«Η Ευρώπη σε ένα αβέβαιο περιβάλλον» – Τοποθετήσεις Μ. Σχοινά, Α. Διαμαντοπούλου, Ι. Σαρμά

Τις μεγάλες προκλήσεις της επόμενης περιόδου για την Ευρωπαϊκή Ένωση ανέδειξε η συζήτηση με θέμα : «Η Ευρώπη σε ένα αβέβαιο οικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον» στο πλαίσιο του Aristotle Innovation Forum του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα «Αιμίλιος Ριάδης» της ΔΕΘ.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και πρώην Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μαργαρίτης Σχοινάς, η πρώην Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Απασχόληση και τις Κοινωνικές Υποθέσεις Άννα Διαμαντοπούλου και ο πρώην Πρωθυπουργός και πρώην Πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου Ιωάννης Σαρμάς.

Ο Μαργαρίτης Σχοινάς περιέγραψε τη «μεγάλη εικόνα» της Ευρώπης, επιχειρώντας μια συνολική αποτίμηση της ευρωπαϊκής πορείας και σημειώνοντας ότι η αφετηρία της ευρωπαϊκής ιδέας υπήρξε ιστορική και βαθιά πολιτική: «Ξεκίνησε στη δεκαετία του ’40, όταν νικημένοι και τραυματισμένοι από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο αποφάσισαν να ξαναχτίσουν τον κόσμο». Υπογράμμισε ότι επρόκειτο για «μια μαγική ιδέα», η οποία τελικά «δικαιώθηκε ιστορικά».

Ο υπουργός επέμεινε ιδιαίτερα στη διαμόρφωση της Ευρώπης των τελευταίων δεκαετιών: «Οι πατεράδες και οι παππούδες μας κάποια στιγμή στη ζωή τους, είτε πολέμησαν, είτε κοιμήθηκαν με ένα όπλο δίπλα τους. Από το 1950 και μετά στην Ευρώπη δεν έπεσε ούτε μία τουφεκιά». Πρόσθεσε, ακόμη, ότι η ευρωπαϊκή επιτυχία δεν αφορά μόνο την ειρήνη, αλλά και ένα συνολικό μοντέλο κοινωνικής οργάνωσης: «Είμαστε δημοκρατίες, έχουμε δωρεάν συστήματα εκπαίδευσης και υγείας, προσέχουμε τους ηλικιωμένους μας, είμαστε παγκόσμιοι πρωταθλητές των κοινωνικών δικαιωμάτων. Ποιος άλλος τα έχει αυτά στον κόσμο;».

Ωστόσο, ο ίδιος υπογράμμισε ότι το μοντέλο που λειτούργησε επί δεκαετίες δεν αρκεί πλέον από μόνο του. «Η συνταγή αυτή δεν μπορεί να μας κρατήσει στο μέλλον», είπε χαρακτηριστικά, εξηγώντας πως ενώ η Ευρώπη επένδυε σε αξίες, κανόνες και κοινωνικές πολιτικές, άλλες δυνάμεις επένδυαν στην ισχύ.

«Εμείς χτίζαμε αξίες και κανόνες, οι υπόλοιποι έχτιζαν ισχύ», τόνισε, επισημαίνοντας ότι η Ένωση καλείται πλέον να μάθει ένα παιχνίδι που «δεν έπαιξε ποτέ». Όπως ανέφερε: «Πρέπει να μάθουμε να παίζουμε και εμείς το παιχνίδι της ισχύος».

Σε αυτό το πλαίσιο στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας, εκφράζοντας μεγαλύτερη αισιοδοξία για αυτόν τον τομέα σε σχέση με την εξωτερική πολιτική. «Θα πάμε την Ευρώπη της άμυνας γρήγορα», είπε, προσθέτοντας ωστόσο ότι δεν αρκεί μια απλή αύξηση εξοπλισμών.

«Όχι μοιράζοντας χρήματα και ζητώντας να κάνουμε λίγο παραπάνω από αυτά που ήδη κάνουμε», σημείωσε, εξηγώντας ότι απαιτούνται κοινά ευρωπαϊκά στρατηγικά εργαλεία, όπως «ένας ευρωπαϊκός θόλος αεράμυνας, ένα κοινό ευρωπαϊκό σύστημα αντιπυραυλικής προστασίας».

Παράλληλα, στάθηκε στην οικονομική και κανονιστική ισχύ της Ευρώπης. «Έχουμε τη μεγαλύτερη και καλύτερα ρυθμισμένη εσωτερική αγορά στον κόσμο, όλοι θέλουν να κάνουν συμφωνίες μαζί μας», είπε ο κ. Σχοινάς.

«Είμαστε έτοιμοι να ανταγωνιστούμε την Κίνα με κινεζικούς όρους;» διερωτήθηκε ο κ. Σχοινάς, αναφερόμενος στον ανταγωνισμό με την Κίνα και έδωσε τη δική του απάντηση: «Πρέπει να ανταγωνιστούμε ως Ευρωπαίοι. Με τις δικές μας αξίες, με τις δικές μας προστασίες».

Κλείνοντας, παρέπεμψε στο 2015 και στην τότε ευρωπαϊκή κρίση και εξέφρασε αισιοδοξία για το μέλλον της ΕΕ παρά τις σημερινές προκλήσεις: «Αφού τα καταφέραμε τότε που ήταν όλα λάθος, είπε είμαι σίγουρος ότι θα τα καταφέρουμε και τώρα».

