Στην Κρήτη, η παραδοσιακή λεβεντιά χάνει το νόημα της
Η τραγωδία στα Βορίζια αποκαλύπτει μια Ελλάδα δύο ταχυτήτων, όπου η ατιμωρησία και η τοπική μαφία θεριεύουν μέσα στην αδιαφορία του κράτους.
Φάνης Ουγγρίνης
Δύο νεκροί και οι δέκα τραυματίες εξαιτίας βεντέτας δεν είναι κεραυνός εν αιθρία, αλλά το αποτέλεσμα μιας κουλτούρας που έχει νομιμοποίησει ηθικά τη βία, τη μαγκιά και την οπλοκατοχή ως στοιχεία… παράδοσης. Όταν σε ένα χωριό πεντακοσίων κατοίκων πέφτουν ξαφνικά εκατοντάδες σφαίρες, δεν μιλάμε απλώς για ένα έγκλημα. Μιλάμε για μια απομονωμένη κοινωνία που έχει προ πολλού πάψει να σέβεται τον νόμο.
Ηράκλειο: Προαγωγές και έφοδοι της ΕΛ.ΑΣ. μετά το αιματοκύλισμα στα Βορίζια
Η Κρήτη υπήρξε ανέκαθεν τόπος ηρώων μα και βαθιών αντιφάσεων. Τα Βορίζια, γη που μαρτύρησε το 1943 από τα εκτελεστικά αποσπάσματα των Γερμανών, σήμερα γεννά ανθρώπους που πυροβολούν για το τίποτα. Ένα ιστορικό χωριό που θα έπρεπε να αποτελεί σύμβολο υπερηφάνειας, μετατρέπεται εκ νέου σε σκηνικό βεντέτας και ασυδοσίας. Η επίκληση της παράδοσης λειτουργεί μόνο σαν άλλοθι για την πλήρη απονομιμοποίηση της έννοιας του κράτους.
Ομολογουμένως η νέα Κρήτη είναι διχασμένη. Από τη μια, οι νέοι που σπουδάζουν στο εξωτερικό, επενδύουν στον τουρισμό και στην καινοτομία, και ανοίγουν τον ορίζοντα του νησιού. Από την άλλη, μια ηχηρή και σκληρή μειοψηφία -οι «μαυροπουκαμισάδες»- που πιωμένοι οπλοφορούν και εκφοβίζουν, λερώνουν τη φήμη του τόπου τους. Και οι αρχές, ως είθισται, να δηλώνουν παρών-απών. Όλοι εκεί γνωρίζουν ποιοί είναι οι τραμπούκοι, και όλοι κάνουν πως δεν βλέπουν.
Η καθιερωμένη εικόνα του νησιού, με τις τρύπιες από ριπές πινακίδες και τις μπαλωθιές στους γάμους, είναι δυστυχώς η μικρογραφία μιας ανερχόμενης Ελλάδας. Της μεταμνημονιακής Ελλάδας, που όλο και περισσότερο θυμίζει λατινοαμερικανική ψευτοδημοκρατία γεμάτη από κραυγαλέες αντιφάσεις. Σταδιακά, κατά τόπους μαφίες καλύπτουν τα πάντα: παράνομες αγροτικές επιδοτήσεις, παραχωρήσεις για μπιτσόμπαρα, πριβέ στούντιο μασάζ, απαράδεκτες οικοδομικές άδειες, καλλιέργειες κάνναβης, περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας. Όποιος ανήκει στους… ημέτερους τίθεται αυτόματα υπεράνω του Νόμου.
Η νοσηρή κατάσταση φυσικά δεν περιορίζεται στην Κρήτη. Ρομά σε καταυλισμούς, ομάδες μεταναστών σε υποβαθμισμένες συνοικίες, ξένα εγκληματικά δίκτυα γύρω από τα λιμάνια της Βόρειας Ελλάδας· όλοι λειτουργούν μέσα σε ζώνες ανομίας που κρατικοί λειτουργοί και οι πολιτικοί προϊστάμενοί τους έχουν άθελα (ή ηθελημένα) επιτρέψει. Η διαφυγή των δολοφόνων του Δημοσθένους από την Κύπρο στη Θεσσαλονίκη, η προχθεσινή εκδικητική δολοφονία του Λάλα στην Αράχωβα, η κλιμακούμενη δράση της τουρκικής μαφίας, οι ανεξέλεγκτες ροές μεταναστών, όπλων και ναρκωτικών είναι ψηφίδες του ίδιου παζλ.
Ωστόσο, αστυνομία και δικαιοσύνη μάλλον προτιμούν να ασχολούνται με τη φύλαξη επωνύμων και με τους μπαχαλάκηδες, αφήνοντας την υπόλοιπη χώρα στο έλεος ομάδων που αξιοποιουν άβατα ως ορμητήρια.
Η Σικελία καθάρισε και άνθισε όταν βρέθηκαν άνθρωποι που δεν φοβήθηκαν να τα βάλουν με το τέρας. Η Κρήτη μπορεί να κάνει το ίδιο και επιτέλους να λειτουργήσει σαν καλό παράδειγμα για όλη τη χώρα. Αρκεί να αποφασίσει να κοιταχτεί στον καθρέφτη, και να δει πόσο έχει μεταμορφωθεί η αλλοτινή λεβεντιά της. Ενόσω η μαγκιά θα βαφτίζεται ανδρειοσύνη και η ομερτά τιμή, τέτοιες τραγωδίες θα πολλαπλασιάζονται. Και όλη η Ελλάδα θα βυθίζεται ολοένα βαθύτερα σε μια κανονικότητα φονικής ανομίας.