Έρευνα της Κομισιόν για το TikTok

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπίστωσε προκαταρκτικά ότι η πλατφόρμα TikTok ενδέχεται να παραβιάζει τον Νόμο για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA), εξαιτίας στοιχείων του σχεδιασμού της που χαρακτηρίζονται ως «εθιστικά» και ενδέχεται να ενισχύουν την καταναγκαστική χρήση, ιδιαίτερα μεταξύ ανηλίκων.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, βασικές λειτουργίες της εφαρμογής, όπως η ατέρμονη κύλιση (infinite scroll), η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο, οι ειδοποιήσεις push και το ιδιαίτερα εξατομικευμένο σύστημα συστάσεων, δημιουργούν ένα περιβάλλον που ενθαρρύνει τη συνεχή παραμονή των χρηστών στην πλατφόρμα. Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα χαρακτηριστικά αυτά δεν αποτελούν απλώς τεχνικές επιλογές, αλλά ενδέχεται να συνιστούν σχεδιαστικές πρακτικές που αυξάνουν τον κίνδυνο εθισμού και μειώνουν τον ουσιαστικό έλεγχο των χρηστών στη χρήση τους.

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με την έρευνα, το TikTok φέρεται να αγνόησε σημαντικούς δείκτες καταναγκαστικής χρήσης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο χρόνος που περνούν οι ανήλικοι στην εφαρμογή κατά τη διάρκεια της νύχτας, η συχνότητα ανοίγματος της εφαρμογής μέσα στην ημέρα, καθώς και άλλοι συμπεριφορικοί δείκτες που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν μοτίβα υπερβολικής ή επιβλαβούς χρήσης.

Παράλληλα, τα υφιστάμενα εργαλεία που έχει αναπτύξει η πλατφόρμα για τον περιορισμό της χρήσης, όπως η διαχείριση χρόνου οθόνης και οι λειτουργίες γονικού ελέγχου, δεν φαίνεται να επιτυγχάνουν τον σκοπό τους. Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα εργαλεία αυτά είναι εύκολο να παρακαμφθούν και δεν εισάγουν επαρκή «τριβή», δηλαδή ουσιαστικά εμπόδια που θα ενθάρρυναν τους χρήστες να διακόψουν τη χρήση. Επιπλέον, οι γονικοί έλεγχοι απαιτούν επιπλέον χρόνο, ψηφιακές δεξιότητες και ενεργή συμμετοχή των γονέων, γεγονός που περιορίζει την αποτελεσματικότητά τους στην πράξη.

Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η λειτουργία της ατέρμονης κύλισης, η οποία θεωρείται βασικός μηχανισμός διατήρησης της προσοχής των χρηστών. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η πλατφόρμα θα πρέπει να επανεξετάσει τον βασικό σχεδιασμό της υπηρεσίας της, εξετάζοντας μέτρα όπως η σταδιακή απενεργοποίηση της συνεχούς κύλισης, η εφαρμογή υποχρεωτικών και ουσιαστικών διαλειμμάτων χρήσης.

Τα συμπεράσματα της Επιτροπής βρίσκονται ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο και το TikTok έχει το δικαίωμα να εξετάσει τα στοιχεία του φακέλου και να υποβάλει γραπτές παρατηρήσεις. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι αρχικές εκτιμήσεις επιβεβαιωθούν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να εκδώσει επίσημη απόφαση μη συμμόρφωσης.

Μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να οδηγήσει στην επιβολή σημαντικών κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένου προστίμου που μπορεί να φτάσει έως και το 6% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας. Η υπόθεση αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμη δοκιμασία για την εφαρμογή του Νόμου για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες και να καθορίσει τα όρια της ευθύνης των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών όσον αφορά τον σχεδιασμό και την προστασία των χρηστών, ιδίως των ανηλίκων.

Νόμος Κατσέλη: Επαναπροσδιορισμό δανειακών απαιτήσεων ζητά το ΙΝΚΑ