Τα σημάδια του εγκεφαλικού που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Ένα εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να εκδηλωθεί χωρίς προειδοποίηση και μέσα σε λίγα λεπτά να αρχίσουν να υφίστανται βλάβη τα εγκεφαλικά κύτταρα. Η αναγνώριση των πρώτων συμπτωμάτων και η άμεση αναζήτηση επείγουσας ιατρικής βοήθειας μπορούν να κάνουν τη διαφορά στην επιβίωση, την ανάρρωση και τον κίνδυνο μακροχρόνιας αναπηρίας.

Το εγκεφαλικό επεισόδιο παραμένει μία από τις κύριες αιτίες θανάτου και σοβαρής αναπηρίας. Ωστόσο, οι ειδικοί της Mayo Clinic τονίζουν ότι η γρήγορη θεραπεία μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τα αποτελέσματα. «Όταν πρόκειται για τη θεραπεία ενός εγκεφαλικού επεισοδίου, ο χρόνος είναι κρίσιμος», εξηγεί η δρ. Josephine Huang, νευρολόγος στη Mayo Clinic της Φλόριντα. Όσο νωρίτερα ξεκινήσει η ιατρική φροντίδα, σημειώνει, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να περιοριστεί η μόνιμη αναπηρία και να βελτιωθεί η ανάρρωση.

Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια ενός εγκεφαλικού επεισοδίου

Ένα εγκεφαλικό επεισόδιο συμβαίνει όταν διακόπτεται ξαφνικά η αιμάτωση του εγκεφάλου. Αυτό μπορεί να συμβεί είτε επειδή ένας θρόμβος φράζει μια αρτηρία που τροφοδοτεί τον εγκέφαλο, προκαλώντας ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο, είτε επειδή ένα αιμοφόρο αγγείο αιμορραγεί μέσα ή γύρω από τον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα ένα αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο. Παρότι τα αίτια και οι θεραπείες διαφέρουν, και οι δύο περιπτώσεις αποτελούν ιατρικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Προτεραιότητα έχει η όσο το δυνατόν ταχύτερη αναγνώριση του τι συμβαίνει, ώστε να ξεκινήσει η κατάλληλη θεραπεία. Μία από τις προκλήσεις είναι ότι τα συμπτώματα μπορεί ορισμένες φορές να βελτιωθούν ή ακόμη και να εξαφανιστούν. Οι ειδικοί της Mayo Clinic τονίζουν ότι αυτό δεν πρέπει ποτέ να αποτελεί λόγο για καθυστέρηση της ιατρικής αξιολόγησης. Η επείγουσα ιατρική φροντίδα πρέπει να αναζητείται μόλις εμφανιστούν τα συμπτώματα.

Τα προειδοποιητικά σημάδια που χρειάζονται άμεση δράση

Τα συμπτώματα του εγκεφαλικού επεισοδίου εμφανίζονται συνήθως ξαφνικά. Μπορεί να περιλαμβάνουν αιφνίδια αδυναμία ή μούδιασμα στο πρόσωπο, στο χέρι ή στο πόδι, δυσκολία στην ομιλία ή στην κατανόηση της γλώσσας, αλλαγές στην όραση, ζάλη και προβλήματα ισορροπίας ή συντονισμού.

Ένας χρήσιμος τρόπος για να θυμάστε τα κύρια προειδοποιητικά σημάδια είναι το ακρωνύμιο BE FAST:

• B – Ισορροπία (Balance): Ξαφνική απώλεια ισορροπίας ή συντονισμού.
• E – Μάτια (Eyes): Ξαφνική δυσκολία στην όραση ή απώλεια όρασης στο ένα ή και στα δύο μάτια.
• F – Πρόσωπο (Face): Πτώση, μούδιασμα ή ασυμμετρία στη μία πλευρά του προσώπου.
• A – Χέρι (Arm): Ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα, ιδιαίτερα στο ένα χέρι.
• S – Ομιλία (Speech): Ασαφής ομιλία ή δυσκολία στην ομιλία ή την κατανόηση των άλλων.
• T – Χρόνος (Time): Ζητήστε αμέσως επείγουσα ιατρική βοήθεια.

