Αντιπαράθεση στη Βουλή για τα 53 ιερά κειμήλια που επέστρεψαν από τη Βουλγαρία

Συζήτηση στη Βουλή προκάλεσε η επιστροφή 53 εκκλησιαστικών κειμηλίων στην Ελλάδα από τη Βουλγαρία, στο πλαίσιο μνημονίου συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, το οποίο συνδέεται με την παράδοση των οστών του τσάρου Σαμουήλ στη Σόφια.

Η υπόθεση βρέθηκε στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, και εκπροσώπων της αντιπολίτευσης, με βασικά ζητήματα τη σημασία της συμφωνίας, το ιδιοκτησιακό καθεστώς των κειμηλίων και τη δημοσιοποίηση του σχετικού μνημονίου.

Η υπουργός υπεραμύνθηκε της διαδικασίας επαναπατρισμού, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης έθεσαν ερωτήματα για τους όρους της συμφωνίας και τις ενδεχόμενες επιπτώσεις της στις ελληνικές διεκδικήσεις για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών.

Η απάντηση της Λίνας Μενδώνη στην αντιπολίτευση

Η Λίνα Μενδώνη άσκησε κριτική στη στάση της αντιπολίτευσης, κάνοντας λόγο για άγνοια σχετικά με το ιστορικό της υπόθεσης και υποστηρίζοντας ότι τα κόμματα που έχουν ασκήσει κυβερνητική εξουσία θα έπρεπε να είναι περισσότερο ενημερωμένα.

Απευθυνόμενη στον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρη Μάντζο, ανέφερε: «Αυτό το οποίο έρχεστε και μας λέτε είναι ότι κακώς επαναπατρίστηκαν τα 53 αντικείμενα, ενώ θα υπήρχε μηδέν».

Η υπουργός υποστήριξε ότι σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια επιστροφής των κειμηλίων διαδραμάτισε η Εκκλησία, αναφερόμενη ιδιαίτερα στον μακαριστό Μητροπολίτη Δράμας κυρό Παύλο.

«Και έρχονται η Σύνοδος της Ελλάδος και το Οικουμενικό Πατριαρχείο και χαιρετίζουν αυτή τη συμφωνία, διότι είναι αυτοί οι οποίοι γνωρίζουν την ιστορία, την οποία εσείς επιδεικτικά αγνοείτε (…) Διότι έτσι είστε, μηδενίζετε τα πάντα», δήλωσε.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στο ιστορικό της υπόθεσης, από τη Συνθήκη του Νεϊγύ και έπειτα, σημειώνοντας ότι από το 1991 και μετά οι υπουργοί Εξωτερικών απαντούσαν, όπως είπε, με υπεκφυγές.

«Οι δυσκολίες είναι τεράστιες σε αυτά τα θέματα εξωτερικής πολιτικής και μην τα αντιμετωπίζεται με επιπολαιότητα», ανέφερε, απευθυνόμενη στο ΠΑΣΟΚ.

Όταν ο Δημήτρης Μάντζος τη ρώτησε αν προτίθεται να δώσει στη δημοσιότητα το μνημόνιο, η υπουργός απάντησε εκτός μικροφώνου: «Όταν έρθει η ώρα».

Τα αιτήματα της αντιπολίτευσης για το μνημόνιο

Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, βασικό αίτημα αποτέλεσε η δημοσιοποίηση του μνημονίου Ελλάδας – Βουλγαρίας, προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι όροι της συμφωνίας και το καθεστώς υπό το οποίο επέστρεψαν τα 53 εκκλησιαστικά κειμήλια.

Ο Δημήτρης Μάντζος ζήτησε να δοθεί στη δημοσιότητα το σχετικό κείμενο, ενώ κάλεσε τη Λίνα Μενδώνη να προσέλθει στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων, τη σύγκληση της οποίας έχει ζητήσει το ΠΑΣΟΚ για το συγκεκριμένο ζήτημα.

Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ αμφισβήτησε τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται η επιστροφή των κειμηλίων, δηλώνοντας ότι «δεν αποδόθηκαν, δεν επέστρεψαν, δεν επαναπατρίστηκαν».

Παράλληλα, έκανε λόγο για «στρεβλή συναλλακτική λογική», υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση δημιουργεί ανησυχίες σε σχέση με τις ελληνικές διεκδικήσεις για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα.

Τη δημοσιοποίηση του μνημονίου ζήτησαν επίσης η Σεμίνα Διγενή από το ΚΚΕ και ο Σπύρος Τσιρώνης από τη ΝΙΚΗ.

Η Ρένα Δούρου για το ιδιοκτησιακό καθεστώς των κειμηλίων

Στο ζήτημα παρενέβη και η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, Ρένα Δούρου, η οποία ζήτησε επίσης τη δημοσιοποίηση του μνημονίου που υπογράφηκε στις 29 Σεπτεμβρίου.

Η ίδια υποστήριξε ότι δεν έχει μεταβιβαστεί η ιδιοκτησία των κειμηλίων, θέτοντας ερωτήματα για τη διαφορετική διατύπωση που χρησιμοποιείται από τις δύο πλευρές σχετικά με τη συμφωνία.

Όπως ανέφερε, ενώ η Αθήνα κάνει λόγο για «αμοιβαία κατάθεση», το υπουργικό συμβούλιο της Βουλγαρίας αναφέρεται σε «αμοιβαία παράδοση για φύλαξη».

Η Ρένα Δούρου αναφέρθηκε, παράλληλα, στην παράδοση των οστών του τσάρου Σαμουήλ στη Σόφια, εκφράζοντας την άποψη ότι η κυβέρνηση προχώρησε στην ενέργεια χωρίς να έχει εξασφαλίσει την επιστροφή του συνόλου των λεηλατημένων κειμηλίων.

Στο επίκεντρο οι όροι της συμφωνίας

Η συζήτηση στη Βουλή ανέδειξε διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς την αξιολόγηση της συμφωνίας Ελλάδας – Βουλγαρίας. Η κυβέρνηση, μέσω της υπουργού Πολιτισμού, υπερασπίζεται τον επαναπατρισμό των 53 αντικειμένων, ενώ η αντιπολίτευση ζητά περισσότερες πληροφορίες για τους όρους του μνημονίου και τις νομικές συνέπειές του.

Η δημοσιοποίηση του κειμένου και οι διευκρινίσεις για το ιδιοκτησιακό καθεστώς των κειμηλίων βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των αιτημάτων που διατυπώθηκαν στη Βουλή, καθώς η συζήτηση συνδέεται και με τον ευρύτερο προβληματισμό για την προστασία και την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών στην Ελλάδα.