Γουμένισσα: Τo Κουρμπάνι, οι αμπελουργοί και ο προστάτης τους Άγιος Τρύφωνας
Ντέπυ Χιωτοπούλου
Στη Γουμένισσα, γραφική κωμόπολη που φημίζεται για τα εξαιρετικά κρασιά της – αλλά και για τα περίφημα χάλκινά της- κάθε χρόνο, οι κάτοικοι, παραμονή και ανήμερα του Αγίου Τρύφωνα – προστάτη των αμπελουργών- εορτάζουν με κουρμπάνι, ράντισμα των αμπελιών, χορευτικά, μουσική, άφθονο κρασί και μεζέδες.
Ρεπορτάζ: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)
Για άλλη μια χρονιά στη Γουμένισσα, γραφική κωμόπολη στο νομό Κιλκίς, γιορτάζει το «Κουρμπάνι 2026» την ετήσια εκδήλωση που διοργανώνει ο Πολιτιστικός Σύλλογος “Άγιος Τρύφων” Γουμένισσας, σε συνεργασία με τον Δήμο Παιονίας.
Από σήμερα, παραμονή του Αγίου Τρύφωνα, Σάββατο 31 Ιανουαρίου, αλλά και αύριο, ανήμερα της εορτής, όλη η Γουμένισσα γιορτάζει.
Όπως αναφέρει στο TheOpinion.gr ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου “Άγιος Τρύφων” Γουμένισσας Αστέριος Τάτσης, «πρόκειται για το μεγαλύτερο πανηγύρι της Βορείου Ελλάδος που διοργανώνεται τον χειμώνα» εξηγώντας πως πέρυσι έδωσε το ‘παρών’ τουλάχιστον 2.000 κόσμος.
«Αν έχει καλό καιρό, υπολογίζουμε να έρθουν περί τους 2.000 επισκέπτες, εάν βρέχει, οι μισοί» σχολιάζει ο κ. Τάτσης, όπου εκτός από τους μεμονωμένους επισκέπτες, είναι προγραμματισμένα να αφιχθούν και έξι λεωφορεία (τρία από Θεσσαλονίκη και τα υπόλοιπα από άλλα σημεία της χώρας).
«Τι γιορτάζουν όμως σήμερα και αύριο;» ρωτήσαμε τον κ. Τάτση και μας εξηγεί: «την 1η Φεβρουαρίου εορτάζεται η μνήμη του Αγίου Τρύφωνα, που είναι προστάτης των αμπελουργών και των γεωργών. Η μέρα συμπίπτει με την περίοδο, κατά την οποία ξεκινάει η σημαντικότερη αμπελουργική φροντίδα, που είναι το κλάδεμα. Ανήμερα του Αγίου Τρύφωνα, οι αμπελουργοί θα πάρουν αγιασμό, θα ραντίσουν τα αμπέλια τους στις τέσσερις γωνιές, για να έχουν μια καλύτερη χρονιά. Μόνο άμα τα ραντίσουν με τον αγιασμό, θα ξεκινήσουν τις εργασίες» αναφέρει ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου.
Το έθιμο
Το συγκεκριμένο έθιμο το έφεραν οι παππούδες των κατοίκων της Γουμένισσας από την Ανατολική Ρωμυλία και συγκεκριμένα από την κωμόπολη των Άνω Βοδενών, 5 χιλιόμετρα από την Στενήμαχο.
Μαζί τους έφεραν την ιστορία, τον πολιτισμό, τα ήθη και τα έθιμα, ανάμεσα σ’ αυτά και το Κουρμπάνι που εορτάζουν παραμονή και ανήμερα του Αγίου Τρύφωνα, το οποίο παραμένει έως και σήμερα αναλλοίωτο.
Έτσι λοιπόν, σύμφωνα με το έθιμο, το πρώτο κλάδεμα γίνεται μετά τη θεία λειτουργία. Με το αγιασμένο νερό ραντίζουν οι γεωργοί τα κτήματά τους επικαλούμενοι τη βοήθεια για τη συνδρομή του Αγίου, για να δώσουν πολύ καρπό και να μείνουν για πάντα γερά.
Πάνω από 150 χορευτές Πολιτιστικών Συλλόγων
Στη φετινή εκδήλωση συμμετέχουν χορευτικά τμήματα από την Κεφαλονιά, τον Σβορώνο Πιερίας, τη Θεσσαλονίκη και τη Γουμένισσα.
Τουλάχιστον 150 θα είναι οι συμμετέχοντες από τα χορευτικά τμήματα, όπου αύριο, Κυριακή 1 Φεβρουαρίου, μετά τον Αγιασμό που θα πραγματοποιηθεί στις 13.00 στο εκκλησάκι του Αγίου Τρύφωνα, θα ξεκινήσουν να χορεύουν με τη συνοδεία των Χάλκινων της Γουμένισσας.
Περιφορά της εικόνας και κουρμπάνι
Σήμερα το μεσημέρι στις 16.30, θα πραγματοποιηθεί ο Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός και στη συνέχεια στις 17.15 θα γίνει περιφορά της εικόνας του Αγίου Τρύφωνα εντός του προαύλιου χώρου του ναού.
Η περιφορά της εικόνας θα γίνει και το πρωί της Κυριακής 1 Φεβρουαρίου, με τη συνοδεία των μελών του Χορευτικού Ομίλου Κεφαλονιάς «ΤΟ ΞΩΜΕΡΟ». Ντυμένοι με παραδοσιακές φορεσιές, με τα Χάλκινα και κεράσματα, θα επισκέπτονται τα σπίτια ανταλλάσσοντας ευχές.
Το κουρμπάνι θα ξεκινήσει να μαγειρεύεται στα καζάνια από τα ξημερώματα της Κυριακής 1 Φεβρουαρίου, και όπως μας λέει ο κ. Τάτσης, θα είναι μοσχάρι που φτάνει τα 300 κιλά. Το κουρμπάνι θα μοιράζεται στον κόσμο, μετά τον Αγιασμό. Θα ακολουθήσει λαϊκό γλέντι με άφθονο μπρούσκο κρασί.
Η Γουμένισσα και η ζώνη ΠΟΠ
Στην περιοχή της Γουμένισσας, στις νοτιοανατολικές παρυφές του όρους Πάικο (1650μ.) εκτείνεται η ζώνη του ΠΟΠ Γουμένισσα που θεσπίστηκε το 1979. Είναι η μικρότερη από τις 4 ζώνες στις οποίες συμμετέχει η ποικιλία Ξινόμαυρο (σ.σ. οι άλλες τρεις είναι ΠΟΠ Αμύνταιο, ΠΟΠ Νάουσα, ΠΟΠ Ραψάνη).
Η ποικιλία Νεγκόσκα κάνει τους οίνους πιο μαλακούς από αυτούς της Νάουσας. Ταυτοχρόνως, ενισχύει τη χρωματική ένταση και τον αλκοολικό τίτλο. Στη Γουμένισσα σήμερα δραστηριοποιούνται επτά οινοποιεία.
Για να φτάσετε στη Γουμένισσα, από Θεσσαλονίκη, θα διανύσετε περίπου 70 χιλιόμετρα. Ακολουθείτε το δρόμο για Έδεσσα, έξοδος για Πολύκαστρο και στη συνέχεια για Αξιούπολη και Γουμένισσα. Εναλλακτικά, ακολουθείτε τη διαδρομή για Έδεσσα, Γιαννιτσά, και μετά τη Χαλκηδόνα θα συναντήσετε πινακίδα δεξιά για Γουμένισσα.