Κεντρική Μακεδονία: Καμπανάκι κινδύνου για το ελληνικό ρύζι – Μέτρα για την επιβίωση των καλλιεργητών

Τον κώδωνα του κινδύνου για τη βιωσιμότητα των ρυζοκαλλιεργειών στη χώρα, ενόψει της νέας καλλιεργητικής περιόδου, κρούει η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.

Με το 80% της Ελληνικής παραγωγής ρυζιού, να παράγεται στην Κεντρική Μακεδονία, ο αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης Κώστας Γιουτίκας και ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Γιώργος Κεφαλάς, παρέθεσαν σε συνέντευξη τύπου το μεσημέρι της Τρίτης (3/3) τις προτάσεις που πρόκειται να κατατεθούν προκειμένου να επιβιώσουν οι επαγγελματίες του κλάδου.

Όπως επισημάνθηκε, οι αδασμολόγητες ποσότητες που εκτιμάται πως θα φτάσουν φέτος στην Ελλάδα από τρίτες χώρες θα «αγγίξουν» τους 570.000 τόνους, την ίδια στιγμή που το ελληνικό ρύζι παραμένει στις αποθήκες καθώς μόλις το 8% έχει διατεθεί.

Γιώργος Κεφαλάς: Αναγκαία τα μέτρα για να μη χαθεί η πολύτιμη καλλιέργεια

Όπως εξήγησε ο κ. Κεφαλάς, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ρυζοκαλλιεργητές οφείλονται στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης και της ανεξέλεγκτης εισαγωγής προϊόντων από τρίτες χώρες και κυρίως από την νοτιοανατολική Ασία. Μάλιστα, όπως επισήμανε στην Κεντρική Μακεδονία καλλιεργούνται περίπου 240.000 στρέμματα ρύζι, με 3.000 οικογένειες να ασχολούνται άμεσα με την παραγωγή και 10.000 να εμπλέκονται έμμεσα.

«Οι κακές καιρικές συνθήκες που επικράτησαν την Άνοιξη του 2025 είναι ένα από τα πολλά και ισχυρά πλήγματα που έχει δεχτεί τους τελευταίους μήνες στη ρυζοκαλλιέργεια και στην κεντρική Μακεδονία και στην παραγωγική σφαίρα αλλά και στην ποιότητα του τελικού προϊόντος. Κατά την περίοδο της σποράς την Άνοιξη του 2025 είχαμε έντονες βροχοπτώσεις και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα κάποιες καλλιεργητικές φροντίδες να καθυστερήσουν. Αυτό σε συνδυασμό με τις επιταγές της Πράσινης Συμφωνίας όπως αναγκαστικά για λόγους καταπολέμησης των ανεπιθύμητων ζιζανίων στην καλλιέργεια με τρόπους που να είναι περιβαλλοντικά πιο φιλικοί είχαν σαν συνέπεια να καθυστερήσουν πάρα πολύ τη σπορά», επισήμανε προσθέτοντας πως «ταυτόχρονα χρησιμοποιούνται ποικιλίες για λόγους ανθεκτικότητας μεγαλύτερου βιολογικού κύκλου οπότε σαν αποτέλεσμα καθυστέρησε πάρα πολύ η ωρίμανση του προϊόντος στο χωράφι. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τα φυτά να πλαγιάσουν να μην μπορούν να λογιστούν με αποτέλεσμα και η παραγωγική ποσότητα να είναι μειωμένη στους 40% αλλά και το προϊόν να είναι ποιοτικά υποβαθμισμένο».

Όπως τόνισε, οι εν λόγω απώλειες δεν αποζημιώνονται από τον ΕΛΓΑ γιατί ο ισχύον κανονισμός με τον βάσει του οποίου γίνεται ο έλεγχος για τις ασφαλιστικές καλύψεις λέει ότι η καλλιεργητική περίοδος που μπορεί να καλυφθεί ασφαλιστικά είναι από την 1η Μαΐου έως την 21η Απριλίου, γεγονός που αφήνει στον «αέρα» χιλιάδες καλλιεργητές λόγω της καθυστερημένης ωρίμανσης των φυτών.

«Για αυτούς τους λόγους έχουμε κάνει μία σειρά από ενέργειες προς την Κεντρική διοίκηση, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, αλλά και προς τη διεύθυνση της αρμόδιας ευρωπαϊκής διεύθυνσης ώστε να μπορέσουμε να ανακουφίσουμε έστω προσωρινά τους ρυζοκαλλιεργητές, διότι σε έναν μήνα ξεκινά η σπορά του ρυζιού. Θα πρέπει να ληφθούν κάποια μέτρα για να μη χάσουμε αυτή την πολύτιμη – για την ελληνική αγροτική οικονομία- καλλιέργεια», σημείωσε σχετικά.

Τα μέτρα -που θα συζητηθούν μεταξύ άλλων στην αυριανή συνάντησή του με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα- κινούνται σε δύο κατευθύνσεις: της επείγουσας αντιμετώπισης για να μπορέσει να υπάρξει σπορά και καλλιέργεια την ερχόμενη καλλιεργητική περίοδο και μόνιμα μέτρα για την την βελτίωση του κόσμους παραγωγής.

