Θεσμικό βηματισμό επιλέγει η κυβέρνηση εκτός και εντός συνόρων

Θεσμικούς βηματισμούς επιλέγει η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Τόσο εντός συνόρων, όπου με τη σημερινή έναρξη της δίκης των Τεμπών την οποία θεωρεί ως δημοκρατική διαδικασία με βαρύ θεσμικό φορτίο, όσο και εκτός συνόρων, όπου συντάσσεται με την ευρωπαϊκή πολιτική κατά τη διάρκεια της παρατεταμένης γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή.

Ειδικά για τα τεκταινόμενα στην «αυλή» μας, ο ίδιος ο πρωθυπουργός στη χθεσινή ανάρτησή του υπογράμμισε πως «δεν είναι μια μακρινή κρίση. Έχει ήδη προκαλέσει ένα ισχυρό ενεργειακό σοκ, με άμεσες επιπτώσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε όλη την Ευρώπη». Στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, συζητήθηκε όλο το φάσμα των επιπτώσεων της κρίσης. Ειδική μνεία έγινε στις τιμές της ενέργειας, καθώς αναμένεται ότι θα πλήξουν ιδιαίτερα τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις.

Πέρα από το σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες που αφορά τις τιμές της ενέργειας και η κυβέρνηση καλείται να λύσει -και μάλιστα γρήγορα- άλλη μία πτυχή της κρίσης αποτελεί και το μεταναστευτικό. «Απαιτούνται στοχευμένες εθνικές παρεμβάσεις» έδωσε, χθες, το «ρυθμό» ο πρωθυπουργός, που ζητά και από την Ευρώπη να θεσπίσει, επιτέλους, μια συγκεκριμένη εργαλειοθήκη, «ικανή να προσφέρει προσωρινή και στοχευμένη στήριξη σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις».

Ειδικά μετά τις πρόσφατες επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις τόσο σε χώρες του Κόλπου, όσο και στο ίδιο το Ιράν, είναι σαφές ότι οι τιμές ενέργειας θα επηρεαστούν σε διεθνές επίπεδο. Γι αυτό -όπως τόνισε και ο πρωθυπουργός- Ελλάδα και Γαλλία υποστήριξαν την πρόταση για μορατόριουμ επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές.

Τόσο αυτό το θέμα, όσο και η περίπτωση να αποκτήσει η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της ΕΕ ουσιαστικό περιεχόμενο, αναμένεται να συζητηθούν σήμερα Δευτέρα 23 Μαρτίου, στις 11.00 το πρωί όταν θα συνεδριάσει, υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας.

Για τον πρωθυπουργό η Ευρώπη πρέπει να είναι και ενωμένη και έτοιμη, με σαφή και εφαρμόσιμο οδικό χάρτη σε περίπτωση που δεχτεί επίθεση ευρωπαϊκό έδαφος.

Αυλαία στη δίκη των Τεμπών

Κι ενώ αυτά συμβαίνουν εκτός συνόρων, η δίκη για την τραγωδία των Τεμπών, που αρχίζει σήμερα, Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026, στη Λάρισα, δεν σηματοδοτεί μόνο μια κορυφαία δικαστική εξέλιξη. Ανοίγει ταυτόχρονα έναν νέο κύκλο σε μια υπόθεση που εξακολουθεί να πιέζει την κυβέρνηση, να φορτίζει την κοινή γνώμη και να τροφοδοτεί σκληρή σύγκρουση με την αντιπολίτευση.

Σύμφωνα με τα έως τώρα στοιχεία, στο εδώλιο παραπέμπονται 36 κατηγορούμενοι, ενώ περισσότεροι από 350 μάρτυρες αναμένεται να καταθέσουν σε μια διαδικασία που προδιαγράφεται μακρά και ιδιαίτερα απαιτητική, υπό αυξημένα μέτρα ασφαλείας, στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Τρία χρόνια μετά το δυστύχημα που συγκλόνισε τη χώρα, η υπόθεση περνά πλέον στο ακροατήριο και αποκτά εκ νέου κεντρική θέση στο πολιτικό σκηνικό. Για το Μέγαρο Μαξίμου, η έναρξη της δίκης δεν είναι μια τυπική δικαστική πράξη, αλλά μια στιγμή με βαρύ θεσμικό και πολιτικό φορτίο. Και αυτό γιατί τα Τέμπη δεν αποτελούν μόνο μια μεγάλη ποινική υπόθεση, αλλά ένα ανοιχτό τραύμα που αγγίζει την εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντι στο κράτος, τη λειτουργία των δημόσιων υποδομών και, τελικά, την αξιοπιστία του ίδιου του πολιτικού συστήματος.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η κυβέρνηση επιλέγει να κινηθεί με σταθερό άξονα τη «θεσμική σοβαρότητα», επιμένοντας ότι η δικαστική διαδικασία πρέπει να προχωρήσει ανεμπόδιστα, με πλήρη σεβασμό στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και με μοναδικό στόχο την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης. Για την κυβέρνηση, η έναρξη της δίκης συνιστά ένα ουσιαστικό βήμα προς την απόδοση ευθυνών, μακριά από εύκολες πολιτικές εντυπώσεις και απόπειρες εργαλειοποίησης μιας εθνικής τραγωδίας. Η γραμμή του Μεγάρου Μαξίμου είναι σαφής: η ελληνική κοινωνία ζητά αλήθεια, λογοδοσία και δικαιοσύνη, και αυτές τις απαντήσεις μπορεί να τις δώσει μόνο η θεσμικά κατοχυρωμένη δικαστική διαδικασία.

