Κοινή διακήρυξη Σι, Τραμπ, Πούτιν: «Ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί»

Κάτι περισσότερο από 90 λεπτά διήρκησε η ιστορική πρώτη τριμερής Σι, Τραμπ και Πούτιν στη Σενζέν

Κοινή διακήρυξη Σι, Τραμπ, Πούτιν: «Ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί»
Russian President Vladimir Putin, Chinese President Xi Jinping and US President Donald Trump arrive to attend a trilateral meeting on the sidelines of the Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC) summit at the Qilin Shanzhuang State Residence in Shenzhen, China, 19 November 2026. EPA/VYACHESLAV PROKOFYEV/SPUTNIK/KREMLIN POOL MANDATORY CREDIT

Μια κοινή δήλωση με σημαντικές γεωπολιτικές προεκτάσεις εξέδωσαν η Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία, μετά την ιστορική τριμερή σύνοδο κορυφής στη Σενζέν, με τους Ντόναλντ Τραμπ, Σι Τζινπίνγκ και Βλαντίμιρ Πούτιν να θέτουν στο τραπέζι ζητήματα διεθνούς ασφάλειας, πυρηνικών εξοπλισμών, ενεργειακής επάρκειας και μεταρρύθμισης των Ηνωμένων Εθνών.

Το κοινό ανακοινωθέν περιλαμβάνει τέσσερις βασικούς άξονες συνεργασίας, αποτυπώνοντας την πρόθεση των τριών μεγάλων δυνάμεων να διατηρήσουν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών εντάσεων.

Σύμφωνα με το ανακοινωθέν, το οποίο δημοσιεύουν οι Guardian και Sky News, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τόσο οι δεσμεύσεις για τον περιορισμό των πυρηνικών κινδύνων όσο και η κοινή τοποθέτηση για τον ρόλο του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία εκκρεμεί το ένταλμα σύλληψης σε βάρος του Ρώσου προέδρου.

Η αναφορά στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και το ένταλμα σε βάρος του Πούτιν

Ένα από τα σημεία της κοινής δήλωσης που συγκεντρώνει ιδιαίτερη πολιτική προσοχή αφορά τη λειτουργία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) και τη δικαιοδοσία των διεθνών δικαστικών θεσμών.

Οι τρεις ηγέτες υπογραμμίζουν τη σημασία της κρατικής συναίνεσης και του σεβασμού της ασυλίας των κρατικών αξιωματούχων, επισημαίνοντας παράλληλα ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και αντίστοιχοι θεσμοί δεν θα πρέπει να προβαίνουν σε κατάχρηση των αρμοδιοτήτων τους.

Η συγκεκριμένη διατύπωση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω του εντάλματος σύλληψης που εξέδωσε το ΔΠΔ τον Μάρτιο του 2023 σε βάρος του Βλαντίμιρ Πούτιν, για φερόμενα εγκλήματα πολέμου που συνδέονται με την παράνομη μεταφορά παιδιών από κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας στη Ρωσία.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ασκήσει κριτική στο Δικαστήριο κατά τη διάρκεια της συνόδου, χαρακτηρίζοντάς το ανεξέλεγκτο.

Ωστόσο, η κοινή δήλωση δεν προβλέπει την ακύρωση του εντάλματος σύλληψης του Ρώσου προέδρου, ούτε μεταβάλλει αυτομάτως τις νομικές υποχρεώσεις των κρατών που έχουν επικυρώσει το Καταστατικό της Ρώμης.

Πυρηνικά όπλα: Στο τραπέζι ο περιορισμός των κινδύνων

Κεντρική θέση στις συνομιλίες των τριών ηγετών είχε και η πυρηνική ασφάλεια, με τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία να επαναβεβαιώνουν την αρχή ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να έχει νικητές και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί.

Οι τρεις χώρες δεσμεύονται να συνεχίσουν τον διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και την αποτροπή της διάδοσης των πυρηνικών όπλων.

Η συγκεκριμένη δέσμευση αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τη λήξη της συνθήκης New START τον Φεβρουάριο του 2026, η οποία αποτελούσε το τελευταίο ισχύον πλαίσιο περιορισμού των στρατηγικών πυρηνικών οπλοστασίων των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας.

Παρά τη βαρύτητα των διατυπώσεων, το ανακοινωθέν δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένους αριθμητικούς στόχους για τη μείωση των πυρηνικών οπλοστασίων. Αντίθετα, προβλέπει τη συνέχιση των διαβουλεύσεων μεταξύ των τριών δυνάμεων, με στόχο τον περιορισμό των κινδύνων που συνδέονται με τα πυρηνικά όπλα.