Η πρώην Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Απασχόληση και τις Κοινωνικές Υποθέσεις ‘Αννα Διαμαντοπούλου προσέγγισε το ζήτημα μέσα από τον φακό της γεωπολιτικής στρατηγικής και της οικονομικής ολοκλήρωσης.

Όπως υποστήριξε, η Ευρώπη πρέπει να αποδεχθεί τη θέση της στο νέο παγκόσμιο περιβάλλον: «Η Ευρώπη είναι μια μεσαία δύναμη. Το πώς θα διαχειριστεί τη στρατηγική της ώστε αυτή η μεσαία δύναμη να λειτουργήσει προς όφελος των πολιτών της είναι το βασικό ερώτημα».

Αναφερόμενη στην εξωτερική πολιτική της Ένωσης, σημείωσε ότι το πρόβλημα είναι θεσμικό. «Όσοι λένε “γιατί δεν μιλάει η Ευρώπη”, η απάντηση είναι απλή: γιατί κανείς δεν της έχει δώσει αυτό το δικαίωμα» είπε η κ. Διαμαντοπούλου.

Πρότεινε , επίσης, ως άμεση λύση την αξιοποίηση της «ενισχυμένης συνεργασίας», εξηγώντας, ότι «οι χώρες που θέλουν και μπορούν πρέπει να προχωρήσουν μπροστά».

Στο οικονομικό επίπεδο στάθηκε στην ανάγκη ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς και προσέλκυσης επενδύσεων. «Η Ευρώπη χρειάζεται 800 δισεκατομμύρια ευρώ επενδύσεις τον χρόνο», σημείωσε. Πρόσθεσε ότι είναι γνωστό τι πρέπει να γίνει, το περιγράφει ο Ντράγκι στην έκθεση του χρειαζόμαστε περισσότερη ενιαία εσωτερική αγορά. Υπογράμμισε επίσης ότι η ΕΕ πρέπει να επενδύσει σε κοινά ερευνητικά προγράμματα.

Ο πρώην Πρωθυπουργός και πρώην Πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου Ιωάννης Σαρμάς κινήθηκε σε περισσότερο θεσμική και πολιτική κατεύθυνση, εκφράζοντας επιφυλάξεις για τη μελλοντική πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Δεν είμαι καθόλου αισιόδοξος», ανέφερε εξαρχής, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο ιστορικό σφάλμα μετά τη διεύρυνσή της το 2004 με την εισδοχή δέκα νέων μελών. Κατά τον ίδιο, η διεύρυνση δεν συνοδεύτηκε από τις απαραίτητες θεσμικές αλλαγές και αυτό εξακολουθεί να παράγει δυσλειτουργίες. «Μια Ευρώπη των 28 κρατών δεν μπορούσε να εξελιχθεί με την ομοφωνία… Τώρα, μετράω τουλάχιστον δέκα ακόμη χώρες υποψήφιες προς ένταξη, ίσως γίνουν 37…» είπε ο κ. Σαρμάς.

Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη εθνικής ευθύνης, παρά τους οποιους συσχετισμούς δυνάμεων και τις συμμαχίες προκύπτουν σε ευρωπαϊκό, ή διεθνές επίπεδο: «Δεν βρίσκω σωστό να περιμένουμε από τρίτους να προστατεύσουν τα σύνορά μας» είπε και πρόσθεσε: «Οι Έλληνες πρέπει να καταλάβουμε ότι οφείλουμε να ενεργούμε έτσι ώστε να είμαστε σε θέση να προστατεύσουμε μόνοι μας τα σύνορά μας».

Ο επικεφαλής Οικονομολόγος Ομίλου, Τράπεζα Πειραιώς, Ηλίας Λέκκος επεσήμανε ότι η άνοδος του εξαγωγικού εμπορίου της Κίνας εκπλήσσει κυρίως διότι στις μέρες μας αναπτύσσεται και σε επίπεδο τεχνολογικών αγαθών, με αποτέλεσμα να δημιουργείται εμπορικό έλλειμμα με την Ε.Ε., ένω από την άλλη οι ΗΠΑ καταγράφουν επίσης εμπορικό έλλειμμα στις συναλλαγές τους με την ΕΕ. Και για αυτό, όπως είπε, η πολιτική απάντηση στις οικονομικές τάσεις είναι προστατευτισμός, οι δασμοί που υιοθετούνται για να εξισορροπηθουν αυτά τα ελλείμματα. Πάρα το γεγονός ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη αναπτύσσεται κυρίως σε Κίνα και ΗΠΑ, η ΕΕ παραμένει σε υψηλά επίπεδα σε ότι αφορά την τεχνολογική της ανάπτυξη και τις εξαγωγές τεχνολογικών αγαθών.

Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με κοινή διαπίστωση ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμες αποφάσεις, σε μια περίοδο όπου γεωπολιτικές ανακατατάξεις, οικονομικές πιέσεις και θεσμικά διλήμματα διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο για την επόμενη ημέρα της ευρωπαϊκής πορείας.

Χαιρέτησαν επίσης ο Πρύτανης του ΑΠΘ Κυριάκος Αναστασιάδης και ο Κοσμήτορας Νομικής Σχολής, ΑΠΘ Παναγιώτης Γκλαβίνης. Την εκδήλωση διοργάνωσε ο Σύλλογος Αποφοίτων του ΑΠΘ σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο και συντόνισε ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Αποφοίτων ΑΠΘ, Αντιστράτηγος ε.α. Γεώργιος Χατζηθεοφάνους.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Καλαφάτης: Χτίζουμε τη Θεσσαλονίκη του 2030 ως Ψηφιακό Λιμένα της ΝΑ Ευρώπης