O Χρόνος ως Υποδομή

Στην Ελλάδα, τα μεγάλα έργα υποδομής δεν μετριούνται μόνο σε χιλιόμετρα, γέφυρες ή κτήρια· μετριούνται κυρίως σε χρόνια. Από το μετρό της Θεσσαλονίκης μέχρι τον ΒΟΑΚ και την εκτροπή του Αχελώου, ο χρόνος αποδεικνύεται ο πιο απρόβλεπτος και καθοριστικός παράγοντας, άλλοτε επιταχύνοντας την ανάπτυξη κι άλλοτε καθυστερώντας την πρόοδο για δεκαετίες.

Ίσως ο πιο κρίσιμος, αλλά και απρόβλεπτος παράγοντας, στον τομέα των έργων υποδομής στην Ελλάδα, μικρότερης ή μεγαλύτερης εμβέλειας, είναι ο χρόνος. Άλλοτε τρέχει γοργά και άλλοτε προχωρά με χαρακτηριστικά αργούς ρυθμούς, όπως δείχνει το ιστορικό κάποιων εξ αυτών.

Μετρό Θεσσαλονίκης

Η πρώτη απόπειρα κατασκευής ξεκίνησε επί δημαρχίας Κούβελα  στις αρχές Οκτωβρίου του 1988, με τα πρώτα συνεργεία να πιάνουν δουλειά στην Εγνατία, μεταξύ Πλατείας Σιντριβανίου και Στρατιωτικής Σχολής Αξιωματικών Σωμάτων. Έναν χρόνο μετά και ενώ ορίστηκε ότι το TV100 θα χρηματοδοτούσε το έργο, το σχέδιο εγκαταλείφθηκε.

Μετά από πολλές περιπέτειες, η δημοπράτηση για την κατασκευή της βασικής γραμμής του σημερινού μετρό των 9,6 χλμ. έγινε το 2006. Τελικά, η γραμμή εγκαινιάστηκε 19 χρόνια μετά, στις 30 Νοεμβρίου του 2024.

ΠΑΘΕ

Ο αυτοκινητόδρομος Πατρών – Aθηνών – Θεσσαλονίκης – Ευζώνων, γνωστός ως ΠΑΘΕ από τα αρχικά των πόλεων που συνδέει, σχεδιάστηκε κατά τμήματα από τη δεκαετία του ‘50 αλλά ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί, αφού ένα τμήμα του, το Χαλάστρας – Πολυκάστρου, δεν έχει αναβαθμιστεί σε αυτοκινητόδρομο (έχει μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση με Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης). Η ανακατασκευή επιτέλους μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης, καθώς προχωρά και η σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού με τον ανάδοχο.

Γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου

Εγκαινιάστηκε στις 12 Αυγούστου 2004, παραμονή της έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας,  κάνοντας πραγματικότητα το όραμα του Χαρίλαου Τρικούπη, ο οποίος είχε για πρώτη φορά μιλήσει στο Κοινοβούλιο για την ανάγκη γεφύρωσης  των δύο πλευρών του Στενού στις…29 Μαρτίου του 1889!

ΒΟΑΚ

Το μεγαλύτερο σήμερα εν ενεργεία έργο υποδομής στη χώρα είναι ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ). Τα πρώτα τμήματά του με χαρακτηριστικά αυτοκινητοδρόμου ξεκίνησαν να κατασκευάζονται στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ωστόσο, σήμερα, μετά από πολλά χρόνια αναμονής είναι πλέον συμβασιοποιημένες οι σχετικές εργολαβίες που «τρέχουν», μετατρέποντας τον ΒΟΑΚ σε δρόμο ανάπτυξης για την Κρήτη.

Προβλήτας 6 στο Λιμάνι Θεσσαλονίκης

Από το 1972 μέχρι και σήμερα, ο Προβλήτας 6 αποτελεί σύμβολο ανάπτυξης και εξωστρέφειας για το λιμάνι της Θεσσαλονίκης και αναμένεται να αλλάξει την εικόνα όλης της πόλης.

Η σύμβαση υπογράφηκε τον Νοέμβριο (επαναδημοπρατήθηκε, καθώς ο πρώτος διαγωνισμός ακυρώθηκε λόγω αλλαγών στις τιμές των υλικών κατασκευής μεταξύ 2021-2023). Με τη λειτουργία του αναβαθμισμένου προβλήτα θα διπλασιαστεί η ικανότητα διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων.

