«Therians»: Ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι που νιώθουν ζώα (VIDEO)
Ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι που ζητάνε να εξεταστούν από κτηνιάτρους;
Νικολέτα Τσορμπατζόγλου 
){kind=icon}
Από το TikTok της Αργεντινής μέχρι τα πάρκα της Ισπανίας και τις κτηνιατρικές κλινικές της Πορτογαλίας, μια παράξενη και αμφιλεγόμενη διαδικτυακή τάση έχει μετατραπεί σε παγκόσμιο κοινωνικό φαινόμενο.
Οι λεγόμενοι «Therians» ή «Θηριανοί» — άνθρωποι που δηλώνουν ότι ταυτίζονται ψυχολογικά, πνευματικά ή συμβολικά με ζώα — έχουν βρεθεί στο επίκεντρο μιας έντονης δημόσιας συζήτησης για την ταυτότητα, τα όρια του αυτοπροσδιορισμού, τη δύναμη των social media αλλά και την ψυχική υγεία των νέων.
Το θέμα πήρε ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις όταν ο Πορτογαλικός Κτηνιατρικός Σύλλογος αναγκάστηκε να εκδώσει επίσημη ανακοίνωση προς τα μέλη του, ξεκαθαρίζοντας ότι οι κτηνίατροι δεν μπορούν να παρέχουν ιατρική περίθαλψη σε ανθρώπους που αυτοπροσδιορίζονται ως ζώα. Η παρέμβαση αυτή ήρθε μετά από πληροφορίες ότι νεαροί «Therians» εμφανίστηκαν σε κτηνιατρικές κλινικές ζητώντας θεραπεία ως… ζωικοί ασθενείς.
@whiteaquri #therian #theriansafeplace #therianthropy #theriangear #quadrobicsjump ♬ the way I are –
Πίσω όμως από τις viral εικόνες με μάσκες λύκων, ουρές αλεπούδων και εφήβους που τρέχουν στα τέσσερα, κρύβεται ένα πολύ πιο σύνθετο φαινόμενο, το οποίο άλλοι αντιμετωπίζουν ως υποκουλτούρα, άλλοι ως μηχανισμό διαφυγής και άλλοι ως ένδειξη βαθύτερων ψυχολογικών δυσκολιών.
Τι είναι οι «Therians»
Ο όρος «therianthropy» προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «θηρίον» και «άνθρωπος» και ιστορικά χρησιμοποιούνταν για να περιγράψει μυθολογικά υβρίδια ανθρώπων και ζώων, όπως οι λυκάνθρωποι ή οι ζωόμορφες θεότητες.
Στη σύγχρονη διαδικτυακή κουλτούρα, οι «Therians» είναι άνθρωποι που αισθάνονται πως η ταυτότητά τους συνδέεται βαθιά με ένα συγκεκριμένο ζώο — το λεγόμενο theriotype. Για κάποιους αυτή η σύνδεση είναι πνευματική, για άλλους συμβολική ή ψυχολογική. Πολλοί περιγράφουν ότι νιώθουν «μέσα τους» λύκοι, γάτες, αλεπούδες ή άλλα ζώα, χωρίς απαραίτητα να πιστεύουν πως το σώμα τους μεταμορφώνεται βιολογικά.
Η κοινότητα αυτή αναπτύχθηκε κυρίως μέσα από διαδικτυακά forums τη δεκαετία του 1990, όμως η πραγματική έκρηξη ήρθε με το TikTok και το Instagram. Βίντεο με νεαρούς που φορούν μάσκες, ουρές, ψεύτικα αυτιά και μιμούνται ζωικές κινήσεις έγιναν viral, δημιουργώντας έναν ολόκληρο ψηφιακό μικρόκοσμο.
Μία από τις πιο γνωστές πρακτικές είναι τα λεγόμενα quadrobics: τρέξιμο, άλματα και κίνηση στα τέσσερα, με τρόπο που μιμείται τη συμπεριφορά ζώων. Στην Αργεντινή και την Ισπανία οργανώθηκαν ακόμη και συναντήσεις εφήβων σε δημόσια πάρκα, όπου δεκάδες νέοι εμφανίζονταν μεταμφιεσμένοι ως ζώα.
