Ν. Ανδρουλάκης στο TheOpinion: Πολιτική αλλαγή για να βγει η Ελλάδα από τον φαύλο κύκλο των ανισοτήτων

Ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης, αρθρογραφεί στο TheOpinion και στο περιοδικό THINK με αφορμή την 90ή ΔΕΘ

Σε μια εποχή γενικευμένης ακρίβειας και υψηλού κόστους ζωής, το πραγματικό κριτήριο επιτυχίας μιας κυβέρνησης είναι το αν η ανάπτυξη μεταφράζεται σε πραγματική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και συλλογική ευημερία. Αν ο πολίτης αισθάνεται περισσότερη ασφάλεια στη ζωή του και αποκτά καλύτερη προοπτική για το μέλλον του.

Δεκαπέντε χρόνια μετά τη μεγάλη οικονομική κρίση, η Ελλάδα εξακολουθεί να λειτουργεί με ένα παραγωγικό υπόδειγμα που προκαλεί βαθιές ανισότητες. Από τη μία πλευρά, καταγράφονται ιστορικά υψηλά επίπεδα κερδοφορίας σε συγκεκριμένους ολιγοπωλιακούς κλάδους της οικονομίας.

Από την άλλη, τα πραγματικά εισοδήματα μεγάλου μέρους της κοινωνίας παραμένουν χαμηλότερα από τα προ κρίσης επίπεδα. Υπάρχει όμως και ένα ακόμη κρίσιμο ερώτημα για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας: τι θα συμβεί μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας; Τα τελευταία χρόνια, σημαντικό μέρος της ανάπτυξης στηρίχθηκε στους ευρωπαϊκούς πόρους και στη γενικότερη ευελιξία που δημιούργησε η ευρωπαϊκή απάντηση στην πανδημία. Όμως αυτό το παράθυρο δεν θα παραμείνει ανοιχτό για πάντα. Η χώρα έχει ανάγκη ένα βιώσιμο παραγωγικό σχέδιο που δημιουργεί μόνιμες και ποιοτικές επενδύσεις, χωρίς να εξαρτάται αποκλειστικά από έκτακτους πόρους.

Η Ελλάδα χρειάζεται μια νέα εθνική στρατηγική σε τέσσερα βασικά πεδία:

Πρώτος στόχος είναι ο εκσυγχρονισμός του αναπτυξιακού υποδείγματος και η αύξηση της παραγωγικότητας της οικονομίας. Χρειάζονται επενδύσεις στην καινοτομία, στη βιομηχανία υψηλής προστιθέμενης αξίας, στην πράσινη μετάβαση, στην αγροδιατροφή και στις νέες τεχνολογίες.

Δεύτερος στόχος είναι η ενίσχυση, των πιο ευάλωτων, της μεσαίας τάξης και της αξιοπρεπούς εργασίας. Απαιτούνται πολιτικές που ενισχύουν το διαθέσιμο εισόδημα, στηρίζουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ενισχύουν τη θέση του εργαζόμενου.

Τρίτος κρίσιμος πυλώνας είναι η κοινωνική συνοχή. Η πρόσβαση στη στέγη, στη δημόσια υγεία και στην ποιοτική παιδεία δεν μπορεί να αποτελεί προνόμιο λίγων. Ιδιαίτερα για τη νέα γενιά, η δυνατότητα να ζήσει αυτόνομα, να δημιουργήσει οικογένεια και να σχεδιάσει το μέλλον της είναι βασική προϋπόθεση για να αποκτήσει ξανά η πατρίδα μας δημογραφική και κοινωνική δυναμική.

Τέταρτος πυλώνας είναι η περιφερειακή σύγκλιση και η ισόρροπη ανάπτυξη της χώρας. Η ανάπτυξη δεν μπορεί να περιορίζεται στην Αττική και σε λίγες ισχυρές οικονομικές ζώνες, αφήνοντας μεγάλες περιοχές αντιμέτωπες με τη δημογραφική συρρίκνωση, την αποβιομηχάνιση και τη φυγή των νέων. Χρειαζόμαστε ένα νέο μοντέλο, που αξιοποιεί τα συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε περιφέρειας, συνδέει τις δημόσιες επενδύσεις με την τοπική παραγωγή και εξασφαλίζει ισότιμη πρόσβαση σε υποδομές, υγεία, παιδεία και ποιοτικές θέσεις εργασίας.

Η Βόρεια Ελλάδα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Με ισχυρή παραγωγική και αγροδιατροφική βάση, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, πλούσιο τουριστικό προϊόν, λιμάνια και στρατηγική θέση στα Βαλκάνια, μπορεί να εξελιχθεί σε διαμετακομιστικό κόμβο παραγωγής, εμπορίου και καινοτομίας για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Όμως, έχασε σε μεγάλο βαθμό την ευκαιρία του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς οι πόροι του δεν αξιοποιήθηκαν ως καταλύτης για τις αναγκαίες υποδομές και την παραγωγική της ανασυγκρότηση. Η Θεσσαλονίκη μπορεί να γίνει οικονομικό, τεχνολογικό, τουριστικό και μεταφορικό κέντρο, με σύγχρονες διασυνδέσεις και ουσιαστική σύνδεση της έρευνας με την παραγωγή. Η περιφερειακή σύγκλιση δεν είναι τοπική διεκδίκηση, αλλά προϋπόθεση εθνικής ανθεκτικότητας και βιώσιμης ανάπτυξης.

Μια μεγάλη πολιτική αλλαγή, συνιστά βασική προϋπόθεση για να βγει η Ελλάδα οριστικά από τον φαύλο κύκλο των ανισοτήτων, της θεσμικής υποβάθμισης και της διάχυτης ανασφάλειας. Μόνο έτσι θα οικοδομήσουμε μια χώρα με ισχυρή παραγωγική βάση, κοινωνική δικαιοσύνη και πραγματική προοπτική. Μια Ελλάδα των πολλών ευκαιριών για κάθε νέο άνθρωπο, για κάθε εργαζόμενο, για κάθε οικογένεια.