Τουρισμός γκολφ: Άνω των 110 εκατ. ευρώ η συμβολή του στην ελληνική οικονομία – Πού γίνονται επενδύσεις

Πολυδιάστατη επίδραση στην οικονομία και τις τοπικές κοινωνίες παρουσιάζουν τα γήπεδα γκολφ, καθώς το άθλημα συνδέεται με παράλληλες δραστηριότητες. Οι υψηλές δαπάνες των αθλητών και επισκεπτών γκολφ, η επιμήκυνση της εποχικότητας, οι επενδύσεις αλλά και η βιώσιμη ανάπτυξη αποτελούν το τετράπτυχο της χρήσης των γηπέδων γκολφ. Η θέση της Ελλάδας, ο ανταγωνισμός, οι προοπτικές, οι επενδύσεις.

Ρεπορτάζ: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)

Έχετε αναρωτηθεί πόσα γήπεδα γκολφ υπάρχουν σε παγκόσμιο επίπεδο, σε ευρωπαϊκό αλλά και στα ελληνικά εδάφη; Ποιο είναι το οικονομικό αποτύπωμα από την χρήση τους; Πόσοι άνθρωποι ασχολούνται με το άθλημα και σε ποιες χώρες είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο;

Ποιος είναι ο ρόλος της Ελλάδας, ποια η συμβολή του στην οικονομία της και πού γίνονται επενδύσεις σε γήπεδα γκολφ; Τις απαντήσεις σας τις δίνουμε μέσα από το ρεπορτάζ του TheOpinion.

Άθλημα με ιστορία αιώνων – Πού βρίσκονται τα περισσότερα γήπεδα

Το γκολφ θεωρείται ότι πρωτοεμφανίστηκε στην Ολλανδία γύρω στο 1400, πέρασε στη Σκωτία στα μέσα του 15ου αιώνα και αποτελεί εθνικό παιχνίδι. Το 1754 διατυπώθηκαν οι κανονισμοί οι οποίοι ισχύουν μέχρι σήμερα. Εντάχθηκε εκ νέου ως Ολυμπιακό άθλημα από τους θερινούς αγώνες του 2016.

Παγκοσμίως, υπάρχουν τουλάχιστον 38.000 γήπεδα, σε 200 χώρες, με τα μισά να βρίσκονται στις ΗΠΑ, και 9.000 περίπου στην Ευρώπη, κατέχοντας το 23%.

Τουλάχιστον 62,3 εκατ. αθλητές ασχολούνται με το γκολφ παγκοσμίως (τα 27 εκατ. στις ΗΠΑ), εκ των οποίων τα 5 περίπου εκατ. (4,7 εκατ.) είναι εγγεγραμμένοι αθλητές στην Ε.Ε., με αυξητική τάση στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Στην Ευρώπη, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γκολφ του 2023 και βάσει έρευνας που έχει δημοσιεύσει το Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), τα περισσότερα γήπεδα γκολφ βρίσκονται στην Αγγλία (2.423).

Ακολουθεί η Γερμανία με 1.068 γήπεδα, η Γαλλία με 815, η Σουηδία με 653, η Σκωτία με 560, η Ισπανία με 486 κ.ο.κ. Η Πορτογαλία, η οποία μαζί με την Ισπανία, είναι οι δημοφιλέστεροι προορισμοί για γκολφ στη Μεσόγειο, διαθέτει 113 γήπεδα γκολφ.

Η Ελλάδα

Η Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες υστερεί πολύ στην ανάπτυξη του γκολφ. Σήμερα η χώρα μας διαθέτει μόνο 10 γήπεδα γκολφ, τη στιγμή που η Πορτογαλία, ευρωπαϊκή χώρα αντίστοιχου μεγέθους, διαθέτει 113 γήπεδα απολαμβάνοντας σημαντικά οφέλη τόσο σε έσοδα όσο και στην απασχόληση.

Για παράδειγμα, τα έσοδα από τον τουρισμό γκολφ στην περιοχή Algarve της Πορτογαλίας, το 2017 ανήλθαν σε €370 εκατ. με την άμεση και έμμεση επίδραση, σε όρους Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας, να εκτιμώνται σε €500 εκατ. και την επίδραση στην απασχόληση να ξεπερνά τις 16.000 θέσεις εργασίας.

Η δε αναλογία αθλητών – φίλων του γκολφ ανέρχεται σε 34 άτομα ανά 100.000 κατοίκους στην Ελλάδα, όταν στην Πορτογαλία – χώρα με αντίστοιχο πληθυσμό, αλλά περισσότερα γήπεδα γκολφ – η αναλογία είναι στα 341 άτομα, γεγονός που υποδεικνύει το περιθώριο ανάπτυξης του αθλήματος στην Ελλάδα.

