Δροσιά στο Βέρμιο: Ορεινά χωριά, λιβάδια, λίμνες και καταρράκτες (ΦΩΤΟ)
Ντέπυ Χιωτοπούλου 
){kind=icon}
Ταξιδεύοντας στην Ημαθία και με αφετηρία τη Βέροια ανεβαίνουμε στα 1.450 μ. στο δημοφιλές ορεινό χωριό Σέλι, διασχίζουμε χωμάτινες διαδρομές στο Ξηρολίβαδο, πηγαίνουμε στη λίμνη Αλιάκμονα και δροσιζόμαστε στους καταρράκτες κάτω από την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου – Σκήτη Βεροίας.
Ρεπορτάζ + φωτ.: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)
Η αλήθεια είναι ότι η χθεσινή κατακόρυφη πτώση της θερμοκρασίας, μας ευχαρίστησε. Τουλάχιστον, όλους όσοι τυχαίνουν να είναι στην πόλη και όχι σε κάποιο δροσερό μέρος.
Έτσι λοιπόν, με αφορμή, την πτώση της θερμοκρασίας, που στην περίπτωση της Θεσσαλονίκης από τους 30 και 35 βαθμούς Κελσίου έπεσε στους 20ο, είπαμε να ακολουθήσουμε κοντινές διαδρομές στη φύση, που θα συνδυάζουν ορεινά χωριά, λιβάδια, λίμνες και καταρράκτες.
Πρώτος σταθμός Σέλι
Το Κάτω Βέρμιο, γνωστό ως Σέλι, βρίσκεται στις πλαγιές του Βερμίου Όρους, σε υψόμετρο 1.450 μ. Το κλίμα του είναι ιδανικό, ανάλογα την εποχή. Να φανταστείτε, χθες, το θερμόμετρο έδειχνε 10 βαθμούς Κελσίου και προχθές 20! Απέχει 25 χλμ. από τη Βέροια διασχίζοντας μια όμορφη διαδρομή μέσα στο πράσινο. Από Θεσσαλονίκη 95 χλμ. και από Νάουσα 18 χλμ.
Το Σέλι, τη θερινή περίοδο, σφύζει από ζωή, καθώς ως παραθεριστικός προορισμός κατακλύζεται, κατά κύριο λόγο, από τους Βεροιώτες που διατηρούν εκεί σπίτια. Σπίτια μεγάλα, βίλες, σπίτια μικρά, πετρόκτιστα, άλλα επιβλητικά και άλλα πιο ταπεινά. Χίλια πεντακόσια (1.500) σπίτια είναι καταγεγραμμένα και το καλοκαίρι ο κόσμος υπολογίζεται σε 3.000 – 5.000 κατοίκους.
Οι οικογένειες κάθονται στις αυλές και στα μπαλκόνια τους, τα δε παιδιά, πολλά παιδιά, τριγυρνούν στους δρόμους και τις πλατείες του χωριού με τα ποδήλατά τους. Είναι παράδεισος γι’ αυτά!
«Τι σας λείπει;» ρωτήσαμε τον πρόεδρο του Σελίου Γιώργο Φαρσαρώτο, τον οποίο και συναντήσαμε κατά τη διάρκεια της ανοιχτής εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Τετάρτη 22/7 στην πλατεία του χωριού για την ανάδειξη «Δημιουργίας Δικτύου Μονοπατιών και Διαδρομών Πεζοπορίας Δήμου Βέροιας».
«Δεν μας λείπει τίποτα» ήταν η απάντηση που πήραμε, εξηγώντας πως έχουν ένα πολύ καλό οδικό δίκτυο, από τα καλύτερα των ορεινών χωριών, «έχουμε παιδικές χαρές, πάρκα, πράσινο, γήπεδα ποδοσφαίρου και μπάσκετ, drone Πολιτικής Προστασίας, έναν γιατρό παθολόγο από 15 Ιουλίου έως 15 Αυγούστου, για να καλύπτει τις ανάγκες των κατοίκων, είμαστε ευχαριστημένοι» υπογράμμισε ο πρόεδρος του Σελίου, μιλώντας στο TheOpinion.
