Ο χρόνος σε «ανάγνωση» δημοσιογραφική
Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ξαφνική έκδοση του theopinion.gr ΑΦΟΡΜΗ Ο Χρόνος.
Η έννοια του χρόνου παίρνει πολλές και ενδιαφέρουσες νοηματοδοτήσεις ως προς το περιεχόμενο αλλά και τις επιπτώσεις του: ζωή, φθορά, εξέλιξη, θα έλεγε κανείς…
Στη δημοσιογραφία όμως έχει πρωτεύουσα σημασία και έχω μερικά παραδείγματα:

Στις 24 Μαρτίου 1999 άρχισαν οι ΝΑΤΟϊκοί βομβαρδισμοί που διέλυσαν την Γιουγκοσλαβία. Τότε για λογαριασμό της εφημερίδας “Τα Νέα” ήμουν στην Πρίστινα. Λόγω της εθνικής εορτής οι εφημερίδες δεν κυκλοφορούσαν την επομένη της έναρξης του πολέμου, οπότε (μετά από μία εφιαλτική νύχτα με βομβαρδισμούς και εκρήξεις), πέρασα μία σχεδόν χαλαρή μέρα μαζεύοντας πληροφορίες, τραβώντας φωτογραφίες με τρομαγμένα πρόσωπα και τριγυρνώντας σε στρατόπεδα και βομβαρδισμένες εγκαταστάσεις. Χωρίς όμως τον πονοκέφαλο της σύνταξης και αποστολής κειμένου! Απίστευτη πολυτέλεια! Κάπου μέσα στο 2008, έκανα γύρισμα στον πυρηνικό σταθμό του Κοσλοντούι στη Βουλγαρία, για λογαριασμό της TV-100!

Θυμάμαι τον θάλαμο ελέγχου! Ένιωσα δέος μέσα στον κρύο, επιβλητικό χώρο, με τεράστια πάνελ ελέγχου και χιλιάδες λαμπάκια να αναβοσβήνουν, ανάμεσα στους σοβαρούς υπαλλήλους που μιλούσαν χαμηλόφωνα μεταξύ τους, παρατηρώντας οθόνες και μετρήσεις. Αλλά μόλις ο υπεύθυνος μου είπε “έχετε 20 λεπτά ακριβώς”… έχασα την ψυχραιμία μου. Έπρεπε να στηθούν κάμερες και φώτα, να κάνουμε πλάνα και συνεντεύξεις συν τα συνδετικά “σταντ απ”, τα οποία λόγω της σύγχυσης δεν θυμόμουν καν!
Είναι οι στιγμές που ο “Χρόνος” γίνεται δυνάστης
Εντελώς διαφορετικό μανδύα φορά ο “Χρόνος” σε περιπτώσεις ζωής και θανάτου! Στο Ισραήλ, το 2023, λίγες μέρες μετά την επίθεση της Χαμάς. Όλμοι και ρουκέτες έπεφταν 3-4 φορές την ημέρα από την Γάζα. Με κάθε συναγερμό, όλος ο κόσμος έτρεχε αλαφιασμένος δεξιά- αριστερά, ένιωθες από μέσα σου την δημοσιογραφική ορμή να ξεχειλίσει και να σε συνεπαίρνει, οπότε αντί να καλυφθείς έψαχνες την εικόνα για να σταθείς μπροστά της και να κάνεις το “σταντ απ” με φόντο εκρήξεις, φλόγες ή άλλα σημάδια του πολέμου! Είναι οι στιγμές που χοροπηδάς από ένταση, που διαχωρίζεται η υπόσταση του ανθρώπου από αυτήν του δημοσιογράφου! Γιατί ο άνθρωπος θέλει να τρέξει να κρυφτεί και ο δημοσιογράφος να καταγράψει την είδηση αλλά και να καταγραφεί ως ο καλύτερος, ο πιο ατρόμητος και ριψοκίνδυνος αγγελιαφόρος της. Παράξενα πράγματα, ακραία, ψυχοβγαλτικά που διαρκούν όμως μερικά δευτερόλεπτα. Γιατί στις περιπτώσεις αυτές ο “Χρόνος” γίνεται ένας τρομερός βατήρας συναισθημάτων…

Στον καιρό της πανδημίας είχε απλωθεί η φήμη ότι όλα ήταν ψέματα! Κάποιοι έλεγαν μάλιστα ότι ακόμη και στις ΜΕΘ είχαν βάλει κούκλες! Έτσι, το hot ρεπορτάζ της εποχής ήταν να μπεις μέσα σε μία τέτοια Μονάδα. Εκεί ο χρόνος απουσιάζει. Μέσα στην μακάβρια ηρεμία της ασθένειας, οι άνθρωποι είναι ζωντανοί – νεκροί, άρα δεν κινούνται, δεν μιλούν, δεν αντιδρούν, μόνο υφίστανται θεραπείες, φροντίδες και άλλα παθητικά. Αλλά τίποτε το ενεργητικό! Ο χρόνος θα ξαναρχίσει όταν κάποιος ασθενής ξυπνήσει. Άλλωστε γι’ αυτόν ο χρόνος, που ταυτίζεται με τη ζωή, σταμάτησε όταν οι γιατροί τον έθεσαν σε ύπνωση. Μήπως είναι η μόνη περίπτωση που ο χρόνος σημαίνει ζωή;

Όταν είσαι στον τόπο του ρεπορτάζ στο σωστό «Χρόνο» είναι από μόνο του μία δημοσιογραφική επιτυχία, πριν ακόμη γραφτεί ούτε μία λέξη. Όταν είσαι παρών σε ένα ιστορικό γεγονός, όπως για παράδειγμα την ώρα που μία χώρα παίρνει ένα νέο όνομα, όπως η γειτονική μας, ή όταν πέφτει ένα καθεστώς, ή όταν σημειώνεται ένα τροχαίο δυστύχημα και φτάνεις εκεί με τον τότε Δήμαρχο Θεσσαλονίκης, τότε ο παράγων «Χρόνος» είναι αυτός που σε ανεβάζει στα ουράνια!


Όσο περισσότερο όμως χρόνο έχεις στη δουλειά τόσο πιο εύκολα διακρίνεις την προπαγάνδα από την αλήθεια, την επιφάνεια από την ουσία, την ιδιοτελή πηγή από την αξιόπιστη, το απλά εντυπωσιακό από το σοβαρό. Ένα πολεμικό τοπίο, όπως αυτό της Ουκρανίας, δίνει πολλές τέτοιες ευκαιρίες. Ένας νεαρός θα κατάπινε αμάσητα αυτά που το Γραφείο Τύπου του Ουκρανικού Στρατού τάιζε τους χιλιάδες ξένους πολεμικούς ανταποκριτές, που έλαμπαν από ενθουσιασμό και δημοσιογραφική προσμονή μέσα στα μπλε αλεξίσφαιρα γιλέκα τους. Αλλά, σε αντίθεση με τους νεαρότερους και άπειρους, είναι αυτός ξέρει να διακρίνει! Πού θα κρατήσει την ψυχραιμία του όταν ακούγονται οι εκρήξεις και το πρόσωπό του δεν θα καταγραφεί ποτέ τρομαγμένο στην κάμερα, που θα προτιμήσει την ουσία από την πρόσκαιρη προπαγανδιστική εντύπωση, κλείνοντας τα αυτιά του στην πιο ελκυστική αλλά λιγότερο βάσιμη “είδηση”…
Ο παλιός (που έχει μέσα του τον “Χρόνο”) είναι αλλιώς!