Σχεδιάστηκε κατά τμήματα από τη δεκαετία του ‘50 αλλά ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί, αφού ένα τμήμα του, το Χαλάστρας- Πολυκάστρου, δεν έχει αναβαθμιστεί σε αυτοκινητόδρομο.

Εκτροπή Αχελώου

Η ιδέα για την εκτροπή του Αχελώου στη θεσσαλική πεδιάδα, για την υδροδότησή της, γεννήθηκε τη δεκαετία του 1920. Το έργο που από το 1960 και μετά, περιλαμβάνεται σε κυβερνητικές εξαγγελίες, ακυρώθηκε επανειλημμένα από το ΣτΕ μετά τη δεκαετία του ‘80, μετά από  προσφυγές ομάδων. Πρόσφατα, ο Αχελώος ξαναμπήκε στο τραπέζι μέσω των αναθεωρημένων σχεδίων διαχείρισης υδάτων της Δυτικής Ελλάδας και της Θεσσαλίας, που το επαναφέρουν μέσω επιστημονικών μελετών.

ΔΡΌΜΌΣ ΘΕΣΣΑΛΌΝΙΚΗΣ – ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ: Με την παράδοση στην κυκλοφορία του περίφημου «ορφανού» χιλιομέτρου στο ύψος της Ποτίδαιας, τον Ιούνιο του 2022, ολοκληρώθηκε το οδικό τμήμα του κάθετου άξονα της Εγνατίας Οδού Θεσσαλονίκη – Νέα Μουδανιά – Ποτίδαια που ενώ από το 2011 είχε διατομή στο σύνολό του 14 μέτρων, στο τμήμα Νέα Μουδανιά – Ποτίδαια παρέμενε με διατομή 9 μέτρων. Συμβασιοποιήθηκε το 2020 και το έργο παραδόθηκε εντός προθεσμιών.

Το νέο τεύχος είναι εδώ. Δες το τώρα!

Παιδιατρικό Νοσοκομείο

Το 2006  χωροθετείται στη Μίκρα, το 2008 προκηρύσσεται διαγωνισμός, ωστόσο τα πάντα σταματούν λόγω της οικονομικής κρίσης.

Ακολουθεί νέα χωροθέτηση και το παιδιατρικό τοποθετείται στο Φίλυρο. Το αναλαμβάνει το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και οι εργασίες ξεκινούν τον Φεβρουάριο του 2024 με στόχο να παραδοθεί στην ελληνική κοινωνία στις αρχές του 2027.

Ιστορικό 5ο Λύκειο

Την επόμενη σχολική χρονιά, τον Σεπτέμβριο του 2026, υποτίθεται ότι θα είναι έτοιμο το διατηρητέο κτήριο της Κριεζώτου, «έδρα» του ιστορικού 5ου Λυκείου στα ανατολικά της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για μια ακόμη ημερομηνία παράδοσης του κτηρίου, μετά από άλλες που προηγήθηκαν. Οι εργασίες άρχισαν το 2020, με χαρακτηριστική καθυστέρηση, την ώρα που οι μαθητές μεταφέρθηκαν ήδη από το 2013 σε λυόμενα στη Νέα Παραλία. Εκεί κάνουν μάθημα ακόμη και σήμερα, 12 ολόκληρα χρόνια μετά.

Η περιπέτεια ενός δημαρχείου

Υπό διαρκή… μετακόμιση τελούσαν οι υπηρεσίες του δήμου Θεσσαλονίκης από την ίδρυσή του, το 1869. Το πρώτο δημαρχείο φαίνεται πως βρισκόταν λίγο πιο πάνω από τη σημερινή Εγνατία (στην Ίωνος Δραγούμη) και μετά ακολούθησε περιπλάνηση σε διάφορα κτήρια έως το 1958, όταν ενοικιάστηκε το Καραβάν Σαράι που στέγασε το δημαρχείο για 51 χρόνια, έως το 2009.

Η  ανέγερση ιδιόκτητης στέγης ήταν στόχος από τη δεκαετία του ‘60. Το 1976 η ανέγερσή του χωροθετήθηκε στο πρώην στρατόπεδο Τσιρογιάννη (στη σημερινή του θέση) και ο αρχιτεκτονικός διαγωνισμός ολοκληρώθηκε το 1988, ωστόσο έπρεπε να περάσει μια δεκαετία για τη χρηματοδότηση και έναρξη κατασκευής του το 2006. Στις 12 Οκτωβρίου 2009, εγκαινιάστηκε από τον τότε δήμαρχο, Βασίλη Παπαγεωργόπουλο και η πόλη της Θεσσαλονίκης, μετά από 140 χρόνια, απέκτησε δημαρχείο.