Η βλάβη στο FIR Αθηνών ως δείγμα αδιόρθωτου κράτους

Η διακοπή πτήσεων εντός του FIR Αθηνών ξεκίνησε στις 9 το πρωί και ήταν πλήρης μέχρι τις 13.30. Ο ελληνικός εναέριος χώρος εκκενώθηκε πλήρως, ενώ χιλιάδες επιβάτες παγιδεύτηκαν στα αεροδρόμια.

Ελλείψει επίσημης ενημέρωσης, για το θέμα αρχικά πρόσφερε πληροφορίες το συνδικαλιστικό όργανο των εργαζομένων στην ΥΠΑ, όπως δυστυχώς συνηθίζεται σε ανάλογες περιπτώσεις. Επί ώρες η κοινή γνώμη πληροφορούνταν ότι το πρόβλημα οφείλεται στον πεπαλαιωμένο εξοπλισμό της αρμόδιας υπηρεσίας· εξοπλισμό για τον οποίο υπάρχει αντιπαράθεση μεταξύ των ελεγκτών και της ηγεσίας του υπουργείου Μεταφορών. Στη συνέχεια κυκλοφόρησε ότι, σύμφωνα με την ΕΥΠ, επρόκειτο για βλάβη σε ραντάρ στα Γεράνεια Όρη. Μετά 8 ώρες, στις 17.30, η κατάσταση είχε ομαλοποιηθεί αρκετά. Τότε μας ενημέρωσε επιτέλους η ίδια η ΥΠΑ, αναφερόμενη πλέον σε μαζικές παρεμβολές των χρησιμοποιούμενων ραδιοσυχνοτήτων· παρεμβολές που δύσκολα μπορούν να θεωρηθούν τυχαίες ή ερασιτεχνικές. Αργότερα τα αίτια αποδόθηκαν σε εγχώριες τηλεπικοινωνιακές υποδομές.

ΥΠΑ για δυσλειτουργία στο FIR Αθηνών: «Η αποκατάσταση των συχνοτήτων συνεχίζεται» – Πόσες πτήσεις εξυπηρετούνται μέχρι στιγμής

Πάντως, όπου κι αν οφείλεται το χθεσινό πρόβλημα, τα εμπλεκόμενα συστήματα θεωρούνται ξεπερασμένα, παρά τα θεαματικά κρατικά έσοδα από τον εναέριο χώρο. Τα ενωσιακά όργανα έχουν επισημάνει εγκαίρως τις ελλείψεις (η ΥΠΑ υπάγεται στο Eurocontrol). Αποτέλεσμα; Τον Απρίλιο του 2024 το ΔΕΕ καταδίκασε την Ελλάδα για μη εφαρμογή του κανονισμού σχετικά με τα data link services, ενώ μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο παραπεμφθήκαμε εκ νέου, λόγω μη εφαρμογής των διαδικασιών πλοήγησης σε 44 διαδρόμους αποπροσγείωσης. Η ηγεσία του υπουργείου έχει παραμείνει σιωπηλή γύρω από τα εν λόγω ζητήματα.

Ακόμη κι αν αποδειχθεί οργανωμένη εχθρική ενέργεια, η επί τόσες ώρες διακοπή των πτήσεων αναδεικνύει επίσης τρωτότητα του συστήματος διαχείρισης κρίσεων στους ελληνικούς αιθέρες. Στην εποχή των υβριδικών πολέμων, η πιστοποίηση ESG είναι κενό γράμμα αν δεν εξασφαλίζει ομαλή συνέχιση κρίσιμων κρατικών λειτουργιών. Η πολυθρύλητη ανθεκτικότητα δεν αφορά αποκλειστικά την κλιματική αλλαγή και τις φυσικές καταστροφές· αφορά και οργανωμένες εξωτερικές απειλές. Άλλωστε, αντίστοιχες κυβερνοεπιθέσεις εκδηλώθηκαν και σε χώρες της Βόρειας Ευρώπης τους προηγούμενους μήνες.

Απαιτείται πολύ μεγαλύτερη σοβαρότητα εκ μέρους του κράτους σε περιόδους παγκόσμιας αστάθειας όπως η τρέχουσα. Αντί αυτής όμως, καταγράφεται ανεπάρκεια όλου του κρατικού μηχανισμού απέναντι σε οργανωμένο κυβερνοπόλεμο, ή έστω σε διασπορά παραπλανητικών ειδήσεων. Ας ελπίσουμε πως η επικαιροποιημένη εθνική στρατηγική κυβερνοασφάλειας (δημοσιεύτηκε στις 17/12/2025) θα αρχίσει να αποδίδει καρπούς σύντομα.

Εν ολίγοις, το νέο περιστατικό μας διδάσκει ότι ο κρατικός μηχανισμός παραμένει ανεπίδεκτος μαθήσεως. Παρά τα Τέμπη, το υπουργείο που είχε την ευθύνη για ασφαλείς σιδηροδρομικές μεταφορές εμφανίζεται ανήμπορο να προσφέρει ομαλές αεροπορικές μεταφορές, σε μια χώρα άκρως τουριστική. Η ίδια εικόνα επικρατεί στο περιφερειακό οδικό δίκτυο, όπου έννοιες όπως φωτισμός, αντιολισθηρό οδόστρωμα, αποστράγγιση ομβρίων, διαγραμμίσεις, ανακλαστήρες και μπάρες είναι εντελώς θεωρητικές. Η λογική παραμένει γνώριμη: ο εξοπλισμός αντικαθίσταται μόνο αφού σταματήσει να λειτουργεί εντελώς, ή αφού γίνει κάποιο κακό. Αδιαφορία για την ασφάλεια των πολιτών. Νοοτροπία τριτοκοσμική.

Η όλη υπόθεση θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με διαφάνεια και ταχύτητα, καθώς δεν επιτρέπεται να μείνει η υποψία ότι τα ίδια θα μπορούσαν να συμβούν μέσα στο καλοκαίρι. Εάν οι ιθύνοντες δεν ανησυχούν για τις ζωές των Ελλήνων, τουλάχιστον ας ανησυχήσουν για τα μεγάλα τουριστικά πακέτα που συμφωνούνται αυτή την περίοδο του έτους.