Κομισιόν: Περιορισμένη ευελιξία για την ενεργειακή στήριξη
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, τα κράτη-μέλη θα μπορούν να αξιοποιούν υφιστάμενη δημοσιονομική ευελιξία που συνδέεται με τη ρήτρα διαφυγής
theopinion 
Σε προσαρμογή του πλαισίου δημοσιονομικής εποπτείας προχωρά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δίνοντας περιορισμένο περιθώριο ευελιξίας στα κράτη-μέλη για τη χρηματοδότηση παρεμβάσεων που σχετίζονται με την ενεργειακή κρίση, χωρίς ωστόσο να ικανοποιεί το αίτημα για εκτεταμένες εξαιρέσεις από τους κανόνες της ΕΕ. Η απόφαση εντάσσεται στη συνεχιζόμενη συζήτηση για την ισορροπία ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία και την ανάγκη στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων εν μέσω παρατεταμένων πιέσεων στις τιμές ενέργειας.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, τα κράτη-μέλη θα μπορούν να αξιοποιούν υφιστάμενη δημοσιονομική ευελιξία που συνδέεται με τη ρήτρα διαφυγής, με δυνατότητα διάθεσης έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως για συγκεκριμένες δράσεις ενεργειακής στήριξης την περίοδο 2026 έως 2028, με συνολικό ανώτατο όριο το 0,6% του ΑΕΠ. Η πρόβλεψη αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο όριο ευελιξίας του 1,5% του ΑΕΠ που ισχύει για τις επιτρεπόμενες παρεκκλίσεις στο πλαίσιο της ρήτρας.
Η ανακοίνωση έγινε στις Βρυξέλλες από τον Επίτροπο Οικονομίας Βλάντις Ντομπρόβσκις, κατά την παρουσίαση του Εαρινού Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Ο ίδιος ανέφερε ότι η ενεργειακή κρίση εμφανίζει μεγαλύτερη διάρκεια από την αρχικά αναμενόμενη, επισημαίνοντας ότι οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις εξακολουθούν να επηρεάζουν τις τιμές των καυσίμων και να επιβαρύνουν τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη. Υπογράμμισε παράλληλα ότι τα μέτρα στήριξης θα πρέπει να παραμένουν προσωρινά και στοχευμένα, χωρίς να οδηγούν σε αύξηση της συνολικής κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων.
Η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της ρήτρας εξετάστηκε έπειτα από σχετικό αίτημα κράτους-μέλους, με τις πληροφορίες να παραπέμπουν στην Ιταλία, ωστόσο η τελική απόφαση δεν περιλαμβάνει την υιοθέτηση ενός γενικευμένου καθεστώτος εξαίρεσης για όλες τις ενεργειακές δαπάνες. Αντίθετα, η Επιτροπή περιορίζει τη δυνατότητα πρόσθετης ευελιξίας σε μέτρα που συνδέονται άμεσα με τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και την προώθηση της ενεργειακής μετάβασης.
Η εφαρμογή του πλαισίου δεν θα είναι ενιαία για όλα τα κράτη-μέλη, καθώς θα απαιτείται υποβολή σχετικού αιτήματος για την αξιοποίηση της ρήτρας και στον ενεργειακό τομέα. Για τις περισσότερες χώρες η διαδικασία αναμένεται να έχει τυπικό χαρακτήρα, δεδομένου ότι δεν έχουν εξαντλήσει το υφιστάμενο όριο ευελιξίας. Ωστόσο, για κράτη που έχουν ήδη χρησιμοποιήσει πλήρως το διαθέσιμο περιθώριο, ενδεχόμενη πρόσθετη επιβάρυνση θα εξετάζεται με βάση τη συνολική δημοσιονομική τους εικόνα και τη βιωσιμότητα του χρέους.
Η Κομισιόν καλεί τα κράτη-μέλη να τηρήσουν τους στόχους που έχουν τεθεί στα μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά τους σχέδια, καθώς και τις δεσμεύσεις που απορρέουν από τις διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος, επισημαίνοντας ότι η δημοσιονομική συνέπεια παραμένει βασικός παράγοντας για την ποιότητα των δημόσιων δαπανών.