Επίσης, ο Πολιτιστικός Τουριστικός Όμιλος Σελίου που απαρτίζεται από περίπου 300 – 350 μέλη, διοργανώνει διάφορες δράσεις κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού αλλά και τον χειμώνα, ενώ αξίζει να σημειώσουμε το μεγάλο πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου που συγκεντρώνει περί τους 10.000 επισκέπτες αλλά και τον εορτασμό για τα Εννιάμερα της Παναγίας.
Υποδομές
Το Σέλι διαθέτει δυο ταβέρνες, εκ των οποίων η μία λειτουργεί από το 1949, φούρνο που σερβίρει και πίτσα, μακαρονάδες, υπάρχουν δυο τρεις καφετέριες, ενώ το ιατρείο Σελίου για το διάστημα 15/7 – 15/8 λειτουργεί 08.00 – 14.00.
Εάν κάπου πάσχει το Σέλι, είναι στη διαμονή, «έχουμε 50 κλίνες, εκεί πάσχουμε» δήλωσε ο κ. Φαρσαρώτος. Σ’ ότι αφορά το χιονοδρομικό κέντρο Σελίου που είναι σε απόσταση 1,5 χλμ. από το χωριό, είναι το πρώτο εθνικό οργανωμένο χιονοδρομικό της Ελλάδας που ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1934.
«Το χιονοδρομικό είναι σε φάση αναπροσαρμογής και ευελπιστούμε να λειτουργήσει αυτόν το χειμώνα» ανέφερε ο κ. Φαρσαρώτος σ’ ότι αφορά τα προβλήματα που αντιμετώπισε το χιονοδρομικό κέντρο Σελίου τον περασμένο χειμώνα.
«Το χιονοδρομικό κέντρο για να μπορεί να λειτουργήσει, με την αλλαγή της κλιματικής αλλαγής, χρειάζεται απαραίτητα τεχνητή χιόνωση» μας είπε η Έλενα Καραφώλα, τέταρτη γενιά της οικογενειακής ταβέρνας που λειτουργεί στο κέντρο του Σελίου από το 1949, λέγοντας μας εν συντομία την ιστορία της επιχείρησης.
Η ιστορία του χωριού
Να πούμε ότι το Σέλι είναι Βλαχοχώρι και ιδρύθηκε την περίοδο 1826 – 1835 από Βλάχους κτηνοτρόφους που έφυγαν ομαδικά (περίπου 180 οικογένειες) από την Αβδέλλα – ένα από τα επτά βλαχοχώρια της Πίνδου. Ο οικισμός αποτελούνταν από δυο γειτονιές (μαχαλάδες): τη Νάπαρτι (σημαίνει μακρινοί, από άλλη μεριά) και εκεί εγκαταστάθηκαν πρώτα οι «Ναπαρτιάνοι» και τη Μαρούσια με τους «Μαρουσιάνους». Η Νάπαρτι βρίσκεται βορειοδυτικά του χωριού και εκεί είναι η εκκλησία της Παναγίας και η Μαρούσια είναι νοτιοδυτικά και ανήκει στην ενορία των Αγίων Αποστόλων.
Δεύτερος σταθμός Ξηρολίβαδο
Άλλος ένας ορεινός οικισμός σε υψόμετρο 1.220 μ. είναι το Ξηρολίβαδο, επίσης βλαχοχώρι, και είναι χτισμένο σε ένα οροπέδιο του Βερμίου.
Για να φτάσουμε, ακολουθούμε από Βέροια τη διαδρομή για Σέλι και στο 10ο χλμ. στρίβουμε αριστερά, διανύοντας άλλα 8 χλμ.
Πολύ όμορφος είναι ο χώρος αναψυχής στο δάσος που περικλείεται από μαύρη πεύκη, και βρίσκεται δίπλα στον οικισμό. Έχει διάσπαρτους πάγκους για πικνίκ, ενώ χωμάτινες διαδρομές που είναι μόνο για τετρακίνητα οχήματα καταλήγουν είτε στο χιονοδρομικό κέντρο Σελίου, πάνω στην πίστα, (περίπου 20 χλμ.), είτε στη Ζωοδόχο Πηγής, μετά την Καστανιά (περίπου 30 χλμ.).