Στην Ελλάδα, τα έσοδα από τη λειτουργία των γηπέδων γκολφ το 2022 εκτιμώνται σε πάνω από €10 εκατ., μόνο από τη δραστηριότητα γκολφ, χωρίς τις διασυνδεδεμένες υπηρεσίες φιλοξενίας και εστιατορίων, με σημαντική αύξηση σε σύγκριση με το 2019 (€6,35 εκατ.) Αντίστοιχα, ο συνολικός αριθμός των επισκεπτών της χώρας που αθλούνται στα γήπεδα γκολφ εκτιμώνται σε περίπου 50.000.

Η συνολική συμβολή των εγκαταστάσεων γκολφ σε όρους ΑΕΠ από τη λειτουργία των γηπέδων, καθώς και τις ευρύτερες επιδράσεις στον τουρισμό, εκτιμάται σε €111,4 εκατ.

Σε όρους απασχόλησης, η συνολική επίδραση εκτιμάται σε περίπου 4.300 θέσεις εργασίας, με τις περισσότερες από αυτές να σχετίζονται με την τουριστική δαπάνη των επισκεπτών.

Επίσης, η κατασκευή ενός γηπέδου γκολφ (απαιτούνται τουλάχιστον 500 στρέμματα για την κατασκευή του) μπορεί να συνεισφέρει επιπλέον €25 εκατ. σε όρους ΑΕΠ συνολικά κατά την κατασκευή τους, στηρίζοντας έως και 250 θέσεις εργασίας ευρύτερα στην οικονομία. Κάθε ευρώ προστιθέμενης αξίας δημιουργεί 3 ευρώ συνολικά στην οικονομία.

Λίγα γήπεδα αλλά υψηλής ποιότητας

Όπως προαναφέραμε, η Ελλάδα διαθέτει 10 γήπεδα γκολφ σε αυτόνομες εγκαταστάσεις ή σε ξενοδοχειακά συγκροτήματα.

Αυτά είναι:

–τέσσερα (4) στην Μεσσηνία και συγκεκριμένα στην Costa Navarino (The Dunes Course και The Bay Course από το 2010 και 2011 αντίστοιχα, και International Olympic Academy Golf Course και The Hills Course από το 2021-2022)

– δυο (2) στην Κρήτη, το ένα στην Χερσόνησο 18 οπών και το άλλο στην Ελούντα 9 οπών

– ένα (1) στην Κέρκυρα

–ένα (1) στην Γλυφάδα Αττικής

–ένα (1) στην Αφάντου Ρόδου και

–ένα (1) στην Χαλκιδική στο Porto Carras Grand Resort στη Σιθωνία.

Οι διεθνείς διοργανώσεις γκολφ που πραγματοποιούνται στην χώρα μας αποτελούν πόλο έλξης τόσο για επαγγελματίες αθλητές γκολφ όσο και για ερασιτέχνες.

Όπως εξηγεί στο TheOpinion ο πρόεδρος του Professional Golfers’ Association of Greece (PGA Greece) Γιώργος Διάκου, μπορεί η Ελλάδα να μην έχει επενδύσει στο επιθυμητό επίπεδο στον γκολφικό τουρισμό, ωστόσο διαθέτει υψηλής ποιότητας γήπεδα που προσελκύουν παίκτες και επισκέπτες με αυξημένη τη μέση κατά κεφαλήν δαπάνη.

Σύμφωνα με έρευνες, οι επισκέπτες αυτοί έχουν κατά μέσο όρο περίπου 4 φορές υψηλότερη δαπάνη από τον μέσο όρο των τουριστών στη χώρα. Το άμεσο οικονομικό αποτύπωμα σε όρους ΑΕΠ από τη λειτουργία των γηπέδων και τον τουρισμό ανέρχεται σε €53,3 εκατ.

«Τα τέσσερα γήπεδα γκολφ που έχουν δημιουργηθεί στην Costa Navarino, στη Μεσσηνία, έχουν φέρει τουριστική ανάπτυξη σ’ όλη την περιοχή και έχουν καθιερώσει την Costa Navarino ως έναν πολυτελή τουριστικό προορισμό» αναφέρει ο πρόεδρος της PGA Greece κ. Διάκου.

Ο ίδιος, ο οποίος διατελεί και διευθυντής στο γήπεδο γκολφ της Αφάντου Ρόδου, όπως μας εξηγεί, η Ρόδος ενώ βρίσκεται στον τουριστικό χάρτη, θα μπορούσε να αναπτυχθεί περαιτέρω και στον τομέα του γκολφικού τουρισμού. Τουλάχιστον οκτώ διαφορετικές περιοχές έχουν προταθεί στον παρελθόν για τη δημιουργία νέου γηπέδου γκολφ στο νησί, καμία ωστόσο δεν αξιοποιήθηκε.