Το τελευταίο σημείο είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Η αναμονή για να διαπιστώσετε αν τα συμπτώματα θα επιδεινωθούν μπορεί να κοστίσει πολύτιμο χρόνο για τη θεραπεία.

Πώς αντιμετωπίζεται το εγκεφαλικό επεισόδιο

Στην περίπτωση ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου που προκαλείται από θρόμβο αίματος, οι γιατροί μπορεί να χορηγήσουν φάρμακα που προορίζονται να διαλύσουν τον θρόμβο και να αποκαταστήσουν την κυκλοφορία στην πληγείσα περιοχή του εγκεφάλου. Ορισμένοι ασθενείς μπορεί επίσης να υποβληθούν σε ελάχιστα επεμβατικές διαδικασίες, οι οποίες αφαιρούν φυσικά έναν θρόμβο από ένα φραγμένο αιμοφόρο αγγείο.

«Αυτές είναι οι λεγόμενες ενδοαγγειακές επεμβάσεις», εξηγεί η δρ. Huang. Οι γιατροί μπορούν να πλοηγηθούν μέσα σε ένα αιμοφόρο αγγείο με εξειδικευμένο εξοπλισμό, να φτάσουν στον θρόμβο και να τον αφαιρέσουν, επιτρέποντας στο αίμα να ρέει ξανά στον εγκέφαλο. Η θεραπεία διαφέρει στην περίπτωση αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου, όπου παρατηρείται αιμορραγία στον εγκέφαλο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι γιατροί πιθανώς θα χρειαστεί να ρυθμίσουν την αρτηριακή πίεση, να αντιστρέψουν τις επιδράσεις των αντιπηκτικών φαρμάκων όταν αυτό κρίνεται σκόπιμο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να πραγματοποιήσουν χειρουργική επέμβαση για την ανακούφιση της πίεσης στον εγκέφαλο. Η κατάλληλη παρέμβαση εξαρτάται, επομένως, από τον τύπο του εγκεφαλικού επεισοδίου. Αυτός είναι ακόμη ένας λόγος για τον οποίο η άμεση αξιολόγηση στο νοσοκομείο είναι απαραίτητη.

Πολλοί παράγοντες κινδύνου μπορούν να αντιμετωπιστούν

Η ταχύτητα είναι κρίσιμη από τη στιγμή που ξεκινά ένα εγκεφαλικό επεισόδιο, όμως η πρόληψη αρχίζει πολύ νωρίτερα. Η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης, το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η υψηλή χοληστερόλη, η σωματική αδράνεια και η κολπική μαρμαρυγή συγκαταλέγονται μεταξύ των παραγόντων που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου.

Σύμφωνα με ειδικούς της Mayo Clinic, σχεδόν το 90% των εγκεφαλικών επεισοδίων μπορεί ενδεχομένως να προληφθεί μέσω της κατάλληλης διαχείρισης των παραγόντων κινδύνου και των αλλαγών που υποστηρίζουν έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής. Οι τακτικές ιατρικές εξετάσεις μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό παθήσεων πριν αυτές συμβάλουν σε ένα σοβαρό καρδιαγγειακό επεισόδιο. Η σωματική δραστηριότητα, η υγιεινή διατροφή και η αποφυγή του καπνίσματος αποτελούν επίσης μέρος της πρόληψης ενός εγκεφαλικού επεισοδίου. Όπως επισημαίνει η δρ. Huang, ο εντοπισμός των παραγόντων κινδύνου και η σωστή διαχείρισή τους μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην πρόληψη ενός εγκεφαλικού επεισοδίου. Όταν, όμως, εμφανιστούν προειδοποιητικά σημάδια, η πρόληψη δίνει τη θέση της στην επείγουσα δράση. Συμπτώματα όπως ξαφνική πτώση του προσώπου, αδυναμία, δυσκολίες στην ομιλία, αλλαγές στην όραση ή απώλεια ισορροπίας πρέπει να αντιμετωπίζονται ως επείγον περιστατικό, διότι σε περίπτωση εγκεφαλικού επεισοδίου κάθε λεπτό μετράει.