Από πού ξεκίνησε το φαινόμενο
Παρότι οι ρίζες της διαδικτυακής κοινότητας εντοπίζονται ήδη από τα 90s, το σύγχρονο viral κύμα φαίνεται πως ξεκίνησε δυναμικά από τη Λατινική Αμερική και ιδιαίτερα την Αργεντινή. Ρεπορτάζ της ισπανικής El País περιέγραφαν σκηνές σε πάρκα του Μπουένος Άιρες με ομάδες εφήβων που φορούσαν μάσκες λύκων ή γατών και εξασκούνταν στα quadrobics, καταγράφοντας βίντεο για τα social media.
Από εκεί, το trend μεταφέρθηκε ταχύτατα στην Ισπανία, στην Πορτογαλία, στην Ουρουγουάη αλλά και σε πολλές ακόμη χώρες, καθώς οι αλγόριθμοι του TikTok προωθούν περιεχόμενο που προκαλεί έντονη συναισθηματική αντίδραση — είτε θαυμασμό είτε σοκ είτε ειρωνεία.
Το φαινόμενο τροφοδοτήθηκε ακόμη περισσότερο από την online κουλτούρα της Gen Z, όπου η αναζήτηση ταυτότητας, η ανάγκη συμμετοχής σε κοινότητες και η επιθυμία έκφρασης μέσα από αισθητικά σύμβολα παίζουν κεντρικό ρόλο.
Η ανακοίνωση του Πορτογαλικού Κτηνιατρικού Συλλόγου
Η Πορτογαλία έγινε το επίκεντρο της διεθνούς συζήτησης όταν ο Πορτογαλικός Κτηνιατρικός Σύλλογος προχώρησε σε επίσημη οδηγία προς τους κτηνιάτρους της χώρας.
Ο Σύλλογος ξεκαθάρισε ότι, ανεξάρτητα από τον τρόπο αυτοπροσδιορισμού ενός ατόμου, ο νόμος το αναγνωρίζει ως άνθρωπο και όχι ως ζώο. Ως εκ τούτου, οι κτηνίατροι δεν μπορούν να παρέχουν διάγνωση, συνταγογράφηση ή θεραπεία σε ανθρώπους που ζητούν να αντιμετωπιστούν ως ζωικοί ασθενείς.
Η ανακοίνωση υπογράμμιζε ότι η πορτογαλική νομοθεσία προστατεύει την προσωπική ταυτότητα και την ελευθερία έκφρασης, ωστόσο δεν προβλέπει καμία μορφή «ζωικής ταυτότητας». Παράλληλα, ζητούσε από τους επαγγελματίες να χειρίζονται τέτοιες περιπτώσεις με σεβασμό και κατάλληλη γλώσσα, εξηγώντας όμως ξεκάθαρα ότι οι κτηνίατροι είναι εξουσιοδοτημένοι αποκλειστικά για τη φροντίδα ζώων.
Η υπόθεση προκάλεσε τεράστια δημόσια συζήτηση για τα όρια του αυτοπροσδιορισμού αλλά και για το κατά πόσο τέτοιες συμπεριφορές αποτελούν απλή υποκουλτούρα ή σύμπτωμα βαθύτερων ψυχολογικών δυσκολιών.
Είναι ψυχική διαταραχή;
Εδώ βρίσκεται ίσως και το πιο ευαίσθητο σημείο της συζήτησης. Παρά τους υπερβολικούς τίτλους που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επίσημη ψυχιατρική διάγνωση που να αναγνωρίζει την «ταυτότητα Therian» ως αυτόνομη ψυχική διαταραχή. Δεν περιλαμβάνεται στα διεθνή διαγνωστικά εγχειρίδια ψυχικών νοσημάτων.
Ωστόσο, αρκετοί ψυχολόγοι και ψυχίατροι τονίζουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις το φαινόμενο μπορεί να σχετίζεται με βαθύτερες ψυχολογικές δυσκολίες. Ειδικοί αναφέρουν ότι πολλοί έφηβοι που εντάσσονται σε τέτοιες κοινότητες βιώνουν κοινωνικό άγχος, απομόνωση, δυσκολίες προσαρμογής ή αναζήτηση ταυτότητας.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι αρκετές έρευνες εντοπίζουν υψηλά ποσοστά νευροδιαφορετικότητας — κυρίως άτομα στο φάσμα του αυτισμού ή με ΔΕΠΥ — μέσα σε αυτές τις κοινότητες. Για κάποιους νέους, η «ζωώδης» ταυτότητα λειτουργεί ως μηχανισμός διαφυγής από την πίεση της ανθρώπινης κοινωνικής αλληλεπίδρασης.