Προσέγγιση με νηφαλιότητα και θεσμικό σεβασμό

Στην κατεύθυνση αυτή, κυβερνητικά στελέχη υπογραμμίζουν ότι απαιτείται νηφαλιότητα, θεσμικός σεβασμός και αποφυγή κάθε προσπάθειας πολιτικής εκμετάλλευσης ενός ζητήματος που εξακολουθεί να προκαλεί οδύνη στις οικογένειες των θυμάτων και σε ολόκληρη την κοινωνία. Τη γραμμή αυτή έχουν διατυπώσει κατ’ επανάληψη, τονίζοντας ότι η Δικαιοσύνη πρέπει να αφεθεί να επιτελέσει απερίσπαστα το έργο της και ότι δεν πρέπει να μετατρέπεται η υπόθεση των Τεμπών σε πεδίο κομματικής αντιπαράθεσης.

Η σημερινή ημέρα, επομένως, δεν αντιμετωπίζεται από την κυβέρνηση μόνο ως η έναρξη μιας πολύκροτης δίκης. Για το Μαξίμου, η Πολιτεία οφείλει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Αυτό σημαίνει σεβασμό στους συγγενείς των θυμάτων, εμπιστοσύνη στους θεσμούς και σταθερή προσήλωση στην αλήθεια. Η κυβέρνηση επιχειρεί να αναδείξει ότι, σε μια τόσο βαριά υπόθεση, δεν χωρούν ούτε βιαστικά πολιτικά συμπεράσματα ούτε απόπειρες να υποκατασταθεί η δικαστική κρίση από την τηλεοπτική ή κομματική αντιπαράθεση. Εκείνο που προέχει, σύμφωνα με τη γραμμή που εκπέμπεται, είναι να προχωρήσει η δίκη με πληρότητα, σοβαρότητα και θεσμική καθαρότητα, ώστε να δοθούν οι απαντήσεις που δικαιούται η κοινωνία.

Παρά ταύτα, στο Μέγαρο Μαξίμου δεν τρέφουν αυταπάτες ότι η έναρξη της δίκης θα μειώσει αυτόματα την πίεση. Η υπόθεση των Τεμπών έχει προσλάβει εδώ και καιρό χαρακτηριστικά πολύ ευρύτερα από εκείνα μιας μεγάλης ποινικής δίκης. Η αντιπολίτευση αναμένεται να συνεχίσει να κρατά ψηλά το θέμα των ευθυνών, επιχειρώντας να συνδέσει τη δικαστική εξέλιξη με το ευρύτερο επιχείρημα περί κυβερνητικών χειρισμών και πολιτικής ευθύνης. Από την πλευρά της, η κυβέρνηση θα επιμείνει στη διάκριση ότι άλλο η δημόσια συζήτηση για τις παθογένειες του κράτους και άλλο η απονομή δικαιοσύνης για μια συγκεκριμένη υπόθεση, με συγκεκριμένους κατηγορουμένους, συγκεκριμένες πράξεις και συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία.

Θεσμική σοβαρότητα απέναντι στην αναμενόμενη ένταση

Το βέβαιο είναι ότι η έναρξη της δίκης δεν κλείνει τον πολιτικό κύκλο των Τεμπών, αλλά τον μεταφέρει σε νέα φάση. Σε μια φάση όπου η κυβέρνηση θα επιδιώξει να αναδείξει ότι η θεσμική οδός είναι η μόνη που μπορεί να δώσει πειστική κατάληξη, ενώ η αντιπολίτευση θα συνεχίσει να πιέζει ώστε το ζήτημα των ευθυνών να παραμείνει στο επίκεντρο. Για το Μαξίμου, το στοίχημα είναι σαφές: να εμφανιστεί ως δύναμη θεσμικής σταθερότητας απέναντι σε μια υπόθεση που εξακολουθεί να παράγει ένταση και δυσπιστία.

Για την κυβέρνηση, με άλλα λόγια, το ζητούμενο είναι να εμφανιστεί ως η δύναμη που επιμένει στη θεσμική οδό, απορρίπτει την τοξικότητα και καλεί να μιλήσει η Δικαιοσύνη. Αυτή είναι η βασική πολιτική της επένδυση σε μια ημέρα που δεν αφορά μόνο την έναρξη μιας μεγάλης δίκης, αλλά και τη δοκιμασία αντοχής ολόκληρου του πολιτικού συστήματος απέναντι σε μια ανοιχτή εθνική πληγή.