Τέλος εποχής για το barcode στα ράφια των καταστημάτων

Το barcode που βλέπουμε σχεδόν σε κάθε συσκευασία ετοιμάζεται να δώσει σταδιακά τη θέση του στο QR code, καθώς η GS1 προχωρά σε μια παγκόσμια μετάβαση που ονομάζεται Sunrise 2027.

Η αλλαγή αφορά ένα σύστημα που βρίσκεται ήδη σε περισσότερα από 1 δισεκατομμύριο προϊόντα και σκανάρεται δισεκατομμύρια φορές κάθε ημέρα σε ολόκληρο τον κόσμο.

Τι είναι το Sunrise 2027 της GS1

Το Sunrise 2027 είναι η παγκόσμια μετάβαση της GS1 από το κλασικό barcode στους δισδιάστατους κώδικες, όπως το QR code. Η GS1 εκδίδει τα πρώτα έξι ψηφία κάθε barcode, τα λεγόμενα company prefixes, και χρεώνει ετήσια άδεια ανάλογα με το μέγεθος κάθε εταιρείας. Για τα προϊόντα του οργανωμένου λιανεμπορίου, ουσιαστικά δεν υπάρχει εναλλακτικό μητρώο. Η αλλαγή δεν είναι υποχρεωτική και δεν επιβάλλεται από κάποια κυβέρνηση. Ωστόσο, μεγάλες αλυσίδες όπως η Walmart, η Costco και η Target αλλάζουν ήδη scanners και βάσεις δεδομένων. Παράλληλα, σύμφωνα με σχετική έρευνα, σχεδόν οι μισοί έμποροι λιανικής έχουν αρχίσει να ενσωματώνουν δυνατότητες QR. Έτσι, ένας κατασκευαστής που καθυστερεί να προσαρμοστεί κινδυνεύει να βρεθεί εκτός ραφιού.

Γιατί το QR code χωράει περισσότερα από το barcode

Ένα QR code μπορεί να αποθηκεύσει έως και 200 φορές περισσότερα δεδομένα από τα barcode των προϊόντων και μπορεί να διαβαστεί από οποιαδήποτε γωνία. Το barcode ουσιαστικά αναγνωρίζει ποιο είναι ένα προϊόν. Το QR code, αντίθετα, μπορεί να παρέχει πολύ περισσότερες πληροφορίες, όπως από πού προέρχεται, αν είναι γνήσιο, ποια είναι τα συστατικά και τα αλλεργιογόνα του, πότε λήγει, ποιο είναι το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα, αλλά και πώς πρέπει να απορρίπτεται.

Ο ίδιος κωδικός θα μπορεί να χρησιμοποιείται στο ταμείο, στην αποθήκη, αλλά και από τον ίδιο τον καταναλωτή με την κάμερα του κινητού του, όπως συμβαίνει ήδη όταν σκανάρει ένα QR code, για παράδειγμα, με ένα Samsung Galaxy. Η ανάγκη για περισσότερη και λεπτομερέστερη ιχνηλάτηση έγινε ακόμη πιο πιεστική μετά τις ανακλήσεις τροφίμων στις αρχές της δεκαετίας του 2020, μεταξύ άλλων με κρεμμύδια το 2020 και το 2021 και με φυστικοβούτυρο το 2022. Μετά από αυτές τις περιπτώσεις, η FDA ζήτησε από τους κατασκευαστές πιο λεπτομερή ιχνηλάτηση των προϊόντων κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Τι σημαίνει το QR code για τις συσκευασίες

Για τις εταιρείες, η μετάβαση στο QR code δεν σημαίνει απλώς την προσθήκη ενός τετραγώνου πάνω στη συσκευασία. Απαιτούνται νέα συστήματα, νέες βάσεις δεδομένων και νέες ετικέτες. Η Unilever, για παράδειγμα, πραγματοποίησε αναβάθμιση σε μάρκες όπως οι Dove, Vaseline και Hellmann’s, η οποία αφορούσε 45.000 διαφορετικούς κωδικούς προϊόντων. Μέχρι να ολοκληρωθεί η μετάβαση, η GS1 ζητά οι συσκευασίες να διαθέτουν και τους δύο κωδικούς, σε απόσταση έως 50 χιλιοστά μεταξύ τους. Υπάρχει, ωστόσο, και ένα ακόμη ζήτημα. Το QR code λειτουργεί ως σύνδεσμος και κάθε σύνδεσμος χρειάζεται πίσω του μια σελίδα με σωστές και ενημερωμένες πληροφορίες. Το ποιος θα ελέγχει ότι κάθε QR code λειτουργεί σωστά σε κάθε συσκευασία δεν έχει ακόμη απαντηθεί. Οι καταναλωτές φαίνεται πάντως να είναι θετικοί απέναντι στη μετάβαση. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, το 79% προτιμά τα QR codes. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι θα σκανάρουν κάθε προϊόν που βάζουν στο καρότσι τους. Σημαίνει περισσότερο ότι θέλουν να μπορούν να βρίσκουν τη σωστή πληροφορία τη στιγμή που τη χρειάζονται.

Από τις τσίχλες του 1974 στο Go του 1992

Η ιστορία του barcode ξεκίνησε το 1974, όταν έγινε η πρώτη σάρωση σε σούπερ μάρκετ στο Τρόι του Οχάιο, πάνω σε ένα πακέτο τσίχλες Wrigley’s Juicy Fruit. Το πρότυπο UPC επικράτησε, καθώς όσο περισσότερα καταστήματα το ζητούσαν, τόσο περισσότεροι κατασκευαστές το υιοθετούσαν. Μέχρι το 1980 είχε ουσιαστικά εξελιχθεί σε μονοπώλιο. Η ιστορία του QR code ξεκινά το 1992 στην Denso, θυγατρική της Toyota στην Ιαπωνία, όπου ορισμένα εξαρτήματα έφεραν έως και 10 barcode το καθένα. Ο μηχανικός Masahiro Hara εμπνεύστηκε το σχέδιο βλέποντας συναδέλφους του να παίζουν Go στην καντίνα. Έπειτα από ενάμιση χρόνο δουλειάς, η Denso κατοχύρωσε την τεχνολογία με πατέντα, αλλά δημοσίευσε τις προδιαγραφές της και την άφησε δωρεάν για κάθε εταιρεία. Πάνω σε αυτή την απόφαση στηρίζεται σήμερα και το Sunrise 2027.