Οι ειδικοί ξεχωρίζουν επίσης τις περιπτώσεις απλής ταύτισης ή roleplay από τις σπάνιες περιπτώσεις κλινικής ψύχωσης. Η λεγόμενη «Κλινική Λυκανθρωπία» είναι μια εξαιρετικά σπάνια ψυχιατρική διαταραχή, κατά την οποία κάποιος έχει παραληρηματική πεποίθηση ότι μεταμορφώνεται σωματικά σε ζώο.
Οι περισσότεροι Therians, πάντως, δεν υποστηρίζουν ότι μεταμορφώνονται βιολογικά. Περιγράφουν περισσότερο μια εσωτερική, ψυχολογική ή συμβολική σύνδεση.
Αυτό είναι και το σημείο όπου πολλοί επιστήμονες προτείνουν προσοχή: άλλο η ιδιότυπη μορφή ταυτότητας ή online υποκουλτούρας και άλλο η παθολογική αποσύνδεση από την πραγματικότητα. Η κλινική σημασία εμφανίζεται όταν η συμπεριφορά οδηγεί σε σοβαρή κοινωνική απομόνωση, δυσλειτουργία ή απώλεια επαφής με την πραγματικότητα.
Τι πρεσβεύουν οι ίδιοι οι Therians
Οι ίδιοι οι Therian απορρίπτουν συχνά την ιδέα ότι πρόκειται για «τρέλα» ή φάρσα. Υποστηρίζουν ότι η σύνδεση με το ζώο αποτελεί κομμάτι της προσωπικής τους ταυτότητας και έναν διαφορετικό τρόπο κατανόησης του εαυτού.
@whiteaquri #therian #theriansafeplace #therianthropy #theriangear #quadrobicsjump ♬ Originalton – ̇
Μέσα στις online κοινότητες περιγράφουν την εμπειρία τους ως:
- πνευματικό δεσμό με συγκεκριμένο ζώο,
- μεταφορά χαρακτηριστικών προσωπικότητας,
- αίσθηση εσωτερικής ταύτισης,
- τρόπο έκφρασης της συναισθηματικής τους εμπειρίας.
Για πολλούς νέους, οι κοινότητες αυτές λειτουργούν ως «ασφαλείς χώροι» αποδοχής και κοινωνικοποίησης. Forums, Discord servers και TikTok κοινότητες προσφέρουν αίσθηση συμμετοχής σε άτομα που συχνά αισθάνονται περιθωριοποιημένα.
Παράλληλα, αρκετά μέλη της κοινότητας θεωρούν ότι τα media παρουσιάζουν το φαινόμενο αποκλειστικά ως θέαμα ή αντικείμενο χλευασμού, αγνοώντας τις πιο σύνθετες ψυχολογικές και κοινωνικές του διαστάσεις.
Η διαφορά ανάμεσα σε «Therians» και «Furries»
Οι δύο έννοιες συχνά συγχέονται, όμως οι ίδιοι οι συμμετέχοντες επιμένουν ότι πρόκειται για διαφορετικές κοινότητες.
Οι «Furries» αποτελούν μια υποκουλτούρα θαυμαστών ανθρωπόμορφων ζώων, εμπνευσμένων από κινούμενα σχέδια, anime, videogames και comics. Δημιουργούν φανταστικούς χαρακτήρες, γνωστούς ως fursonas, φορούν εντυπωσιακές στολές (fursuits) και συμμετέχουν σε conventions, παρόμοια με το cosplay.
Για τους περισσότερους Furries, η ενασχόληση αυτή είναι χόμπι, δημιουργική έκφραση και κοινωνική δραστηριότητα. Γνωρίζουν πλήρως ότι πρόκειται για παιχνίδι ρόλων ή καλλιτεχνική ταυτότητα.
