ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ, ΤΟΠΙΚΑ
Η Βόρεια Ελλάδα «χορεύει» στον ρυθμό του Δεκαπενταύγουστου: Οδηγός για τα μεγάλα πανηγύρια
Επανέρχονται τα έθιμα και οι εκδηλώσεις που σχετίζονται με τη γιορτή του Δεκαπενταύγουστου, σε όλη τη Βόρεια Ελλάδα
Ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου, η Βόρεια Ελλάδα μετατρέπεται σε ένα απέραντο υπαίθριο γλέντι. Από τις πλαγιές του Βερμίου μέχρι την καρδιά της Πίνδου, η κατάνυξη δίνει τη σκυτάλη στους παραδοσιακούς ήχους, τα χάλκινα και τους κυκλικούς χορούς.
Οι εκδηλώσεις αυτές είναι μια ευκαιρία για κοντινές εκδρομές, για όσους απέμειναν στην πόλη το τριήμερο του Δεκαπενταύγουστου, καθώς οι περισσότερες γίνονται σε περιοχές που έχουν ένα γνήσιο παραδοσιακό χρώμα.
Λιβάδι Θέρμης: Κουρμπάνια και χάλκινα
Για όσους αναζητούν επιλογές κοντά στα αστικά κέντρα ή στα ορεινά χωριά, το Λιβάδι Θέρμης στη Θεσσαλονίκη ξεκινά στις 07:30 με τη Θεία Λειτουργία, συνεχίζει στις 10:30 με τη διανομή του παραδοσιακού «Κουρμπανιού» και κορυφώνεται από τις 12:30 με λαϊκό γλέντι στην πλατεία.
Άγιος Βασίλειος Θεσσαλονίκης: Λαϊκό πανηγύρι και ζωντανή μουσική
Στον δήμο Λαγκαδά, και ειδικότερα στον Άγιο Βασίλειο Θεσσαλονίκης, η τοπική κοινότητα και ο πολιτιστικός σύλλογος δίνουν ραντεβού ανήμερα το βράδυ. Οι εκδηλώσεις και το λαϊκό πανηγύρι στον προαύλιο χώρο του Δημοτικού Σχολείου ή στην κεντρική πλατεία ξεκινούν επίσημα στις 21:00, με ζωντανή μουσική, χορευτικά τμήματα και παραδοσιακά εδέσματα που κρατούν τον κόσμο μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.
Μεγάλη Παναγιά και Γεροπλάτανος Χαλκιδικής: Παραδοσιακοί ζουρνάδες και νταούλια
Στους οικισμούς της Χαλκιδικής, η μέρα ξεκινάει νωρίς το πρωί με τις θρησκευτικές ακολουθίες στις 08:00. Στη Μεγάλη Παναγιά, το καθαρόαιμο πανηγύρι κάτω από τα πλατάνια παίρνει φωτιά από τις 13:00 το μεσημέρι, με τους τοπικούς μουσικούς να παίζουν ζουρνάδες και νταούλια για τον κόσμο που καταφθάνει στις ταβέρνες και την πλατεία. Το γλέντι συνεχίζεται αδιάκοπα καθ’ όλη τη διάρκεια του απογεύματος και κορυφώνεται το βράδυ από τις 21:00 και έπειτα.
Παναγία Σουμελά: Προσκύνημα και ποντιακός παλμός στο Βέρμιο
Στην Καστανιά Ημαθίας, το προσκύνημα στην Παναγία Σουμελά συνδυάζει την ιστορική μνήμη του Ποντιακού Ελληνισμού με την απόλυτη γιορτινή ατμόσφαιρα. Η Πανηγυρική Αρχιερατική Θεία Λειτουργία ξεκινά στις 08:30 το πρωί και ολοκληρώνεται γύρω στις 10:30. Αμέσως μετά, πραγματοποιείται η επίσημη λιτάνευση της Αγίας Εικόνας με τη συνοδεία τιμητικών αγημάτων και ποντιακών σωματείων. Από τις 12:00 το μεσημέρι και μετά, το οροπέδιο μετατρέπεται σε υπαίθρια σκηνή: ποντιακά συγκροτήματα, λύρες και νταούλια δίνουν το σύνθημα για ένα μεγάλο γλέντι με χορούς Σέρρα και Τικ που διαρκεί μέχρι το απόγευμα.
