«Προλαμβάνω»: 5,2 εκατ. πολίτες σε δωρεάν προγράμματα για παχυσαρκία και νεφρική δυσλειτουργία

Περισσότεροι από 5,2 εκατομμύρια πολίτες έχουν ήδη αξιοποιήσει τις δωρεάν προληπτικές εξετάσεις του Εθνικού Προγράμματος «Προλαμβάνω», σε ένα σύνολο περίπου 6 εκατομμυρίων δικαιούχων. Το αποτέλεσμα δεν είναι απλώς αριθμητικό: 178.000 περιπτώσεις νοσημάτων – από καρκίνους έως καρδιαγγειακά – έχουν εντοπιστεί έγκαιρα, πριν εξελιχθούν σε απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις.

Τα στοιχεία αυτά, που παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη Τύπου στο Υπουργείο Υγείας, αποτυπώνουν μια βαθιά αλλαγή φιλοσοφίας: η δημόσια υγεία παύει να λειτουργεί παθητικά και μετατρέπεται σε μηχανισμό ενεργητικής πρόληψης, που αναζητά τον πολίτη πριν ο ίδιος αναγκαστεί να αναζητήσει το σύστημα.

Νέα γενιά πρόληψης: Παχυσαρκία και νεφρική υγεία στο επίκεντρο

Μετά τα προγράμματα για τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας, του παχέος εντέρου και την εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου, το «Προλαμβάνω» επεκτείνεται πλέον δυναμικά σε δύο κρίσιμα πεδία: την παχυσαρκία και τη νεφρική δυσλειτουργία. Πρόκειται για παρεμβάσεις που εντάσσονται στο ευρύτερο Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης και Αντιμετώπισης Καρδιαγγειακού Κινδύνου και χρηματοδοτούνται μέσω του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με πόρους του NextGenerationEU.

Όπως τόνισε ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» αποτελεί «ένα από τα πιο πετυχημένα προγράμματα στην ιστορία του ελληνικού κράτους», με μετρήσιμα αποτελέσματα και πραγματικό αποτύπωμα στην κοινωνία. Η έμφαση, όπως ανέφερε, δεν είναι πια στο νοσοκομείο, αλλά στην έγκαιρη παρέμβαση που «αλλάζει τη ζωή των ανθρώπων πριν αρρωστήσουν».

Παχυσαρκία ενηλίκων: Όταν η πρόληψη γίνεται κατ’ οίκον φροντίδα

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο πρόγραμμα αντιμετώπισης της παχυσαρκίας ενηλίκων, το οποίο απευθύνεται σε πολίτες ηλικίας 30 έως 70 ετών με υψηλό Δείκτη Μάζας Σώματος. Οι δικαιούχοι ανέρχονται σε 36.360 άτομα, ενώ μέσα στον πρώτο μήνα εφαρμογής περισσότεροι από 6.000 πολίτες έχουν ήδη ενταχθεί σε ολοκληρωμένη φροντίδα.

Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στη φαρμακευτική αγωγή. Αντιθέτως, στηρίζεται σε ολιστική προσέγγιση που συνδυάζει:

• δωρεάν προληπτικές εξετάσεις,
• ιατρική παρακολούθηση,
• διατροφική συμβουλευτική,
• καθοδήγηση για αλλαγή τρόπου ζωής.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό, αλλά και αποκαλυπτικό, είναι το στοιχείο ότι περίπου το 10% των δικαιούχων, σχεδόν 3.500 άτομα, εμφανίζει ΔΜΣ άνω του 50. Πρόκειται για περιπτώσεις νοσογόνου παχυσαρκίας με χαρακτηριστικά λειτουργικής αναπηρίας, όπου πολλοί ασθενείς αδυνατούν ακόμη και να μετακινηθούν.

Για πρώτη φορά, το σύστημα προσαρμόζεται στις ανάγκες αυτών των ανθρώπων: μέσω των Κινητών Ομάδων Υγείας (ΚΟΜΥ), ενδοκρινολόγοι, επαγγελματίες υγείας και φυσικοθεραπευτές παρέχουν κατ’ οίκον ιατρική φροντίδα, ώστε οι ασθενείς να ενταχθούν στο θεραπευτικό πρόγραμμα και να αποκαταστήσουν σταδιακά τη λειτουργικότητά τους.

Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, υπογράμμισε ότι η φαρμακευτική αγωγή «δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποσπάται από τη διατροφική συμβουλευτική και την υποστήριξη αλλαγής συνηθειών», επισημαίνοντας ότι στόχος είναι η βιώσιμη βελτίωση της υγείας και όχι η απομονωμένη χρήση φαρμάκων.

Νεφρική δυσλειτουργία: Ο «σιωπηλός» κίνδυνος πριν την αιμοκάθαρση

Το νέο πρόγραμμα πρόληψης για τη νεφρική δυσλειτουργία απευθύνεται σε πολίτες ηλικίας 30 έως 70 ετών με υπέρταση ή σακχαρώδη διαβήτη – ομάδες υψηλού κινδύνου για Χρόνια Νεφρική Νόσο (ΧΝΝ).

Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί 1.590.000 παραπεμπτικά για δωρεάν εξετάσεις, ενώ προβλέπεται η αποστολή ακόμη 250.000 νέων παραπεμπτικών σε πολίτες που συμπληρώνουν το 30ό έτος της ηλικίας τους. Οι εξετάσεις περιλαμβάνουν τον υπολογισμό του eGFR και τον δείκτη uACR, επιτρέποντας τον εντοπισμό ακόμη και πρώιμων ενδείξεων νεφρικής βλάβης.

Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι πάνω από 1 εκατομμύριο πολίτες πάσχουν από ΧΝΝ, με το 80% να παραμένει αδιάγνωστο στα αρχικά στάδια, λόγω της ασυμπτωματικής εξέλιξης της νόσου. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά – ή και να αποτρέψει – την εξέλιξη προς την αιμοκάθαρση, μειώνοντας ταυτόχρονα τον αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Όπως σημείωσε ο Υπουργός Υγείας, η νεφρική νόσος αποτελεί «ύπουλο εχθρό», ακριβώς επειδή δεν προειδοποιεί. Γι’ αυτό και η πρόληψη πριν την κατάρρευση της υγείας αποτελεί κεντρικό στόχο της νέας στρατηγικής.

Παιδική παχυσαρκία: Επένδυση στο μέλλον

Παράλληλα, σε εξέλιξη βρίσκεται το πρόγραμμα για την παιδική παχυσαρκία, το οποίο ήδη καταγράφει ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Περισσότερα από 1.000 παιδιά και έφηβοι, ηλικίας 2 έως 17 ετών, από 56 περιοχές της χώρας έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα, με 8 στα 10 παιδιά να παρουσιάζουν βελτίωση στον Δείκτη Μάζας Σώματος.

Η δράση υποστηρίζεται από διεπιστημονική ομάδα (παιδιάτρους, παιδοενδοκρινολόγους, ψυχολόγους, διαιτολόγους και καθηγητές φυσικής αγωγής) και περιλαμβάνει τηλεσυμβουλευτική, εξατομικευμένα διατροφικά πλάνα και καθοδήγηση για αλλαγή καθημερινών συνηθειών. Όπως ανέφερε η κ. Αγαπηδάκη, παρά το γεγονός ότι περίπου το 40% των παιδιών παρουσιάζει και κλινικά προβλήματα, η συνολική εικόνα δείχνει σαφή βελτίωση.

Μια νέα προσέγγιση στη δημόσια υγεία

Το κοινό νήμα όλων των παρεμβάσεων είναι σαφές: η πρόληψη καθίσταται καθημερινή πρακτική. Από τις δωρεάν εξετάσεις, έως την κατ’ οίκον φροντίδα και τη διανομή φαρμάκων υψηλού κόστους από τα ιδιωτικά φαρμακεία, το σύστημα επιχειρεί να περιορίσει τη γραφειοκρατία και την ταλαιπωρία των ασθενών.

Όπως τονίστηκε από την πολιτική ηγεσία, ο στόχος δεν είναι απλώς η υλοποίηση μεμονωμένων προγραμμάτων, αλλά η μόνιμη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η χώρα αντιλαμβάνεται και οργανώνει τη δημόσια υγεία: μια Ελλάδα που δεν περιμένει να αρρωστήσει για να φροντίσει την υγεία της και που επιδιώκει να πρωταγωνιστεί στους δείκτες υγείας, όχι στα ποσοστά νοσηρότητας.

Πρόγραμμα για την παχυσαρκία: Όλη η διαδικασία σε 4 βήματα

Ξεκινάει σήμερα το πρόγραμμα για την παχυσαρκία με 30.000 δικαιούχους (VIDEO)