Πώς λειτουργεί το Κοινωνικό Leasing με έως 150 ευρώ τον μήνα – Ποιοι το δικαιούνται

Το πράσινο φως από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλαβε το ελληνικό σχέδιο «Κοινωνικό Leasing»  που χρηματοδοτείται από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, ανοίγοντας τον δρόμο για την εφαρμογή μιας σειράς μέτρων που έχουν στόχο να περιορίσουν το κόστος της πράσινης μετάβασης για νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις.

Συνολικά, το ελληνικό σχέδιο διαθέτει χρηματοδοτικά εργαλεία ύψους περίπου 5,3 δισ. ευρώ, ή 4,8 δισ. ευρώ χωρίς τον ΦΠΑ, και περιλαμβάνει παρεμβάσεις στον τομέα των μεταφορών. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το Κοινωνικό Leasing, ένα πρόγραμμα που σχεδιάστηκε ώστε η απόκτηση πρόσβασης σε ένα καινούργιο ηλεκτρικό αυτοκίνητο να γίνει πιο προσιτή για νοικοκυριά με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες και περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες.

Το πρόγραμμα προβλέπει τετραετή μακροχρόνια μίσθωση ηλεκτρικού ΙΧ, με το μηνιαίο κόστος για τον δικαιούχο να μην υπερβαίνει τα 150 ευρώ. Τα οχήματα θα επιλέγονται από συγκεκριμένη λίστα μοντέλων, ενώ στον σχεδιασμό προβλέπεται και η δυνατότητα εξαγοράς του αυτοκινήτου από τον χρήστη μετά την ολοκλήρωση της περιόδου μίσθωσης.

Για την ενίσχυση των δικαιούχων προβλέπεται βασική επιδότηση έως 500 ευρώ. Στις οικογένειες που έχουν μέλος με αναπηρία θα υπάρχει πρόσθετη ενίσχυση ύψους 1.500 ευρώ, με τη συνολική επιδότηση να μπορεί να φτάσει τα 2.000 ευρώ.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του Κοινωνικού Leasing ανέρχεται σε 170 εκατ. ευρώ και εκτιμάται ότι θα δώσει τη δυνατότητα σε περίπου 15.000 νοικοκυριά να αποκτήσουν πρόσβαση σε ένα σύγχρονο ηλεκτρικό όχημα χωρίς να χρειαστεί να επωμιστούν το υψηλό αρχικό κόστος αγοράς που εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα βασικά εμπόδια για την εξάπλωση της ηλεκτροκίνησης.

Η παρέμβαση, ωστόσο, δεν αφορά μόνο τα ιδιωτικά αυτοκίνητα. Στο ίδιο σχέδιο περιλαμβάνεται σημαντική χρηματοδότηση για την ανανέωση των δημόσιων συγκοινωνιών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Συγκεκριμένα, προβλέπονται 129 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση των στόλων των αστικών συγκοινωνιών, με την προμήθεια 211 νέων αμιγώς ηλεκτρικών λεωφορείων.

Από αυτά, 101 προορίζονται για τον ΟΑΣΑ και 110 για τον ΟΑΣΘ. Η κατανομή των νέων οχημάτων αναμένεται να γίνει με κριτήριο τις ανάγκες των περιοχών που εξυπηρετούν, δίνοντας έμφαση σε γειτονιές όπου καταγράφονται χαμηλότερα εισοδήματα, μεγαλύτερες ανάγκες μετακίνησης και μικρότερη δυνατότητα πρόσβασης σε ιδιωτικό αυτοκίνητο.

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη βαρύτητα αναμένεται να δοθεί σε περιοχές όπως η Δυτική Αττική και η Δυτική Θεσσαλονίκη, όπου οι δημόσιες συγκοινωνίες αποτελούν για μεγάλο μέρος του πληθυσμού βασικό μέσο καθημερινής μετακίνησης. Η αντικατάσταση παλαιότερων λεωφορείων με ηλεκτρικά οχήματα συνδέεται έτσι όχι μόνο με τη μείωση των εκπομπών, αλλά και με τη βελτίωση της ποιότητας των μετακινήσεων.

Σημαντικό μέρος των κονδυλίων κατευθύνεται και προς την αγορά των ταξί. Συνολικά 68 εκατ. ευρώ προβλέπονται για την αντικατάσταση παλαιών συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά οχήματα, στο πλαίσιο και των υποχρεώσεων που απορρέουν από τον Κλιματικό Νόμο.

Η βασική επιδότηση για την αντικατάσταση ενός συμβατικού ταξί ανέρχεται σε 20.000 ευρώ, ενώ μεγαλύτερη ενίσχυση, ύψους 29.000 ευρώ, προβλέπεται για ειδικά διασκευασμένα ταξί που είναι προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία.

Η εφαρμογή του συγκεκριμένου μέτρου αναμένεται να ξεκινήσει από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, όπου η κυκλοφοριακή πίεση και οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις είναι ιδιαίτερα αυξημένες, προτού επεκταθεί σταδιακά και στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας.

Το σχέδιο δεν σταματά όμως στα ΙΧ και στα ταξί. Προβλέπει επίσης στήριξη μικρών επιχειρήσεων για την αγορά ή τη μίσθωση ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων, καλύπτοντας διαφορετικές κατηγορίες, από ελαφρά van έως μεσαία και βαρέα φορτηγά.

Η έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτελεί πλέον το βασικό βήμα για την ενεργοποίηση των σχετικών δράσεων. Για την Ελλάδα, το Κοινωνικό Leasing αποτελεί ένα από τα μέτρα που επιχειρούν να συνδυάσουν την προώθηση της ηλεκτροκίνησης με την κοινωνική διάσταση της πράσινης μετάβασης, μειώνοντας το οικονομικό βάρος για όσους δυσκολεύονται περισσότερο να ακολουθήσουν τις αλλαγές στον τομέα των μεταφορών.