Κοινή πρωτοβουλία για τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ

Στο επίκεντρο της τριμερούς συνόδου βρέθηκε και η λειτουργία των Ηνωμένων Εθνών, με τις τρεις χώρες, οι οποίες αποτελούν μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, να δηλώνουν ότι θα προωθήσουν τη μεταρρύθμιση του Οργανισμού.

Σύμφωνα με το κοινό ανακοινωθέν, στόχος είναι η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του ΟΗΕ, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται καλύτερα στις σύγχρονες διεθνείς προκλήσεις και στην αποστολή του για τη διατήρηση της παγκόσμιας ειρήνης και ασφάλειας.

Η κοινή τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς προέρχεται από τρεις χώρες με καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία του Συμβουλίου Ασφαλείας και στη διαμόρφωση των διεθνών συσχετισμών.

Δεν έχουν, πάντως, προσδιοριστεί συγκεκριμένες θεσμικές αλλαγές, ούτε έχει τεθεί σαφές χρονοδιάγραμμα για την προώθηση των μεταρρυθμίσεων.

Τι συμφώνησαν για το πετρέλαιο και την ενεργειακή επάρκεια

Σημαντικό μέρος της κοινής δήλωσης αφορά και την ενέργεια, με τις τρεις χώρες να εκφράζουν την πρόθεσή τους να ενισχύσουν την παραγωγή και την προσφορά διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων στη διεθνή αγορά.

Η Κίνα, οι ΗΠΑ και η Ρωσία υπογραμμίζουν τη σημασία της σταθερότητας στον ενεργειακό εφοδιασμό, σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι διεθνείς κυρώσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν τις ενεργειακές ροές.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συμμετοχή της Ρωσίας στη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, καθώς οι περιορισμοί που έχουν επιβληθεί στις διεθνείς συναλλαγές ρωσικού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων εξακολουθούν να διαμορφώνουν ένα σύνθετο περιβάλλον για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Ωστόσο, το ανακοινωθέν δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ούτε διευκρινίζει με ποιον τρόπο θα επιτευχθεί η αύξηση της παραγωγής και της προσφοράς πετρελαϊκών προϊόντων.

Τα τέσσερα βασικά σημεία της συμφωνίας

Οι τέσσερις βασικοί άξονες που περιλαμβάνονται στην κοινή δήλωση των Ντόναλντ Τραμπ, Σι Τζινπίνγκ και Βλαντίμιρ Πούτιν είναι:

  • Μεταρρύθμιση του ΟΗΕ: Προώθηση αλλαγών που θα ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα του Οργανισμού και την ικανότητά του να αντιμετωπίζει διεθνείς προκλήσεις.
  • Ενεργειακή σταθερότητα: Αύξηση της παραγωγής και της προσφοράς διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων, με στόχο την ενίσχυση του διεθνούς ενεργειακού εφοδιασμού.
  • Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο: Έμφαση στην κρατική συναίνεση, την ασυλία των κρατικών αξιωματούχων και την αποφυγή κατάχρησης της δικαιοδοσίας διεθνών δικαστικών οργάνων.
  • Πυρηνική ασφάλεια: Συνέχιση του διαλόγου για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και την αποτροπή της διάδοσης των πυρηνικών όπλων.

Το γεωπολιτικό μήνυμα της συνόδου

Η κοινή δήλωση των τριών ηγετών στη Σενζέν περιλαμβάνει ζητήματα που βρίσκονται στον πυρήνα της σημερινής διεθνούς πολιτικής: την πυρηνική αποτροπή, την ενεργειακή ασφάλεια, τη λειτουργία των διεθνών θεσμών και τα όρια της διεθνούς δικαιοδοσίας.

Παρά τις σημαντικές διατυπώσεις περί συνεργασίας, αρκετά από τα σημεία του ανακοινωθέντος παραμένουν σε επίπεδο γενικών δεσμεύσεων, χωρίς συγκεκριμένα μέτρα εφαρμογής ή σαφές χρονοδιάγραμμα.

Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στο κατά πόσο οι κοινές αυτές θέσεις θα μετατραπούν σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και συμφωνίες, αλλά και στο πώς θα επηρεάσουν τις σχέσεις των τριών μεγαλύτερων γεωπολιτικών δυνάμεων σε ένα διεθνές περιβάλλον που εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από έντονες αντιπαραθέσεις και αβεβαιότητα.