Αναλύοντας τους αναποφάσιστους

Η στήλη αλλά και ευρύτερα στο TheOpinion εδώ και αρκετούς μήνες έχουμε αναδείξει από νωρίς το φαινόμενο των αναποφάσιστων. Αυτή η λεγόμενη «γκρίζα ζώνη» που αυξάνεται ραγδαία. Αφενός μεν γιατί η κυβέρνηση της ΝΔ μετά από έξι χρόνια διακυβέρνησης έχει πλέον τεράστια φθορά και αφετέρου διότι ο κατακερματισμός της αντιπολίτευσης δεν πείθει τους ψηφοφόρους ότι υπάρχει εναλλακτική λύση.

Είναι χωρίς επιστροφή αυτό το γύρισμα της πλάτης στο σημερινό πολιτικό σύστημα; Είναι ένα ερώτημα που ακόμα δεν το απαντά καμία δημοσκόπηση. Διότι φαίνεται ότι όταν ένας στους πέντε πλέον ψηφοφόρους δηλώνει ενάμιση χρόνο από τις εκλογές αναποφάσιστος, τους γκαλοπατζήδες τους ενδιαφέρει η ανάλυση του συγκεκριμένου σώματος. Και αυτό γιατί μοιάζει με βραδυφλεγής βόμβα για τις έρευνες. Πώς άραγε μπορεί πλέον κανείς να κάνει εκτίμηση ψήφου με αυτά τα δεδομένα;

Η παγίδα είναι ολοφάνερη. Το μεγαλύτερο ποσοστό των αναποφάσιστων προέρχεται από τους ψηφοφόρους του 2023 της ΝΔ. Προφανώς αφού έλαβε 41% και σήμερα στην πρόθεση ψήφου κινείται κάτω από το 25%. Αλλά αυτό έχει δύο αναγνώσεις. Η μία λέει ότι η ΝΔ έχει μεγάλες πιθανότητες να αντλήσει από την συγκεκριμένη δεξαμενή για να φτάσει σε ποσοστά άνω του 30%. Αφού ψήφισαν πρόσφατα Μητσοτάκη, μπορεί να το ξανακάνουν.

Υπάρχει όμως και η δεύτερη ανάγνωση. Ότι όσο μεγαλώνει αυτό το ποσοστό τόσο ο κόσμος δείχνει την απογοήτευσή του και την δυσαρέσκειά του στην κυβέρνηση, παραμένει ουδέτερος, αποστασιοποιημένος και σε αναμονή σήμερα μέχρι να τον εκφράσει κάποιος αύριο ή μαζικά να κινηθεί στη λογική της πολιτικής αλλαγής.

Η εξέλιξη του φαινομένου των αναποφάσιστων

Η χθεσινή δημοσκόπηση της ALCO για το δελτίο ειδήσεων του ALPHA κατέγραψε ένα εντυπωσιακό 21,5% αναποφάσιστων. Η αύξηση είναι σαφώς ανοδική καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ξεκινώντας από 11,9% τον Ιανουάριο, δηλαδή σημειώνει μια συνολική αύξηση της τάξης του +9,6% μέσα σε 10 μήνες. Αυτό το ποσοστό των 21,5% είναι πράγματι από τα υψηλότερα, αν όχι το υψηλότερο, που έχει καταγραφεί σε προεκλογικές ή μη περιόδους των τελευταίων ετών.

Η εταιρία προχώρησε στην ανάλυση αυτού του δείγματος που μοιάζει να είναι και από τα πιο ενδιαφέροντα πλέον ευρήματα στις δημοσκοπήσεις. Η κάρτα «Πώς αυτοπροσδιορίζονται οι αναποφάσιστοι» προσφέρει την πιο ενδιαφέρουσα πληροφορία. Ο πυρήνας των αναποφάσιστων δεν είναι πολιτικά ομοιογενής, αλλά είναι μια πολύμορφη μάζα που κυριαρχείται από το Κέντρο και την Κεντροδεξιά/Κεντροαριστερά, ενώ ένα μεγάλο μέρος δηλώνει «Τίποτα».

Συγκεκριμένα η μεγαλύτερη πλειοψηφία των αναποφάσιστων αυτοπροσδιορίζεται ως Κεντροδεξιοί (23%) και ως Κεντρώοι (23%), αθροίζοντας το 46%. Αναφορικά με αυτό που αναφέραμε νωρίτερα, τόσο η Νέα Δημοκρατία όσο και ο ευρύτερος κεντρώος χώρος που σήμερα εκφράζεται από το ΠΑΣΟΚ έχουν να ελπίζουν σε εκλογικά οφέλη.

Το άλλο μεγάλο ποσοστό, επίσης 23%, δηλώνει «Τίποτα». Αυτό το κομμάτι είναι πιθανότατα το πιο απογοητευμένο, το πιο μακριά από την πολιτική διαδικασία, ή εκείνο που δεν βλέπει στον υφιστάμενο κομματικό χάρτη μια λύση που να το εκφράζει. Είναι θα λέγαμε το ποσοστό που μπορεί να εκφράσει το κόμμα Καρυστιανού.

Ακολουθούν οι Κεντροαριστεροί με 13%, οι Δεξιοί με 7%, οι ψηφοφόροι που δηλώνουν Δεν Απαντώ (ΔΑ) με 6% και τέλος, οι Αριστεροί με το μικρότερο ποσοστό, 5%. Κεντροαριστερά και Αριστερά είναι το ιδανικό κομμάτι ψηφοφόρων για το νέο κόμμα Τσίπρα.

Δημογραφικά Χαρακτηριστικά

Η ανάλυση των δημογραφικών στοιχείων δείχνει πού συγκεντρώνεται η μεγαλύτερη αδυναμία επιλογής: Η μεγαλύτερη ομάδα είναι οι 45-64 ετών με ένα συντριπτικό 44%. Αυτή η ομάδα είναι παραδοσιακά η πιο σταθερή και η πιο πολιτικοποιημένη, κάτι που καθιστά το υψηλό ποσοστό αναποφασιστικότητας σε αυτήν ιδιαίτερα ανησυχητικό για το πολιτικό σύστημα. Πρόκειται για άτομα σε παραγωγική ηλικία, με συνήθως σταθερές πολιτικές πεποιθήσεις, των οποίων η αναμονή σηματοδοτεί βαθιά κρίση εμπιστοσύνης.

Ακολουθεί η ομάδα 25-44 ετών με 32%. Οι 65+ (συνταξιούχοι) αντιπροσωπεύουν το 18%. Το μικρότερο ποσοστό (6%) εντοπίζεται στους 17-24 ετών (νέοι ψηφοφόροι). Το τελευταίο ίσως είναι ένα δείγμα που δεν εντοπίζεται εύκολα στις δημοσκοπήσεις ή απαντά κατευθείαν αποχή που στην συγκεκριμένη δημοσκόπηση είναι πολύ υψηλό το ποσοστό της (8,1%).

Τέλος οι Γυναίκες αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία των αναποφάσιστων, φτάνοντας το 59%, έναντι του 41% των Ανδρών. Δεν ξέρω αν αυτό το ποσοστό μπορεί να αποδοθεί κυρίως λόγω της ακρίβειας ή της τραγωδίας των Τεμπών που έχει δείξει ταύτιση αρκετών γυναικών με την Μαρία Καρυστιανού. Ή απλά είναι ένα συγκυριακό φαινόμενο.