Παράλληλα, επισημαίνεται, ότι ανταγωνίστριες χώρες όπως η Τουρκία, η Πορτογαλία, η Ισπανία ακόμη και η Αίγυπτος επενδύουν συστηματικά στις υποδομές ως προορισμοί (και) για γκολφ.

«Η Τουρκία τη δεκαετία του ’80 δεν είχε κανένα γήπεδο και σήμερα έχει πάνω από 30» αναφέρει στο TheOpinion ο πρόεδρος της PGA Greece υπογραμμίζοντας την ανάπτυξη και τον αριθμό των γηπέδων που διαθέτουν Ισπανία και Πορτογαλία. Τονίζει όμως το επαγγελματικό επίπεδο και τη βελτίωση που αποκτούν τα τελευταία χρόνια οι Έλληνες γκολφέρ, οι οποίοι διεκδικούν και αποσπούν υψηλές βαθμολογίες σε διεθνείς αγώνες.

Να σημειώσουμε ότι οι εγγεγραμμένοι αθλητές γκολφ στην Ελλάδα ανέρχονται σε 1.040 το 2023, με αυξητική τάση και περίπου 1 στους 3 να είναι ηλικίας κάτω των 19 ετών. Περισσότεροι, ωστόσο, ασχολούνται με το σπορ ερασιτεχνικά, με τον συνολικό αριθμό τους να ανέρχεται σε περίπου 3.500 άτομα. Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΟΒΕ, σε αριθμό αθλητών ανά γήπεδο γκολφ, η Ελλάδα βρίσκεται στην 42^η θέση με 115 παίκτες.

Οι επενδύσεις σε ελληνικά γήπεδα γκολφ

Πρόσφατα, ανακοινώθηκε το επετειακό διεθνές τουρνουά γκολφ AEGEAN Messinia Pro Am, που θα διεξαχθεί στα τρία από τα τέσσερα γήπεδα της Costa Navarino, 24-27 Ιουνίου, προσελκύοντας έως 75 ομάδες αποτελούμενες από τέσσερις παίκτες η κάθε μία (έναν επαγγελματία και τρεις ερασιτέχνες).

Καθώς η ζήτηση για τουριστικές υπηρεσίες που συνδέονται με το γκολφ έχει άμεση σχέση με την ποιότητα, τις παροχές και τον αριθμό των γηπέδων που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση μεταξύ τους, υπάρχοντα γήπεδα γκολφ και επιχειρηματίες επενδύουν στην αναβάθμισή τους.

Έχουμε δυο τέτοιες περιπτώσεις που είναι σε εξέλιξη:

α. η πρώτη αφορά το γήπεδο γκολφ Αφάντου Ρόδου και

β. η δεύτερη το γήπεδο γκολφ Πόρτο Καρρά στη Σιθωνία Χαλκιδικής.

Το έργο στο Γκολφ Αφάντου Ρόδου

Το γήπεδο γκολφ της Αφάντου λειτουργεί από το 1973 και βρίσκεται σε κομβικό σημείο στο νησί της Ρόδου. Απέχει περίπου 25 χλμ. από τον διεθνή αερολιμένα «Διαγόρας», με εύκολη πρόσβαση μέσω της επαρχιακής οδού Ρόδου – Λίνδου.

Το γήπεδο 18 οπών μπαίνει σε νέα τροχιά, καθώς το ακίνητο έχει περάσει στον έλεγχο του Ομίλου Μitsis, από το 2022, έπειτα από εξαγορά από άλλον επενδυτή που είχε αναδειχθεί πλειοδότης στον διαγωνισμό του Υπερταμείου (πρώην ΤΑΙΠΕΔ).

Πρόκειται για μια επένδυση ύψους 400 περίπου εκατ. ευρώ, με στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου τουριστικού προορισμού που θα λειτουργεί 12 μήνες τον χρόνο. Στο επενδυτικό πλάνο του Ομίλου περιλαμβάνονται ξενοδοχεία, μαρίνα, παραθεριστικές κατοικίες, εμπορικό κέντρο.

Σ’ ότι αφορά το νέο γήπεδο γκολφ, θα είναι σχεδιασμένο από τον θρύλο του γκολφ Jack Nicklaus, σε συνεργασία με τον διεθνούς φήμης όμιλο Nicklaus Design, και θα λειτουργεί καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Σύμφωνα με πληροφορίες του TheOpinion, οι εργασίες της επένδυσης αναμένεται να ξεκινήσουν το 2027, και  θα εξελίσσονται τμηματικά: αρχικά θα ετοιμαστεί το γήπεδο 9 οπών, και σε χρονικό ορίζοντα δυο περίπου ετών, θα ολοκληρωθεί το υπερσύγχρονο γήπεδο 18 οπών.

