Η Chevron διάλεξε Ελλάδα. Εμείς μένει να διαλέξουμε πλευρά

Η είσοδος της Chevron με ποσοστό 70% στο Block 10 του Κυπαρισσιακού Κόλπου και, κυρίως, η ανάληψη του ρόλου του operator, είναι μία είδηση που αξίζει να διαβαστεί πολύ πέρα από τα στενά όρια της ενεργειακής πολιτικής.

Γιατί η Chevron δεν ήρθε απλώς να συμμετάσχει σε ακόμη μία έρευνα υδρογονανθράκων. Αναλαμβάνει τον επιχειρησιακό έλεγχο μιας παραχώρησης στο Νότιο Ιόνιο, σε συνεργασία με τη HELLENiQ ENERGY που διατηρεί το 30%, προσθέτοντας ακόμη ένα κομμάτι σε μια πολύ μεγαλύτερη εικόνα.

Και έχει ενδιαφέρον να θυμηθούμε τι ακούγαμε όταν άρχισε να συζητείται η έλευση του αμερικανικού κολοσσού στην Ελλάδα. Ότι πρόκειται για ακόμη ένα κυβερνητικό επικοινωνιακό πυροτέχνημα. Ότι οι ανακοινώσεις θα μείνουν ανακοινώσεις. Ότι μία εταιρεία αυτού του μεγέθους δεν πρόκειται να αναλάβει πραγματικό ρίσκο στην Ελλάδα.

Τελικά το ανέλαβε.

Και μάλιστα σε μία περίοδο κατά την οποία η χώρα πλησιάζει σταδιακά σε έναν νέο εκλογικό κύκλο, η ευρωπαϊκή οικονομία αναζητά ενεργειακή ασφάλεια και το γεωπολιτικό περιβάλλον από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή παραμένει εξαιρετικά ασταθές.

Αυτό από μόνο του λέει κάτι για την αξιοπιστία που έχει αποκτήσει η Ελλάδα ως επενδυτικός και γεωπολιτικός προορισμός. Και εδώ πρέπει να πιστωθεί σημαντικό μέρος της δουλειάς που έχει γίνει στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου.

Υπάρχει όμως και κάτι μεγαλύτερο.

Η Chevron μαζί με την ExxonMobil δεν βρίσκoνται πλέον μόνοι τους σε μία ελληνική παραχώρηση. Μαζί με τη HELLENiQ ENERGY συμμετέχουν σε πέντε παραχωρήσεις στην Ελλάδα, ενώ στα τέσσερα νέα θαλάσσια blocks νοτίως της Κρήτης και της Πελοποννήσου έχουν επίσης τον ρόλο του operator.

Η Ελλάδα, επομένως, έχει κάνει μία σαφή στρατηγική επιλογή: να δέσει ακόμη περισσότερο την ενεργειακή της προοπτική με τη Δύση και ιδιαίτερα με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Και εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη διάσταση της υπόθεσης.

Όποιος βλέπει τη Chevron και την ExxonMobil αποκλειστικά ως δύο πετρελαϊκές εταιρείες, βλέπει μόνο τη μισή εικόνα. Οι επενδύσεις ενεργειακών κολοσσών τέτοιου μεγέθους δημιουργούν οικονομικά συμφέροντα, γεωπολιτικές εξαρτήσεις και μακροχρόνιους δεσμούς. Δεν χρειάζεται να θεωρήσουμε ότι αποτελούν κάποιον επίσημο βραχίονα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής για να αντιληφθούμε ότι η παρουσία τους έχει αναπόφευκτα γεωπολιτικό βάρος.

Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα.

Όταν δύο από τους μεγαλύτερους αμερικανικούς ενεργειακούς ομίλους αποκτούν μακροχρόνια συμφέροντα στις ελληνικές θάλασσες, η θέση της χώρας στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου αλλάζει. Μαζί της αλλάζει και η γεωπολιτική αξία της περιοχής.

Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον στις περιοχές όπου Ελλάδα και Τουρκία έχουν διαφορετικές γεωπολιτικές επιδιώξεις. Η παρουσία μεγάλων δυτικών εταιρειών δεν λύνει αυτομάτως τις ελληνοτουρκικές διαφορές ούτε αποτελεί κάποια μαγική ασπίδα προστασίας. Δημιουργεί όμως συμφέροντα. Και στη διεθνή πολιτική τα συμφέροντα πολλές φορές αποδεικνύονται ισχυρότερα από τις δηλώσεις συμπαράστασης.

Παράλληλα, πρέπει να δούμε τη μεγάλη εικόνα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν εδώ και χρόνια να ενισχύσουν τη θέση τους στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη. Η Ευρώπη αναζητά εναλλακτικές απέναντι στη ρωσική ενέργεια. Η Ανατολική Μεσόγειος αποκτά μεγαλύτερη σημασία. Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ένας από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους του πλανήτη, ενώ η αντιπαράθεση ΗΠΑ και Κίνας επεκτείνεται πλέον από την τεχνολογία και το εμπόριο μέχρι τις πρώτες ύλες και την ενέργεια.

Μέσα σε αυτή την αναδιάταξη, η Ελλάδα επιχειρεί να γίνει κάτι περισσότερο από ένας απλός καταναλωτής ενέργειας. Θέλει να γίνει κόμβος.

Αλεξανδρούπολη, LNG, αγωγοί, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, Κρήτη, Ιόνιο, έρευνες υδρογονανθράκων. Αν ενώσει κανείς τις τελείες, δύσκολα μπορεί να υποστηρίξει ότι όλα αυτά είναι αποσπασματικά.

Υπάρχουν βέβαια και τα δύσκολα κομμάτια του παζλ. Η Θεσσαλονίκη και συνολικά η Βόρεια Ελλάδα παραμένουν μια περιοχή στην οποία διασταυρώνονται ιστορικά, οικονομικά και γεωπολιτικά συμφέροντα. Ο Πειραιάς έχει ισχυρό κινεζικό αποτύπωμα, ενώ η συζήτηση για τη μελλοντική θέση της Ελλάδας σε νέους εμπορικούς διαδρόμους, όπως ο IMEC, μόλις αρχίζει.

Κάπου εδώ λοιπόν η συζήτηση παύει να αφορά τη Chevron.

Αφορά το πού θέλει να βρίσκεται η Ελλάδα στον κόσμο που διαμορφώνεται.

Γιατί ο νέος ενεργειακός χάρτης δεν θα σχεδιαστεί μόνο με αγωγούς, γεωτρήσεις και LNG. Θα σχεδιαστεί με συμμαχίες.

Και η Ελλάδα, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, δείχνει ότι έχει επιλέξει πλευρά.

Το πραγματικά ενδιαφέρον είναι τι θα επιλέξει στο τέλος ο «εξυπνότερος λαός του κόσμου»: μία χώρα σταθερά ενταγμένη στον δυτικό γεωπολιτικό και ενεργειακό χώρο ή μια επιστροφή στις γνωστές αυταπάτες περί ίσων αποστάσεων ανάμεσα σε Δύση, Ρωσία και τις υπόλοιπες περιφερειακές δυνάμεις;

Ίδωμεν.