Η κορυφή της πλαγιάς είναι το Ξηροβούνι και φτάνει τα 1.824 μ., και από εκεί που ξεκινάει το μονοπάτι περνάει και το Ευρωπαϊκό Μονοπάτι Ε4.
Η διαδρομή Ξηρολίβαδο – Ξηροβούνι είναι η Α1, η οποία εντάσσεται στο δίκτυο μονοπατιών Veria Trails, και οδηγεί μέσα από δάση, αλπικά τοπία και πανοραμικές κορυφές. Είναι κυκλική διαδρομή, το μήκος της είναι 16.652 μέτρα, και έχει βαθμό δυσκολίας 4/5. Η ορεινή πεζοπορία υπολογίζεται στις επτά (7) ώρες, με εκκίνηση και τερματισμό το Ξηρολίβαδο, και προτείνεται για έμπειρους πεζοπόρους και ορειβάτες.
Το δε συνδετικό μονοπάτι Α1α έχει απόσταση 1.033 μ. και η διάρκεια είναι 22 λεπτά.
Στο κέντρο του χωριού λειτουργεί καφετέρια – ταβέρνα που σερβίρει ψητά της ώρας, σαλάτες, ορεκτικά, μεζέδες κλπ. ενώ μέσα στο δάσος ενοικιάζεται και ένα ξύλινο σπίτι με βραχυχρόνια μίσθωση.
Τρίτος σταθμός Λίμνη Αλιάκμονα
Σε απόσταση 8 χλμ. νοτιοανατολικά της Βέροιας, μετά το χωριό Αγία Βαρβάρα, φτάνουμε στο φράγμα Αλιάκμονα, όπου δεξιά και αριστερά μας απλώνεται η τεχνητή λίμνη Αλιάκμονα.
Δεξιά και αριστερά της γέφυρας, πριν ή μετά τη διάσχισή της, υπάρχουν διαδρομές που μπορούμε να απολαύσουμε πλάι στις όχθες της λίμνης. Ωστόσο, δραστηριότητες εντός της λίμνης δεν επιτρέπονται καθώς η περιοχή είναι ενταγμένη στο Δίκτυο Natura 2000. Η παραλίμνια διαδρομή 8 χλμ. μετ’ επιστροφής, στο ύψος του φράγματος, χρησιμοποιείται συχνά από ανθρώπους που θέλουν να αθληθούν πεζοπορώντας, τρέχοντας ή με ποδήλατο.
Στην είσοδο του φράγματος Αλιάκμονα, λειτουργεί καφετέρια ταβέρνα κάτω από τα δέντρα.
Να σημειώσουμε ότι ο Αλιάκμονας είναι ο μεγαλύτερος ποταμός της Ελλάδας, μήκους 297 χλμ., πηγάζει από τα ορεινά του Γράμμου, διασχίζει μεγάλο τμήμα της Μακεδονίας και εκβάλλει στο Θερμαϊκό κόλπο.
Η ονομασία Αλιάκμονας είναι σύνθετη: προέρχεται από το αλς (άλας, θάλασσα) και από το ακμών (αμόνι). Σύμφωνα δε με την ελληνική μυθολογία, ο ποτάμιος θεός Αλιάκμονας ήταν γιός του Ωκεανού και της Τηθύος.
Το δε φράγμα Αλιάκμονα δημιουργήθηκε το 1950, ενώ πριν την κατασκευή του, ο ποταμός πλημμύριζε συχνά και σχηματίζονταν έλη. Με τη δημιουργία του φράγματος γίνεται ομαλή άρδευση των γύρω εκτάσεων ενώ συμβάλλει και στην ύδρευση της Θεσσαλονίκης.
Τέταρτος σταθμός Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου
Με αφετηρία μας τη Βέροια κινούμαστε νότια ανατολικά και σε συνολική απόσταση 15 χλμ. φτάνουμε στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου -Σκήτη Βεροίας, ένα από τα σημαντικότερα μοναστηριακά κέντρα της Μακεδονίας, με ιστορία από τον 9ο αιώνα.
Είναι χτισμένη μέσα σ’ ένα καταπράσινο φυσικό τοπίο και η θέα από το μπαλκόνι της προς τον ποταμό Αλιάκμονα, την μονή Θεοτόκου Καλλίπετρας στην περιοχή Ραχιά, και τα Πιέρια όρη είναι μοναδική!