Οι Therians, αντίθετα, δεν αντιμετωπίζουν την ταύτιση με το ζώο ως παιχνίδι. Πολλοί πιστεύουν ότι η σύνδεση είναι βαθιά εσωτερική και αποτελεί μέρος της πραγματικής τους ταυτότητας. Δεν «υποδύονται» απλώς ένα ζώο — θεωρούν ότι η ουσία τους συνδέεται μαζί του.
Αυτή η διαφορά είναι καθοριστική και εξηγεί γιατί οι Therians προκαλούν μεγαλύτερη κοινωνική αμηχανία και συζήτηση γύρω από την ψυχική υγεία.
Η πολιτική εργαλειοποίηση και ο «ηθικός πανικός»
Το φαινόμενο, ωστόσο, δεν έμεινε μόνο στο επίπεδο της διαδικτυακής κουλτούρας. Σε αρκετές χώρες χρησιμοποιήθηκε πολιτικά ως εργαλείο «ηθικού πανικού».
Στην Ισπανία αλλά και στις ΗΠΑ, ακροδεξιοί κύκλοι αξιοποίησαν το θέμα των Therians και των Furries για να παρουσιάσουν τη σύγχρονη κοινωνία ως «παρακμιακή». Στις ΗΠΑ κυκλοφόρησε ακόμη και η ψευδής θεωρία ότι σχολεία τοποθετούσαν δοχεία άμμου στις τουαλέτες για μαθητές «που ταυτίζονται ως γάτες».
Αναλυτές επισημαίνουν ότι τέτοιες ιστορίες λειτουργούν ως «rage bait» — περιεχόμενο σχεδιασμένο να προκαλεί οργή, ειρωνεία και πόλωση στα social media.
Στην πραγματικότητα, αρκετοί ερευνητές σημειώνουν ότι το μέγεθος του φαινομένου συχνά υπερβάλλεται από το διαδίκτυο και τα media. Πίσω από τα viral βίντεο υπάρχει μια σχετικά μικρή κοινότητα, η οποία όμως διογκώνεται αλγοριθμικά λόγω της ακραίας εικόνας που παρουσιάζει.
Η ζωομορφία δεν είναι νέο φαινόμενο
Παρότι το TikTok έδωσε νέα μορφή στο φαινόμενο, η ανθρώπινη ανάγκη σύνδεσης με τα ζώα είναι πανάρχαια.
Από τους σαμάνους που φορούσαν τομάρια και μιμούνταν ζώα στις τελετές, μέχρι τις ζωόμορφες θεότητες της Αρχαίας Αιγύπτου και τις μεταμορφώσεις θεών στην ελληνική μυθολογία, η ζωομορφία υπήρξε διαχρονικό κομμάτι της ανθρώπινης φαντασίας και πνευματικότητας.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η διαφορά είναι ότι οι παραδοσιακές τελετουργίες είχαν συμβολικό, συλλογικό και προσωρινό χαρακτήρα. Στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή, η ταυτότητα αυτή μεταφέρεται σε ατομικό επίπεδο και συχνά λειτουργεί ως προσωπικός μηχανισμός διαφυγής ή αναζήτησης νοήματος.
Ένα σύμπτωμα της ψηφιακής εποχής
Το φαινόμενο των Therians μοιάζει τελικά να βρίσκεται στο σταυροδρόμι πολλών σύγχρονων κρίσεων: της ψηφιακής απομόνωσης, της ανάγκης ταυτότητας, της δύναμης των social media, της κουλτούρας του viral αλλά και της ψυχικής ευαλωτότητας των νέων.
Η εικόνα ενός εφήβου με μάσκα λύκου να ζητά περίθαλψη από κτηνίατρο μπορεί να προκαλεί ειρωνεία ή σοκ. Όμως πίσω από αυτήν συχνά κρύβονται ζητήματα πολύ πιο σύνθετα: μοναξιά, ανάγκη αποδοχής, διαδικτυακή επιρροή και δυσκολία σύνδεσης με την πραγματικότητα.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο ανησυχητικό στοιχείο του φαινομένου: όχι ότι κάποιοι νέοι ντύνονται ζώα, αλλά ότι ολοένα περισσότεροι φαίνεται να αισθονται πως δεν μπορούν να υπάρξουν άνετα ως άνθρωποι μέσα στον κόσμο που μεγαλώνουν.