Αντηλιακό: Οι λανθασμένες αντιλήψεις που μπορεί να κοστίσουν στην υγεία του δέρματος

Το αντηλιακό εξακολουθεί να αποτελεί για πολλούς ένα προϊόν που χρησιμοποιείται αποκλειστικά στις καλοκαιρινές διακοπές ή στις επισκέψεις στην παραλία.

Ωστόσο, οι δερματολόγοι επισημαίνουν ότι η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία είναι μια συνήθεια που πρέπει να εφαρμόζεται καθημερινά, καθώς η έκθεση στον ήλιο δεν περιορίζεται μόνο στις ημέρες με έντονη ηλιοφάνεια.

Η υπεριώδης ακτινοβολία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος, ενώ παράλληλα ευθύνεται για σημαντικό ποσοστό της πρόωρης γήρανσης της επιδερμίδας. Παρότι η ηλιακή ακτινοβολία συμβάλλει, μεταξύ άλλων, στη σύνθεση της βιταμίνης D και έχει θετική επίδραση στη διάθεση, η υπερβολική έκθεση χωρίς προστασία μπορεί να προκαλέσει βλάβες που συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου.

Ένας από τους συχνότερους μύθους είναι ότι το αντηλιακό χρειάζεται μόνο όταν ο ουρανός είναι καθαρός. Στην πραγματικότητα, οι ακτίνες UV διαπερνούν τα σύννεφα και φτάνουν στο δέρμα ακόμη και τις συννεφιασμένες ημέρες. Αντίστοιχα, αρκετοί αγνοούν ότι σημαντικό μέρος της υπεριώδους ακτινοβολίας μπορεί να περάσει και μέσα από τα παράθυρα του αυτοκινήτου, του γραφείου ή του σπιτιού, γεγονός που καθιστά την προστασία χρήσιμη ακόμη και κατά τη διάρκεια της καθημερινότητας.

Εξίσου διαδεδομένη είναι η άποψη ότι οι πιο σκούροι φωτότυποι δεν χρειάζονται αντηλιακό. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι, παρότι η μελανίνη προσφέρει έναν βαθμό φυσικής προστασίας, δεν εξαλείφει τον κίνδυνο εγκαυμάτων ή άλλων βλαβών που προκαλεί η υπεριώδης ακτινοβολία. Επιπλέον, όταν ο καρκίνος του δέρματος εμφανίζεται σε άτομα με πιο σκούρα επιδερμίδα, συχνά διαγιγνώσκεται σε πιο προχωρημένο στάδιο.

Αρκετοί θεωρούν επίσης ότι η εφαρμογή του αντηλιακού μία φορά μέσα στην ημέρα είναι αρκετή. Ωστόσο, όταν κάποιος βρίσκεται σε εξωτερικό χώρο, ιδρώνει ή κολυμπά, οι δερματολόγοι συνιστούν επανάληψη της εφαρμογής περίπου κάθε δύο ώρες, ώστε να διατηρείται η αποτελεσματικότητα της προστασίας.

Δεν προσφέρουν όλα τα αντηλιακά την ίδια κάλυψη. Οι ειδικοί προτείνουν προϊόντα ευρέος φάσματος με δείκτη προστασίας τουλάχιστον SPF 30, τα οποία προστατεύουν τόσο από την ακτινοβολία UVA, που σχετίζεται κυρίως με τη γήρανση του δέρματος, όσο και από την UVB, η οποία ευθύνεται για τα ηλιακά εγκαύματα.

Ένας ακόμη διαδεδομένος ισχυρισμός είναι ότι η χρήση αντηλιακού οδηγεί σε έλλειψη βιταμίνης D. Μέχρι σήμερα, οι επιστημονικές μελέτες δεν έχουν επιβεβαιώσει ότι η σωστή χρήση του αντηλιακού προκαλεί ανεπάρκεια της συγκεκριμένης βιταμίνης, η οποία μπορεί να προσληφθεί μέσω της διατροφής ή, όταν κρίνεται απαραίτητο, με τη βοήθεια συμπληρωμάτων ύστερα από ιατρική σύσταση.

Παράλληλα, οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι δεν υπάρχουν πλήρως αδιάβροχα αντηλιακά, αλλά μόνο προϊόντα με αντοχή στο νερό για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Για τον λόγο αυτό είναι απαραίτητη η επανάληψη της εφαρμογής μετά το κολύμπι ή την έντονη εφίδρωση, σύμφωνα με τις οδηγίες κάθε προϊόντος.

Λανθασμένη θεωρείται και η αντίληψη ότι η παραμονή στη σκιά αρκεί για την προστασία από τον ήλιο. Η υπεριώδης ακτινοβολία αντανακλάται στην άμμο, στο νερό και σε άλλες επιφάνειες, γεγονός που σημαίνει ότι η χρήση αντηλιακού παραμένει απαραίτητη ακόμη και κάτω από ομπρέλα ή δέντρο.

Αντίθετα με όσα πιστεύουν αρκετοί, δεν υπάρχει «υγιεινό μαύρισμα». Κάθε αλλαγή στο χρώμα του δέρματος αποτελεί ένδειξη ότι τα κύτταρα έχουν δεχθεί επίδραση από την υπεριώδη ακτινοβολία, η οποία μπορεί να προκαλέσει αλλοιώσεις στο DNA και να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος.

Την ίδια στιγμή, οι επιστήμονες εκφράζουν ανησυχία για την εξάπλωση παραπλανητικών πληροφοριών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πρόσφατη επιστημονική μελέτη διαπίστωσε ότι, παρότι τα περισσότερα βίντεο που αφορούν το αντηλιακό προωθούν ορθές πρακτικές προστασίας, εκείνα που αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα ή την ασφάλειά του συγκεντρώνουν συχνά μεγαλύτερη απήχηση, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει αρκετούς χρήστες σε λανθασμένα συμπεράσματα.

Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι το αντηλιακό δεν αποτελεί απλώς ένα προϊόν αισθητικής φροντίδας για την πρόληψη των ρυτίδων και των πανάδων. Πρόκειται για ένα βασικό μέσο προστασίας της υγείας του δέρματος, το οποίο, σε συνδυασμό με την αποφυγή της παρατεταμένης έκθεσης στον ήλιο και τη χρήση προστατευτικού ρουχισμού, συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση του κινδύνου σοβαρών δερματικών παθήσεων.