Υπάρχει ευρωπαϊκή αλληλεγγύη για τον Νότο;
Από τη Γροιλανδία ως την Κύπρο, η ΕΕ επιδεικνύει αλληλεγγύη κατά το δοκούν — και σίγουρα όχι πρόθυμα προς τον Νότο.
Φάνης Ουγγρίνης
Μάλλον υπερβολικοί οι φόβοι για εισβολή των ΗΠΑ στη Γροιλανδία. Είναι παρατραβηγμένο το ενδεχόμενο ο Ντόναλντ Τραμπ να ζήλεψε την επιτυχία του προκατόχου του Τζέιμς Πολκ, όταν νίκησε το Μεξικό. Πάντως τίποτα δεν μπορεί να αποκλειστεί. Άλλωστε υπήρξε αγοραπωλησία εδάφους μεταξύ των δύο κρατών το 1917, όταν μεταβιβάστηκαν οι Παρθένες Νήσοι.
Τραμπ: Εξετάζει την αγορά της Γροιλανδίας – Ο Ρούμπιο θα συναντήσει αξιωματούχους της Δανίας
Επιπλέον, στο τεράστιο παγωμένο νησί ήδη υπάρχουν πολλές εγκαταλελειμμένες αμερικανικές βάσεις, για τη επανάχρηση των οποίων η Δανία δεν θα έχει αντίρρηση. Αυτό συμπεραίνεται από το γεγονός ότι είναι πιστή σύμμαχος των ΗΠΑ, με συμμετοχή σε σχεδόν κάθε πολεμική τους δραστηριότητα τα τελευταία 80 χρόνια. Άρα, οι αιτιάσεις για ζητήματα ασφαλείας δεν ευσταθούν.
Ίσως πάλι η πίεση να σχετίζεται με την αυστηρή περιβαλλοντική νομοθεσία των Δανών, εξαιτίας της οποίας είναι ασύμφορη η επί τόπου επεξεργασία μεταλλευμάτων με υψηλή περιεκτικότητα σε σπάνιες γαίες. Αυστραλιανή εταιρεία που κατείχε τα δικαιώματα εξόρυξης κατέφυγε σε Κινέζο υπεργολάβο για να αναλάβει τη διαδικασία, πριν ματαιωθεί το εγχείρημα το 2021.
Το βέβαιο είναι ότι η τωρινή άγαρμπη αμερικανική προσπάθεια έχει προκαλέσει συντονισμένη αντίδραση εκ μέρους των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών κρατών, αλλά και της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών. Σε φρενήρεις ρυθμούς, ομάδες εργασίας συζητούν πιθανούς τρόπους απάντησης στον Τραμπ, χωρίς να αποκλείουν οποιοδήποτε σενάριο. Πρόκειται για θεαματική επίδειξη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.
Παραπλήσια κινητοποίηση υπάρχει εδώ και τέσσερα χρόνια γύρω από το θέμα της παράνομης εισβολής στην Ουκρανία. Χάρη σε αυτήν, οι Ουκρανοί συνεχίζουν να αμύνονται αποτελεσματικά, παρά τη θηριώδη αριθμητική υπεροχή των Ρώσων σε κάθε επίπεδο. Άλλη μια επίδειξη αλληλεγγύης, και μάλιστα απέναντι σε κράτος που δεν είναι καν μέλος της Ένωσης.
Δυστυχώς δεν καταγράφεται αντίστοιχη αλληλεγγύη σε ζητήματα που αφορούν τις σχέσεις μεταξύ Ελλάδας-Κύπρου και Τουρκίας. Αυτή τη στιγμή, η Γείτων κατέχει έδαφος κράτους-μέλους, απειλεί και προκαλεί στρατιωτικά σε θάλασσα και αέρα, παραβιάζει ποικιλοτρόπως το Δίκαιο της Θάλασσας, συνεργάζεται στενά με ισλαμιστές τρομοκράτες, καταστρατηγεί το διεθνές δίκαιο εμπορικού ανταγωνισμού, και προωθεί μετανάστες στα νησιά μας -από τα παράλια τα δικά της αλλά και της Λιβύης. Παρά ταύτα, εξακολουθεί να έχει προνομιακή μεταχείριση όσον αφορά τις εξαγωγές στην ΕΕ, τη συμμετοχή στην ευρωπαϊκή άμυνα και τις αμοιβαίες επενδύσεις σε τεχνολογικά κρίσιμους τομείς.
Σε κραυγαλέα αντίθεση προς τη Ρωσία, η Τουρκία δεν καταβάλλει οποιοδήποτε τίμημα για τις αναθεωρητικές-ιμπεριαλιστικές διεκδικήσεις της έναντι των άμεσων γειτόνων της. Δεν έχει τη μεταχείριση της Ρωσίας επειδή η μεταποίησή της θεωρείται σημαντική από τις βιομηχανικές δυνάμεις του Βορρά, αλλά και επειδή γεωγραφικά βρίσκεται πολύ μακριά από αυτές.
Για τους Βορειοευρωπαίους εταίρους και συμμάχους μας, σοβαρές απειλές λογίζονται μόνο όσες αφορούν τους ίδιους, όχι τον Νότο της Ένωσης, ακόμη κι αν πρόκειται για υπερβολές όπως εκείνη στη Γροιλανδία. Κάπως έτσι αντιμετωπίζουν και την Ιταλία και την Ισπανία, όταν ζητούν συνδρομή και σκληρή ενιαία πολιτική λόγω κόπωσης από τα αλλεπάλληλα κύματα παράνομων μεταναστών.
Δύο μέτρα και δύο σταθμά λοιπόν στην ΕΕ, σε μια χρονική στιγμή που η ενότητά της είναι απολύτως αναγκαία. Ο ρωσοουκρανικός πόλεμος έχει στοιχίσει ακριβά σε Ελλάδα και Κύπρο, όμως οι δύο χώρες τήρησαν ηθικά συνεπή στάση, αποφεύγοντας εγωιστικές συμπεριφορές, όπως εκείνες της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας. Αθήνα και Λευκωσία δικαιούνται πλέον να λάβουν ισάξια υποστήριξη στις δικές υποθέσεις, και μάλιστα έμπρακτα, επί του πεδίου. Αυτό σημαίνει ευρωπαϊκή συνοχή. Όχι τα ευχολόγια.
ΥΓ: Είναι αστείο να χαρακτηρίζονται “αλληλεγγύη” τα μνημόνια (ειδικά όπως εφαρμόστηκαν) και η ισχνή παρουσία της FRONTEX στα διάτρητα σύνορά μας.