Μεταφορές στη Θεσσαλονίκη: Από τις άμαξες στα υπερσύγχρονα λεωφορεία

Η Θεσσαλονίκη, μια πόλη που δεν σταματά ποτέ να κινείται. Από τις πρώτες άμαξες μέχρι τα σύγχρονα εξελιγμένα λεωφορεία του ΟΑΣΘ, η πόλη συνεχίζει την πορεία στην πρόοδο των μεταφορών.

Το «ταξίδι» ξεκινά το 1879, όταν μια βελγική εταιρεία αναλαμβάνει για πρώτη φορά τη μεταφορά επιβατών με άμαξες τεσσάρων έως πέντε θέσεων. Οι ρυθμοί αλλάζουν το 1905, όταν οι άμαξες αποκτούν σιδηροτροχιές, μεταμορφώνονται σε ένα πρώιμο είδος τραμ και αυξάνουν τη χωρητικότητά τους σε 15–20 θέσεις.

Το 1908 εγκαινιάζεται η εποχή του ηλεκτρικού τραμ. Οι πρώτες γραμμές των τροχιοδρόμων στην πόλη είναι η γραμμή Αποθήκης (Εξοχών) – Λιμένος και η γραμμή Χιρς (σήμερα Ιπποκράτειο Νοσοκομείο) – Μπεχτσιναρ (26ης Οκτωβρίου).

Το 1927 εμφανίζονται οι πρώτες λεωφορειακές γραμμές που ενώνουν το κέντρο, την Ερμού, με την Τούμπα. Το 1936, η δημιουργία των Κοινών Διευθύνσεων ενοποιεί το δίκτυο, προσφέροντας μια πρώτη μορφή συστηματικής αστικής συγκοινωνίας.

Το νέο τεύχος είναι εδώ. Δες το τώρα!

Λίγο πριν τον πόλεμο το 1940 η Θεσσαλονίκη διαθέτει ήδη 150 λεωφορεία 40 θέσεων και ιδρύει την Κρατική Εκμετάλλευση Τροχιοδρόμων και Ηλεκτροφωτισμού Θεσσαλονίκης.

Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκόσμιου Πολέμου και της Κατοχής στην Ελλάδα, επιστρατεύονται και καταστρέφονται όλα τα λεωφορεία. Οι συγκοινωνίες εξυπηρετούνται μόνο από τις γραμμές του Τραμ, ενώ το 1947, τα ΚΤΕΛ αναλαμβάνουν, χωρίζοντας την πόλη σε τρεις τομείς.

Η νέα εποχή ξεκινά το 1957, με την ίδρυση του ΟΑΣΘ. Εκείνη τη χρονιά στους δρόμους κυκλοφορούν 283 λεωφορεία 60 και 80 θέσεων, σηματοδοτώντας την απαρχή μιας  οργανωμένης μετακίνησης.

Από το 1963 έως το 1977, ο στόλος ανανεώνεται με 283 νέα λεωφορεία 100 θέσεων, ενώ το 1978 ο ΟΑΣΘ αποκτά τα πρώτα αρθρωτά λεωφορεία στην Ελλάδα. Ένα χρόνο αργότερα, το 1979, η αστική συγκοινωνία επεκτείνεται και στα προάστια, καθώς τμήμα των ΚΤΕΛ ενσωματώνεται στον Οργανισμό.

Η πορεία του ΟΑΣΘ στις επόμενες δεκαετίες χαρακτηρίζεται από νέες συμφωνίες και συνεχείς προσαρμογές:

• 2001: Υπογράφεται η τρίτη οικονομική συμφωνία, με ισχύ έως το 2009.
• 2003: Νέα συμπληρωματική συμφωνία επεκτείνει την περιοχή ευθύνης σε 15 νέους δήμους, με την προσθήκη 48 νέων λεωφορείων.
• 2008: Η τέταρτη συμφωνία αυξάνει τον στόλο στα 600 λεωφορεία και παρατείνει τη σύμβαση έως δύο χρόνια μετά την ολοκλήρωση του Μετρό Θεσσαλονίκης.
• 2010: Προστίθενται 18 ακόμη λεωφορεία, ενώ καθιερώνεται συνεργασία με τα ΚΤΕΛ Λαγκαδά για φθηνότερη μετακίνηση των κατοίκων της περιοχής.
• 2017: Ο ΟΑΣΘ περνά σε δημόσιο έλεγχο και μπαίνει σε καθεστώς εκκαθάρισης.
• 2025: Ο στόλος έχει υπερδιαπλασιαστεί με τουλάχιστον το 40% των λεωφορείων να είναι ηλεκτρικά και τις μετακινήσεις πιο φιλικές για το περιβάλλον.