«Πρόκειται για μια μεγάλη επένδυση, που έχει ανάγκη η Ρόδος» δηλώνει στο TheOpinion ο πρόεδρος της PGA Greece και διευθυντής στο γκολφ Αφάντου τα τελευταία δυο χρόνια Γιώργος Διάκου.

Ο ίδιος με εμπειρία πάνω από 40 χρόνια και επαγγελματίας στο άθλημα από το 1996, όπως μας εξηγεί, με την πολυετή γνώση και εμπειρία του, επιθυμεί να βάλει το αποτύπωμά του στην ανάπτυξη του γκολφικού τουρισμού και στη Ρόδο, και να μπει η γενέτειρά του στον παγκόσμιο χάρτη του τουρισμού γκολφ.

Κάτι αντίστοιχο που συνέβη με την περίπτωση της Μεσσηνίας, στην περιοχή της Πύλου, με την Costa Navarino που διαθέτει τέσσερα (4) γήπεδα γκολφ. Ένας ικανός αριθμός γηπέδων γκολφ, που είναι προϋπόθεση για την ανάδειξη μιας περιοχής σε προορισμό γκολφ και την προσέλκυση επισκεπτών.

Μάλιστα, ο συγκεκριμένος προορισμός, μεταξύ άλλων, έχει επιμηκύνει την τουριστική περίοδο, με τις πρώτες διεθνείς πτήσεις για φέτος να έχουν ξεκινήσει στα μέσα Μαρτίου.

Να σημειώσουμε ότι το γήπεδο γκολφ Αφάντου λειτουργεί αυτό το διάστημα, όπου μπορούν να προπονηθούν ή να παίξουν τα μέλη του και οι επισκέπτες, ωστόσο υπάρχει σχετικός περιορισμός καθώς στερείται υποδομών. «Σε κάθε περίπτωση το να παίξει κανείς στο γήπεδο με το σημερινό του σχεδιασμό αποτελεί πρόκληση για το κάθε επισκέπτη» υπογραμμίζεται.

Εργασίες αναβάθμισης στο γκολφ του Πόρτο Καρράς

Στη Σιθωνία Χαλκιδικής, το ιστορικό εμβληματικό Porto Carras Crand Resort, συμβάλει καθοριστικά στην εγκαθίδρυση του πολυτελούς τουριστικού προϊόντος στην περιοχή και όχι μόνο, για πάνω από μισό αιώνα.

Στις εγκαταστάσεις του, οι οποίες εκτείνονται σε μια κατάφυτη έκταση 18.000 στρεμμάτων και δίπλα σε αμμώδη ακτογραμμή μήκους 9 χλμ., μεταξύ άλλων, περιλαμβάνεται και το γήπεδο γκολφ διεθνών προδιαγραφών.

Είναι το μοναδικό γήπεδο γκολφ της Βορείου Ελλάδος, εκτείνεται σε 450 στρέμματα, και από την αρχική του μορφή που ήταν 9 οπών, κατόπιν επανασχεδιασμού το 2003 λειτουργεί πλέον σαν γήπεδο 18 οπών.

Κάθε χρόνο φιλοξενεί διεθνείς αγώνες γκολφ με τη συμμετοχή επαγγελματιών παικτών και ερασιτεχνών, όπως για παράδειγμα το τουρνουά Porto Carras Pro-Am AEGEAN Mini Tour, το οποίο αποτελεί πλέον σημαντικό μοχλό για την ενίσχυση του γκολφικού τουρισμού στην περιοχή.

Η εν λόγω διοργάνωση πραγματοποιείται την άνοιξη (Απρίλιο ή Μάιο), επιμηκύνοντας τη σεζόν. Φέτος, μετατίθεται για τον Σεπτέμβριο, καθώς σύμφωνα με πηγές του TheOpinion το γήπεδο γκολφ βρίσκεται σε στάδιο αναδιαμόρφωσης και εκσυγχρονισμού με στόχο την πλήρη αναβάθμισή του, εφαρμόζοντας παράλληλα πρακτικές βιωσιμότητας.

Το κόστος της επένδυσης φτάνει περί τα 2,5 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνοντας τον καθαρισμό των τριών υδάτινων στοιχείων (λίμνες), την πλήρη ανακαίνιση του Golf Club House, το αρδευτικό σύστημα κλπ. Το γήπεδο παραμένει ανοιχτό, με τις εργασίες αναβάθμισης να είναι σε εξέλιξη.

Τέλος, να σημειώσουμε ότι το Porto Carras Grand Resort, μέλος του ομίλου Belterra Investments, ξεκινάει τη φετινή σεζόν, σήμερα, Δευτέρα 20 Απριλίου.