ΕΣΥ: Τέλος τα χειρόγραφα φάρμακα – Όλα ηλεκτρονικά από σήμερα

Μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται τα φάρμακα στα δημόσια νοσοκομεία ξεκινά από σήμερα, 1η Σεπτεμβρίου, καθώς το ΕΣΥ περνά στην ηλεκτρονική καταγραφή της φαρμακευτικής αγωγής των νοσηλευόμενων ασθενών.

Η χειρόγραφη διαδικασία περιορίζεται και στη θέση της μπαίνει ένα ενιαίο ψηφιακό σύστημα, μέσα από το οποίο θα καταγράφεται η πορεία του φαρμάκου από τη στιγμή που ο γιατρός αποφασίζει τη θεραπεία έως τη χορήγησή της.

Πρόκειται για το Πληροφοριακό Σύστημα Ενδονοσοκομειακής Συνταγογράφησης (ΠΣΥΕΣ), το οποίο τίθεται σε εφαρμογή στα νοσοκομεία του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Η έναρξή του ανακοινώθηκε από τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, στο πλαίσιο του ευρύτερου ψηφιακού μετασχηματισμού του ΕΣΥ.

Η βασική διαφορά βρίσκεται στο ότι η φαρμακευτική αγωγή δεν θα καταγράφεται πλέον σε διαφορετικά στάδια και με χειρόγραφο τρόπο. Η διαδικασία ξεκινά με την ηλεκτρονική ιατρική εντολή, συνεχίζεται με την εκτέλεσή της από το νοσοκομειακό φαρμακείο και ολοκληρώνεται με την καταγραφή της χορήγησης του φαρμάκου στον ασθενή. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται ένα ενιαίο ηλεκτρονικό αποτύπωμα για ολόκληρη τη διαδρομή της αγωγής.

Τι αλλάζει για γιατρούς και νοσηλευτές

Στην καθημερινότητα των επαγγελματιών υγείας, η αλλαγή σημαίνει ότι περιορίζονται οι χειρόγραφες οδηγίες και οι επαναλαμβανόμενες καταχωρήσεις. Η πληροφορία για τη θεραπεία του ασθενούς θα είναι διαθέσιμη ψηφιακά, ενώ στο σύστημα ενσωματώνονται και εγκεκριμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα.

Η λογική είναι να μειωθούν τα περιθώρια για λάθη που μπορεί να προκύψουν από δυσανάγνωστες χειρόγραφες εντολές ή από τη μεταφορά της ίδιας πληροφορίας από ένα έντυπο σε άλλο. Παράλληλα, οι γιατροί και το νοσηλευτικό προσωπικό θα έχουν πιο συγκεντρωμένη εικόνα της φαρμακευτικής αγωγής που λαμβάνει κάθε νοσηλευόμενος.

Για τον ασθενή, η αλλαγή δεν μεταφράζεται σε κάποια διαφορετική διαδικασία που θα χρειαστεί να ακολουθήσει ο ίδιος. Η διαφορά βρίσκεται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται και καταγράφεται εσωτερικά η θεραπεία του νοσοκομείου. Η φαρμακευτική του αγωγή θα υπάρχει σε ηλεκτρονική μορφή και θα μπορεί να παρακολουθείται σε όλα τα στάδια της διαδικασίας.

Το υπουργείο Υγείας εκτιμά ότι η συγκεκριμένη ψηφιοποίηση μπορεί να ενισχύσει την ασφάλεια της φαρμακευτικής αγωγής και να περιορίσει τα λάθη. Η πραγματική αποτελεσματικότητα του μέτρου, ωστόσο, θα αποτυπωθεί στην πράξη, καθώς η λειτουργία του συστήματος και τα δεδομένα που θα συγκεντρωθούν θα δείξουν κατά πόσο οι στόχοι αυτοί επιτυγχάνονται.

Το δεύτερο μεγάλο στοίχημα είναι η φαρμακευτική δαπάνη

Πέρα από την καθημερινή διαχείριση της θεραπείας, το νέο σύστημα ανοίγει και ένα διαφορετικό κεφάλαιο για το ΕΣΥ: την καταγραφή της κατανάλωσης φαρμάκων μέσα στα δημόσια νοσοκομεία.

Μέχρι σήμερα, η εικόνα της συνολικής κατανάλωσης δεν ήταν εξίσου άμεση και αναλυτική. Με την ηλεκτρονική καταγραφή, το υπουργείο Υγείας αποκτά τη δυνατότητα να συγκεντρώνει δεδομένα για τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται, να εντοπίζει πιθανές αποκλίσεις και να σχεδιάζει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις ανάγκες των νοσοκομείων.

Με άλλα λόγια, το ψηφιακό αποτύπωμα δεν αφορά μόνο τον συγκεκριμένο ασθενή και τη θεραπεία που του χορηγήθηκε. Δημιουργεί παράλληλα μια συνολική εικόνα για το τι, πόσο και πού καταναλώνεται στο νοσοκομειακό σύστημα. Αυτό μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για τον προγραμματισμό των προμηθειών και τον έλεγχο των διαθέσιμων πόρων.

Το ζήτημα της ενδονοσοκομειακής κατανάλωσης φαρμάκων έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο και των φαρμακευτικών επιχειρήσεων. Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) έχει θέσει το θέμα σε επιστολή του προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, επισημαίνοντας τις επιπτώσεις που έχει η αυξημένη κατανάλωση στο νοσοκομειακό περιβάλλον.

Σύμφωνα με όσα υποστηρίζει ο ΣΦΕΕ, η κατανάλωση φαρμάκων στα νοσοκομεία μπορεί να δημιουργεί ιδιαίτερα υψηλές υποχρεωτικές επιστροφές προς το Δημόσιο μέσω του clawback. Όπως αναφέρει, για φάρμακα υψηλότερης αξίας, άνω των 30 ευρώ, το ποσοστό των επιστροφών μπορεί να ξεπερνά το 80%, γεγονός που, κατά την εκτίμηση του κλάδου, δημιουργεί σημαντικές πιέσεις στη διάθεση συγκεκριμένων θεραπειών.

Η ηλεκτρονική καταγραφή έρχεται επομένως να λειτουργήσει σε δύο επίπεδα. Από τη μία πλευρά, επιχειρεί να κάνει πιο ασφαλή και οργανωμένη τη διαχείριση της αγωγής του κάθε ασθενούς. Από την άλλη, δημιουργεί μια πολύ πιο λεπτομερή βάση δεδομένων για τη συνολική χρήση φαρμάκων στα νοσοκομεία.

Ο υπουργός Υγείας συνδέει την εφαρμογή του ΠΣΥΕΣ με τη γενικότερη προσπάθεια ψηφιακής αναβάθμισης του ΕΣΥ, υποστηρίζοντας ότι η αξιοποίηση των δεδομένων μπορεί να βοηθήσει τόσο τους επαγγελματίες υγείας όσο και τη διαχείριση των πόρων του συστήματος.

Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι πλέον η εφαρμογή του συστήματος στην καθημερινή λειτουργία των νοσοκομείων. Εκεί θα φανεί αν η μετάβαση από το χαρτί στην ηλεκτρονική καταγραφή θα περιορίσει στην πράξη τα λάθη, θα διευκολύνει το προσωπικό και, κυρίως, αν τα δεδομένα που θα συγκεντρωθούν μπορούν να μετατραπούν σε αποτελεσματικότερο έλεγχο της φαρμακευτικής δαπάνης του ΕΣΥ.