Το νέο AI data center που θα παράγει θερμότητα όσο 23 ατομικές βόμβες κάθε μέρα
Οι φόβοι για θερμότητα, νερό και περιβάλλον
Επιμέλεια - Νικολέτα Τσορμπατζόγλου 
Το φιλόδοξο project «Stratos» υπόσχεται να μετατρέψει την περιοχή σε κόμβο τεχνητής νοημοσύνης, όμως επιστήμονες και κάτοικοι προειδοποιούν για τεράστιο ενεργειακό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Στο επίκεντρο έντονων αντιδράσεων βρίσκεται το νέο υπερμεγέθες κέντρο δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης που σχεδιάζεται στη βόρεια Γιούτα, κοντά στη Great Salt Lake. Το project με την ονομασία «Stratos» παρουσιάζεται από τους υποστηρικτές του ως μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις υποδομών AI στις ΗΠΑ, ωστόσο η κλίμακά του προκαλεί ήδη ανησυχία σε επιστημονικούς και περιβαλλοντικούς κύκλους.
Κεντρικό πρόσωπο του σχεδίου είναι ο Kevin O’Leary, γνωστός από την εκπομπή Shark Tank. Το έργο προβλέπεται να αναπτυχθεί στην κομητεία Box Elder και να καλύψει τεράστια έκταση, με ενεργειακές απαιτήσεις που αγγίζουν τα 9 γιγαβάτ — ποσότητα ηλεκτρικής ισχύος που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ξεπερνά την τρέχουσα κατανάλωση ολόκληρης της πολιτείας.
Οι επενδυτές υποστηρίζουν ότι η εγκατάσταση θα ενισχύσει την αμερικανική κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη και θα λειτουργήσει ως στρατηγικό τεχνολογικό πλεονέκτημα απέναντι στην Κίνα. Το πρώτο στάδιο της ανάπτυξης εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 4 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι εργασίες ενδέχεται να διαρκέσουν αρκετά χρόνια.
Παρότι το έργο έχει λάβει αρχική έγκριση από τις τοπικές αρχές και τη στήριξη του κυβερνήτη Spencer Cox, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις αποτελούν πλέον βασικό σημείο δημόσιας αντιπαράθεσης.
Ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα αφορά τη θερμότητα που θα παράγει το κέντρο δεδομένων. Σύμφωνα με τον Robert Davies από το Utah State University, το συνολικό θερμικό φορτίο του έργου ενδέχεται να φτάσει τα 16 γιγαβάτ. Ο ίδιος παρομοίασε την ημερήσια ποσότητα θερμότητας που θα απελευθερώνεται στην περιοχή με την ενέργεια περίπου 23 ατομικών βομβών.
Οι πρώτες προβλέψεις κάνουν λόγο για αισθητή άνοδο της θερμοκρασίας, ιδιαίτερα κατά τις νυχτερινές ώρες. Ειδικοί προειδοποιούν ότι μια τέτοια μεταβολή θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά το εύθραυστο οικοσύστημα της περιοχής, όπου οι χαμηλές νυχτερινές θερμοκρασίες παίζουν κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση της υγρασίας και της ισορροπίας της τοπικής χλωρίδας και πανίδας.
Ανησυχία υπάρχει και για τις ανάγκες του έργου σε νερό. Παρότι οι υπεύθυνοι υποστηρίζουν ότι θα χρησιμοποιείται σύστημα ανακύκλωσης «κλειστού κυκλώματος», κάτοικοι και περιβαλλοντικές ομάδες ζητούν περισσότερη διαφάνεια σχετικά με τις πραγματικές καταναλώσεις. Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής εκτιμήσεις, οι απαιτήσεις του data center θα μπορούσαν να αντιστοιχούν στις ανάγκες δεκάδων χιλιάδων νοικοκυριών.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της κατάστασης της Great Salt Lake, η οποία τα τελευταία χρόνια συρρικνώνεται εξαιτίας της υπεράντλησης νερού και της κλιματικής πίεσης. Επιστήμονες προειδοποιούν ότι η περαιτέρω μείωση της στάθμης της λίμνης ενδέχεται να αυξήσει τη μεταφορά τοξικής σκόνης προς κατοικημένες περιοχές.
Την ίδια ώρα, ομάδες πολιτών στην περιοχή επιχειρούν να μπλοκάρουν την υλοποίηση του έργου μέσω δημοψηφίσματος, συγκεντρώνοντας χιλιάδες υπογραφές. Οι αντιδράσεις επικεντρώνονται όχι μόνο στην περιβαλλοντική επιβάρυνση, αλλά και στο ευρύτερο ερώτημα γύρω από το κόστος της ραγδαίας ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης.
Το «Stratos» αναδεικνύει πλέον μια συζήτηση που ξεπερνά τα όρια της Γιούτα: πόσο βιώσιμες είναι οι τεράστιες ψηφιακές υποδομές που απαιτεί η εποχή της AI και ποιο είναι το πραγματικό περιβαλλοντικό τίμημα της τεχνολογικής κούρσας.