Σιάτιστα: Οι λεβέντες Καβαλάρηδες της Παναγίας
Στην αρχοντική Σιάτιστη της Κοζάνης αναβιώνει ένα από τα πιο εντυπωσιακά έθιμα της Ελλάδας, όπου οι ντόπιοι κατακλύζουν τους δρόμους πάνω σε στολισμένα άλογα. Από τις 07:00 έως τις 11:00 το πρωί, οι ομάδες των καβαλάρηδων κατευθύνονται στο Μοναστήρι της Παναγίας στο Μικρόκαστρο για να προσκυνήσουν. Η κορύφωση έρχεται στις 13:30 το μεσημέρι με τη μεγάλη παρέλαση των εφίππων στο κέντρο της Σιάτιστας. Από τις 15:00 και μετά, τα περίφημα χάλκινα της Δυτικής Μακεδονίας παίρνουν τη σκυτάλη, μεταφέροντας το γλέντι στους μαχαλάδες και τις πλατείες μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.
Εντυπωσιακό είναι και το πανηγύρι στη Βλάστη, ένα γραφικό ορεινό χωριό του νομού Κοζάνης, που εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα κεφαλοχώρια της Δυτικής Μακεδονίας. Και αυτό το πανηγύρι κρατάει τρεις ημέρες, ενώ εδώ ο χορός λέγεται «τρανός». Από την παραμονή της γιορτής συγκεντρώνεται πολύς κόσμος στην πλατεία του χωριού και στη συνέχεια γίνεται κατανυκτικός εσπερινός. Ανήμερα το Δεκαπενταύγουστο το απόγευμα συγκεντρώνονται στα λιβάδια του χωριού για να τραγουδήσουν τραγούδια που σώζονται από την εποχή της Τουρκοκρατίας και να χορέψουν. Και τις τρεις ημέρες του πανηγυριού οι πανηγυριστές χορεύουν κυρίως τον παραδοσιακό χορό που ονομάζουν «τρανό», όνομα που πολλοί αποδίδουν και στον αριθμό των συμμετεχόντων που ξεπερνούν τους 100!
Σαμαρίνα: Ο επιβλητικός «Τρανός Χορός» της Πίνδου
Στη θρυλική Σαμαρίνα των Γρεβενών, ο Δεκαπενταύγουστος αποτελεί το ετήσιο σημείο συνάντησης των απανταχού Βλάχων. Μετά την Πανηγυρική Θεία Λειτουργία (08:00 – 10:30) στον Ιερό Ναό της Μεγάλης Παναγίας, ακολουθεί στις 11:00 ο πρώτος κυκλικός χορός στο προαύλιο της εκκλησίας μαζί με κέρασμα τοπικών εδεσμάτων. Το απόγευμα, από τις 18:00 έως τις 20:00, λαμβάνει χώρα ο «Τρανός Χορός», όπου εκατοντάδες χορευτές με παραδοσιακές φορεσιές σχηματίζουν ομόκεντρους κύκλους και τραγουδούν πολυφωνικά, χωρίς τη συνοδεία οργάνων.
Ζαγοροχώρια: Ηπειρώτικοι χοροί και παράδοση
Από τη λίστα με τα πανηγύρια του Δεκαπενταύγουστου δεν θα μπορούσαν φυσικά να απουσιάζουν τα Ζαγοροχώρια. Βίτσα και Τσεπέλοβο συγκεντρώνουν πλήθος επισκεπτών καθώς και εκεί η γιορτή κρατά για ένα τριήμερο, με ηπειρώτικους χορούς και… φαγητό.
Παναγία της Θάσου: Το παραδοσιακό κουρμπάνι στον αυλόγυρο
Στο ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Παναγία της Θάσου οι γυναίκες του χωριού, διατηρώντας τις παραδόσεις, ετοιμάζουν στον αυλόγυρο της εκκλησίας το κουρμπάνι, κρέας με σιτάρι, ρύζι ή πατάτες και το μοιράζουν μετά τη θεία λειτουργία. Μετά τη λιτάνευση της εικόνας, που συνοδεύεται από πολυμελή μπάντα, όλοι μαζεύονται στο προαύλιο της εκκλησίας, με σκοπό να φουντώσει το γλέντι.