Τον 14ο αιώνα ιδρύθηκε Σκήτη από τον Άγιο Γρηγόριο Παλαμά, ενισχύοντας τον ασκητικό της χαρακτήρα. Εκτός από τον Άγιο Γρηγόριο Παλαμά, συνδέεται με τον Άγιο Διονύσιο Εν Ολύμπω, τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό, τον Άγιο Θεοφάνιο ενώ εκεί εκοιμήθη ο Όσιος Αντώνιος το 950.
Η μονή το 1822 καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Τούρκους, και το μοναδικό κτίριο που διασώθηκε είναι το παρεκκλήσι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος κάτω από το βράχο. Ανοικοδομήθηκε την περίοδο 1830 – 1845 και λειτουργεί ως ανδρώα μονή, όπου σήμερα μονάζουν τρεις μοναχοί.
Μεταξύ άλλων, δείτε και το διώροφο σπήλαιο, το οποίο είναι ένα πελώριο απολιθωμένο πλατάνι. Χρησιμοποιήθηκε ως τόπος άσκησης τον 14ο αιώνα, όταν ήρθαν εδώ ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, οι δυο αδελφοί του και μαθητές του.
Στα προηγούμενα χρόνια, οι πατέρες της μονής το χρησιμοποιούσαν σαν Κρυολόγο, δηλαδή σαν χώρο αποθηκεύσεως των τροφίμων.
Από τη δημιουργία του φράγματος Αλιάκμονα το 1950, καταστράφηκαν αρκετά ασκηταριά τα οποία ήταν του 3ου αιώνα.
Η μονή υποδέχεται ετησίως περίπου 2.000 – 3.000 επισκέπτες, ενώ απέχει από τη Βεργίνα 5 χλμ.
Η πύλη της Μονής ανοίγει στις 07.00 το πρωί και κλείνει στις 21.30. Δευτέρα και Παρασκευή έως 17.00, Καθημερινά κλειστά 14.00 – 17.00, Κυριακές και μεγάλες εορτές ανοιχτά και τις μεσημεριανές ώρες.
Ιερές Ακολουθίες: Όρθρος 6.30 – 08.00 π.μ., Εσπερινός 17.00, Απόδειπνο 21.00, Σάββατο Θεία Λειτουργία 07.30 π.μ., Κυριακή έναρξη Μεσονυκτικού 07.00 π.μ.
Πεζοπορική διαδρομή
Από την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου ξεκινάει η Α5 διαδρομή, η οποία εντάσσεται στο δίκτυο μονοπατιών Veria Trails. Είναι κυκλική, με σημείο εκκίνησης/ τερματισμού την ιερά μονή.
Σημείο ενδιαφέροντος είναι το Αναρριχητικό πεδίο Αλιάκμονα, η διάρκεια της διαδρομής είναι 30 λεπτά, είναι κατάλληλη για φυσιολάτρες και προσκυνητές, το μήκος της είναι 4.748 μ. και κατάταξη δυσκολίας εύκολη 2/5.
H Α5α είναι συνδετική διαδρομή Ιερά Μονή – Αναρριχητικό πεδίο Αλιάκμονα, με απόσταση 665 μ. και διάρκειας 17 λεπτών.
Πέμπτος σταθμός Καταρράκτες
Από το πάρκινγκ της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου, εκεί όπου θα δείτε και παγώνια, ακολουθήστε το μονοπάτι κατά μήκος της μονής, το οποίο σε ελάχιστα λεπτά θα σας οδηγήσει σε μια πανέμορφη καταπράσινη και δροσερή τοποθεσία με μικρούς καταρράκτες που καταλήγουν σε γούρνες.
Διασχίστε το ξύλινο γεφύρι, απολαύστε το τοπίο, να έχετε μαζί και το μαγιό σας για καμιά βουτιά!
Το οδοιπορικό μας πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου που υλοποιεί ο Δήμος Βέροιας με τίτλο «Δημιουργία Δικτύου Μονοπατιών και Διαδρομών Πεζοπορίας».
