161 χρόνια από την καθιέρωση του Εθνικού Ύμνου της Ελλάδας – Το μήνυμα Δένδια

Συμπληρώνονται φέτος 161 χρόνια από τότε που οι δύο πρώτες στροφές του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού, σε μελοποίηση του Κερκυραίου Νικολάου Μάντζαρου, καθιερρώθηκαν επίσημα ως ο Εθνικός Ύμνος της Ελλάδας.

Με αφορμή τη σημαντική αυτή επέτειο, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, προέβη σε σχετική ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Στο μήνυμά του, υπογράμμισε τη διαχρονική αξία που φέρει ο εθνικός μας ύμνος, τονίζοντας ότι κάθε φορά που ακούγεται η ανάκρουσή του, αποτελεί μια ισχυρή υπενθύμιση πως η Ελευθερία αποτελεί την ύψιστη και πολυτιμότερη αξία του Ελληνισμού. Παράλληλα, επεσήμανε ότι η προάσπισή της δεν είναι απλώς μια ιστορική παρακαταθήκη, αλλά ένα διαρκές και αδιαπραγμάτευτο χρέος για όλες τις επόμενες γενιές.

Πώς γράφτηκε ο εθνικός ύμνος

Η ιστορία πίσω από τη συγγραφή του ελληνικού εθνικού ύμνου είναι βαθιά συνδεδεμένη με τη «φλόγα» της Ελληνικής Επανάστασης και αποτελεί μια από τις πιο συγκινητικές στιγμές της πνευματικής ιστορίας του έθνους.

Όλα ξεκίνησαν τον Μάιο του 1823 στη Ζάκυνθο, όταν ο νεαρός τότε ποιητής Διονύσιος Σολωμός εμπνεύστηκε και έγραψε το ποίημα «Ύμνος εις την Ελευθερίαν». Ο Σολωμός παρακολουθούσε με κομμένη την ανάσα τον ηρωικό αγώνα των Ελλήνων εναντίον του οθωμανικού ζυγού. Συγκινημένος από την πολιορκία και την ηρωική έξοδο του Μεσολογγίου, αλλά και γενικότερα από το μεγαλείο της ψυχής των αγωνιστών, αποτύπωσε τα συναισθήματά του σε 158 τετράστιχες στροφές, μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες. Το ποίημα αυτό εξέφραζε όχι μόνο τη λευτεριά ως υπέρτατο αγαθό, αλλά και τις θυσίες που απαιτούνται για την κατάκτησή της.

Το χειρόγραφο του Σολωμού ταξίδεψε το 1825 στην Κέρκυρα, όπου έπεσε στα χέρια ενός άλλου σπουδαίου Κερκυραίου δημιουργού, του μουσουργού Νικολάου Μάντζαρου. Ο Μάντζαρoς ενθουσιασμένος από το πατριωτικό μεγαλείο των στίχων, αποφάσισε να τους μελοποιήσει. Δεν δημιούργησε απλώς μια απλή μελωδία, αλλά προσαρμόσε το ποίημα σε ρυθμό εμβατηρίου, ώστε να μπορεί να τραγουδιέται εύκολα από τους αγωνιστές στα πεδία των μαχών και από τον απλό κόσμο.

Ο Μάντζαρος παρουσίασε αρχικά τη μελοποίηση στον κύκλο των φίλων του και σε τοπικές εκδηλώσεις, όπου το έργο γνώρισε τεράστια απήχηση. Μάλιστα, το 1828 το απέστειλε στον βασιλέα Όθωνα, ελπίζοντας να αναγνωριστεί επισήμως η αξία του. Παρότι ο Όθωνας δεν το καθιέρωσε αμέσως ως επίσημο εθνικό ύμνο, του απένειμε τιμητική διάκριση, ενώ η μουσική του Μάντζαρου άρχισε να αγαπιέται από ολόκληρο τον ελληνικό λαό.

Χρειάστηκε να περάσουν δεκαετίες προτού η πολιτεία επισημοποιήσει αυτό που η καρδιά του ελληνισμού είχε ήδη αποφασίσει. Το 1865, επί βασιλείας Γεωργίου Α’, εκδόθηκε βασιλικό διάταγμα με το οποίο οι δύο πρώτες στροφές του ποιήματος –αυτές που ξεκινούν με το περίφημο «Σε γνωρίζω από την κόψη»– και η μουσική του Νικολάου Μάντζαρου καθιερρώθηκαν επίσημα ως ο Εθνικός Ύμνος της Ελλάδας.

Έκτοτε, η ανάκρουσή του συνοδεύει κάθε κορυφαία στιγμή της πατρίδας, θυμίζοντας σε όλους ότι η ελευθερία κερδίζεται με αγώνα, πίστη και ενότητα.