• πρώτον, αποζημίωση των πληγέντων καλλιεργητών στην ΠΚΜ κατά την καλλιεργητική περίοδο του 2025 λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών με χρήση οποιουδήποτε διαθέσιμου μηχανισμούτήριξης.
• Δεύτερον, προκειμένου οι καλλιεργ σητές να μπορούν να λάβουν την ενίσχυση έχει ζητηθεί από το Υπουργείο οι ελάχιστη παραγωγή προϊόντους που κατατίθεται με παραστατικά πωλήσεων από 400 κιλά ανά στρέμμα να μειωθεί στα 200 κιλά ανά στρέμμα. Το μέτρο αυτό προτείνεται προκειμένου να διασφαλιστεί πως οι αγρότες των περιοχών που έχουν πληγεί θα λάβουν την ενίσχυση, προκειμένου να γίνουν επανασπορές.
• Τρίτον, δυνατότητα τροποποίησης του ασφαλιστικού κανονισμού φυτικής παραγωγής του ΕΛΓΑ με δυνατότητα επέκτασης της χρονικής διάρκειας ασφαλιστικής κάλυψης της καλλιέργειας του ρυζιού πέραν της 31ης Οκτωβρίου κάθε έτους καθώς και ένταξης στις καλυπτόμενες περιπτώσεις των ζημιών προκειμένου ο κανονισμός να ανταποκρίνεται στις καλλιεργητικές συνθήκες που έχουν προκύψει τόσο από την πράσινη συμφωνία όσο και από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

Όπως επισήμανε ο κ. Κεφαλάς, το Υπουργείο εξετάζει προσεκτικά τις προτάσεις της περιφέρειας, η οποία διαθέτει τις γεωτεχνικές υπηρεσίες της στη διάθεση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης προκειμένου να επισπευστούν οι διαδικασίες.

Κώστας Γιουτίκας: Χιλιάδες παραγωγοί σε αδιέξοδο – Τίθεται και περιβαλλοντικό ζήτημα

«Η Ελλάδα είναι μια εξαγωγική χώρα όσον αφορά το ρύζι. Είναι η τρίτη σε παραγωγή στην Ευρώπη. Δεν πρόκειται μόνο για τους αγρότες και τους καλλιεργητές. Τα τελευταία χρόνια ο κλάδος έχει δεχτεί απανωτά χτυπήματα. Χιλιάδες παραγωγοί είναι σε αδιέξοδο. Βλέπουμε να παράγουν τα χωράφια και να στρέφονται αλλού. Το πλήγμα είναι τεράστιο όχι μόνο οικονομικά αλλά και περιβαλλοντικά. Το ρύζι καλλιεργείται σε προστατευόμενες περιοχές παραθαλάσσιες και παραποτάμιες. Έχουμε κάνει συναντήσεις για να ανατρέψουμε την κατάσταση. Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος αγρότες να μην καλλιεργήσουν σε έναν μήνα από σήμερα. Πολλοί τα έχουν παρατήσει ήδη. Τα χτυπήματα ξεκίνησαν 2-3 χρόνια πριν όταν η ΕΕ δέχτηκε αδασμολόγητα μεγάλες ποσότητες ρυζιού από τρίτες χώρες», σημείωσε από πλευράς του ο Κώστας Γιουτίκας.

Όπως τόνισε ο αγώνας είναι κοινός. «Το υπουργείο κοίτα το ύψος της στήριξης για να κρατηθούν στη ζωή. Τίθεται και περιβαλλοντικό θέμα. Τα χωράφια είναι ακατάλληλα για άλλη καλλιέργεια. Δημιουργείται οικοσύστημα που έχει φέρει ισορροπία. Έρχονται ποσότητες που καλλιεργούνται με διαφορετικούς τρόπους και δυστυχώς οι έλεγχοι είναι δειγματοληπτικοί», συνέχισε.

Στη συνέχεια παρουσίασε τα προτεινόμενα μέτρα, τα οποία κατατίθενται σήμερα στην Ένωση Περιφερειών και ακολούθως θα σταλούν στο υπουργείο:

• Μείωση κόστους παραγωγής.
• Μείωση κόστους πετρελαίου, με διεύρυνση της μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης και για τα νομικά πρόσωπα.
• Παράλληλη εισαγωγή φαρμάκων, λιπασμάτων και σπόρων, η οποία μολονότι επιτρέπεται για μεμονωμένους αγρότες, δεν επιτρέπεται για συνεταιρισμούς και ομάδες παραγωγών.

Όσον αφορά το ζήτημα της αποζημίωσης των αγροτών, ο κ. Γιουτίκας τόνισε πως εξετάζεται από το Υπουργείο, με τον ίδιο να προσδιορίζει ως ικανοποιητικό το ποσό των 100 ευρώ ανά στρέμμα.