία, το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στα παλαιωμένα δίκτυα ύδρευσης και στις ελλείψεις των υποδομών, παρά στη συνολική ποσότητα νερού.

Αντίθετα, χώρες όπως η Γαλλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία, παρότι καταναλώνουν σημαντικό μέρος των υδάτινων πόρων τους, εμφανίζουν καλύτερες επιδόσεις ως προς την παροχή ασφαλούς πόσιμου νερού στους πολίτες, χάρη στην αποτελεσματικότερη διαχείριση των δικτύων τους.

Οι προβλέψεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Η κλιματική αλλαγή και οι ολοένα συχνότερες περίοδοι ξηρασίας εκτιμάται ότι θα εντείνουν ακόμη περισσότερο το φαινόμενο της λειψυδρίας έως το 2030, καθιστώντας τη βιώσιμη διαχείριση του νερού μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τις ευρωπαϊκές χώρες τα επόμενα χρόνια.